دوره 12، شماره 2 - ( 6-1405 )                   جلد 12 شماره 2 صفحات 285-264 | برگشت به فهرست نسخه ها


XML English Abstract Print


Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:

Khazaei G, Ilbeigi S, Saghebjoo M, Farjad Pezeshk A. Effects of a 6-Week TRX Training Program with and without Curcumin Supplementation on Ground Reaction Forces and Center of Pressure in Overweight Women with Nonspecific Chronic Low Back Pain. J Sport Biomech 2026; 12 (2) :264-285
URL: http://biomechanics.iauh.ac.ir/article-1-410-fa.html
خزایی قدسیه، ایل بیگی سعید، ثاقب جو مرضیه، فرجاد پزشک عباس. تأثیر شش هفته تمرینات مقاومتی TRX با و بدون مصرف کورکومین بر نیروهای عکس‌العمل زمین و تغییرات مرکز فشار در زنان دارای اضافه‌وزن مبتلا به کمردرد مزمن غیراختصاصی. مجله بیومکانیک ورزشی. 1405; 12 (2) :264-285

URL: http://biomechanics.iauh.ac.ir/article-1-410-fa.html


1- گروه علوم ورزشی، دانشکده علوم ورزشی، دانشگاه بیرجند، بیرجند، ایران.
متن کامل [PDF 2363 kb]   (53 دریافت)     |   چکیده (HTML)  (119 مشاهده)
متن کامل:   (5 مشاهده)
مقدمه
کمردرد یک ناراحتی دردناک بین آخرین دنده و چین های سرینی بزرگ با یا بدون درد در ناحیه پاهاست (1). یکی از انواع کمردرد، نوع غیراختصاصی آن است که درصد زیادی از بیماران کمردرد در گروه کمر‌درد غیر‌‌اختصاصی قرار می‌گیرند (2). براین‌‎ اساس زمانی که درد ناحیه کمری شاخص درد VAS  بالای 2 باشد و حداقل در 6 ماه گذشته یا بیشتر طول کشیده و توسط پزشک تأیید شده باشد، کمر‌درد مزمن غیر‌اختصاصی نامیده می‌شود (3) در این بیماری علائمی مانند تغییرات بیومکانیکی ظاهر می‌شوند (4). ضمن اینکه مطالعات نشان دادند که زنان با BMI  بالاتر شیوع کمردرد بیشتری دارند (5). از آن‎جایی که افراد مبتلا کمردرد تمایل دارند به‌آرامی راه بروند در نتیجه باعث افزایش نیروهای عمودی حین راه رفتن می‌شود (6). نیروهای عکس‎العمل زمین یکی از پارامترهای مکانیکی است که در آسیب‌پذیری افراد حین راه رفتن نقش قابل‌توجهی دارد. این پارامترهای بیومکانیکی، معمولاً با شناسایی نقاط گسسته مکانی و زمان‎های مربوط به وقوع آن‎ها مورد تجزیه‌وتحلیل قرار می‌گیرد. این رویکرد به‌عنوان تحلیل دامنه زمان شناخته می‌شود و تجزیه‌وتحلیل حوزه زمان به‌تنهایی، نقاط گسسته را به‌جای ساختار کلی داده‎ها بررسی می‌کند (7). تجزیه‌وتحلیل اطلاعات به‌دست‌آمده از نیروهای عکس‏العمل زمین برای ارزیابی محتوای سیگنال‌های سالم و پاتولوژیک راه رفتن استفاده می‌شود (8). ضمن اینکه، بیماران مبتلا به کمردرد مزمن غیراختصاصی یا NSLBP   نسبت به افراد سالم بی‌ثباتی وضعیتی بیشتری را نشان می‌دهند و این کاهش ثبات وضعیتی در مبتلایان به NSLBP بیشتر با درد مرتبط است (9) و این بیماری از جمله موارد مرتبط با افزایش سن است که تعادل را بر هم می‏زند (10). این بیماران دچار نقص در اجزای فیزیولوژی آوران و وابران کنترل کننده تعادل و افزایش سفتی، کاهش قدرت و استقامت عضلات هستند و اختلال در تعادل در بیماران مبتلا به کمردرد به‏طور مکرر گزارش شده است (11). امروزه با توجه به تغییر نیروها و فشارهای وارده در بیماران کمردرد در طی راه رفتن، استفاده از تداخلات درمانی جهت اصلاح طیف فرکانس نیروهای عکس‌العمل زمین اهمیت ویژه‌ای دارد (12). شواهد نشان داده‎اند که فعالیت ورزشی سبب بهبود عملکرد بیماران مبتلا به کمردرد است. ازاین‌رو به فعالیت ورزشی به‌عنوان بحث مهمی از رویکرد چندمرحله‌ای درمان کمردرد مزمن توجه می‌‍‌‌شود (13،14). تحقیقات گذشته نشان می‌دهد که برنامه‌های توان‌بخشی آسیب‎های ناحیه‏ ‌کمر شامل تمرینات ثبات ‌مرکزی و تعادلی و تعلیقی، تمرکز آن بر بهبود عضلات مرکزی است (15). در واقع سیستم تمرین مقاومتی کل بدن (TRX)  روشی منحصربه‌فرد برای ایجاد قدرت، استقامت و تناسب‌اندام کلی بدون نیاز به بلند کردن وزنه‌های سنگین است. همچنین نتایج تحقیقی در زنان دارای اضافه‌وزن و چاق نشان می‌دهد تمرین TRX مؤثر در بهبود شاخص‏های ترکیب ‎بدن آن‌هاست (16). در تمرین TRX قدرت و تعادل به شکل پویایی با هم تلفیق می‌شوند و سیستم عصبی را به چالش می‌کشد همچنین با افزایش بارگذاری روی بندهای TRX، بارهای وارده بر نیرو پلت فرم به‌طور پیوسته کاهش می‏یابد. بنابراین به‌طورکلی ویژگی لازم برای کاهش مشکلات بیماران مبتلا به کمردرد مزمن را دارد (17). با توجه به رشد تولیدات پژوهشی در زمینه استفاده از مکمل گیاهی در علوم میان‎رشته‌ای، در کنار نتایج مثبت، استفاده از این مکمل‌ها پیشنهاد می‌شود (18). کورکومین یک ترکیب گیاهی مشتق شده از زردچوبه است که دارای فعالیت زیستی چندمنظوره  و رایج‌ترین و فراوان‌ترین پلی‌فنول با خاصیت آنتی‌اکسیدانی و ضدالتهابی قوی است (19). در تحقیقی اثر مصرف نوعی کورکومین، عصاره کورکومین آب نانوحباب NCE  بر کاهش میزان اوج نیروی واکنش عمودی زمین   PVGRFیافت شد.  بنابراین، این ماده  می‎تواند خطر سیستم اسکلتی-عضلانی را در اندام تحتانی کاهش دهد (20). در تحقیقات گذشته، محققان تنها به بررسی یک فاکتور (تمرین TRX یا مکمل کورکومین) در مطالعات خود پرداختند؛ به‏گونه‏ای‎که به پژوهش‎های گلمز و همکاران (2017) (17)، پنگ و همکاران (2019) (20)، دویل و همکاران (2023) (21)، سنپاسیت و همکاران (2023) (22) به‌عنوان پیشینه پژوهش می‎توان اشاره کرد. در این پژوهش سعی شده تا اثرات هم‌زمان TRX و کورکومین تعیین شود. اگرچه انتظار می‎رود، از لحاظ منطقی با تأثیرات مثبت یاد شده در هر دو مورد، ترکیب این دو حالت (TRX و کورکومین) نسبت به هرکدام به‌تنهایی اثر مثبت بیشتری داشته باشد، اما شواهد علمی کافی برای اثبات این مسئله در دسترس نیست  بنابراین این سؤال مطرح می‌شود که آیا شش هفته تمرین مقاومتی کل بدن TRX و مکمل کورکومین (به‌طور هم‌زمان) بر روی نیروهای عکس‎العمل زمین و تغییرات مرکز فشار در وضعیت استاتیک و حین راه رفتن تأثیرگذار است یا خیر؟
روش شناسی
جامعه آماری این پژوهش را زنان مبتلا به کمردرد‎ مزمن‌ غیراختصاصی شهرستان بیرجند تشکیل داده‌اند که طی یک سال گذشته برای درمان کمردرد ‌مزمن به کلینیک‎های‎ تخصصی ارتوپدی مراجعه کرده‎اند. روش پژوهش از نوع نیمه تجربی با طرح پیش‌آزمون و پس‌آزمون است. جهت تعیین حجم نمونه‌ها از نرم‌افزار G-power با اطمینان 95%، آلفای 05/0 و توان آماری 80% و اندازه اثر 57/0 (بزرگ و قوی) استفاده شده است. بر این اساس، در مجموع 36 فرد با میانگین سنی 44 سال بر اساس تصادفی‎سازی ساده در سه گروه 12 نفری شامل: 2 گروه تجربی متشکل از تمرین+کورکومین (12 نفر) و تمرین+دارونما (12 نفر) و یک گروه کنترل‌ (12 نفر) تقسیم شدند. قبل از شروع مطالعه، ابتدا از آزمودنی‏ها رضایت‎نامه کتبی گرفته‎ شد و همچنین کلیه پروتکل‎های اخلاقی در خصوص کار با بیماران مورد توجه قرار گرفت. معیارهای ورود به پژوهش شامل: شاخص توده بدنی BMI بیشتر از 25 کیلوگرم بر مترمربع، دارای کمردرد مزمن غیراختصاصی و تأیید آن توسط پزشک، عدم سابقه جراحی، فتق دیسک کمری، ناهنجاری ساختاری مادرزادی و ضربه حاد به ستون فقرات و عدم مصرف دارو‌های آرام‌بخش و مسکن طی پژوهش بود. آزمودنی‌ها طی فراخوان جهت اعلام حضور در مداخله پژوهش اعلام آمادگی کرده‎اند و پس از بررسی وضعیت سلامت جسمانی توسط پرسش و پاسخ و تکمیل فرم‌های فعالیت بدنی PAR-Q  و پرسشنامه سابقه پزشکی یک ‎روز قبل از اجرای تمرینات در یک جلسه توجیهی به‌منظور آشنایی با روال فعالیت‎ها و رفع ابهامات برای ایشان شرح داده شده ‎است که اقدام بعدی در همان جلسه، اندازه‌گیری ویژگی‌های آنتروپومتری مانند قد، وزن و شاخص توده بدنی B‏MI ، نیروهای عکس‎العمل زمین و تغییرات مرکز فشار در وضعیت استاتیک و حین راه رفتن سنجیده شد. به‎گونه‏ای ‎که جهت اندازه‌گیری نیروهای عکس‌العمل زمین حین راه رفتن، از دستگاه صفحه نیروسنج دانش سالار ایرانیان مدل DSI ساخت کشور ایران استفاده شد نقطه شروع به فاصله هفت قدم تا رسیدن به صفحه نیرو است. تا فرد سیکل راه رفتن طبیعی خود را پیدا کند فرکانس دستگاه روی 200 هرتز تنظیم می‌شود (24). ضمن اینکه این آزمون سه بار اجرا شده و در حین سیکل طبیعی راه رفتن آزمودنی وارد فورس پلیت شده در راستای خط Y قرار داده و از آن عبور کرده است. بعد از اتمام مراحل آزمون و برای تعیین مراحل برخورد پاشنه پا تکیه‎گاه با زمین و جدایی پنجه از زمین از آستانه نیرو عمودی عکس‌العمل زمین 10 نیوتن استفاده شده است (25)، سپس داده‌ها با استفاده از فیلتر باترورث مرتبه 2 با فرکانس برش 30 هرتز پایین گذر، فیلتر شده‌اند متغیرهایی که در این روش اندازه‎گیری شده‌اند شامل دودسته‌اند: 1- تغییرات مرکز فشار یا تعادل حین راه رفتن و 2- نیروهای عکس‌العمل زمین حین راه رفتن هستند. تغییرات مرکز فشار در وضعیت ایستاده نیز با روش ایستادن روی صفحه نیرو و مکث به 10 ثانیه اندازه‌گیری شد. زمان بروز این متغیرها بر اساس درصدی از کل زمان برخورد پا با زمین با استفاده از نرم‌افزار 2010 متلب (R7.10.0.499. B Matlab) تعیین گردیده است.
براساس بررسی‏های انجام شده، پروتکل 6 هفته‌ای تمرین TRX و مصرف مکمل (کورکومین- دارونما) برای گروه‏های تمرین+کورکومین و تمرین+دارونما اجرا شد. تمرین TRX به‎مدت 6 هفته، هر هفته سه جلسه به‎طور متوسط تمرینات با شدت 50-65% حداکثر ضربان قلب بیشینه انجام شد. در ابتدا هر جلسه تمرین، بیماران به‌مدت 10 دقیقه به گرم کردن که شامل حرکات کششی کمر، لگن، باسن و ران است و 40-60 دقیقه به تمرین و مدت 5 دقیقه به سرد کردن تحت نظر مربی پرداختند (26). ضمن اینکه گروه تمرین+کورکومین، روزانه یک عدد کپسول 500 میلی‌گرمی کورکومین بعد از وعده غذایی ناهار (27 ،23) با نام تجاری کورکوما، از شرکت سازنده‌ دینه ایران و گروه تمرین+دارونما، بجای مکمل کورکومین، قرص آرد به همین میزان مصرف کردند. هر قرص کورکوما، حاوی 450میلی‌گرم پودر ریزوم (ساقه) زردچوبه و 50 میلی‌گرم عصاره ریزوم زردچوبه، استاندارد شده بر‌اساس50 میلی‌گرم کورکومینوئید برحسب کورکومین می‌باشد. معیارهای ورود به تحقیق اختصاصی گروه تمرین+کورکومین شامل: عدم دارا بودن سابقه زخم فعال معده، نداشتن سابقه خونریزی دستگاه گوارش، عدم حساسیت به کورکومین، عدم ابتلا به سنگ کیسه صفرا و انسداد مجرای آن و عدم مصرف: ضد منعقدکننده ها، هیدانتوئین، لیتیوم، استروئیدها، متوترکسات و کلشیسین یا داروهای مسکن هم‌زمان به‌عنوان آرام‌بخش، الکل بیش‌ازحد می‌باشد (23) کلیه اطلاعات فوق، توسط پرسشنامه سابقه پزشکی در جلسه پیش‎آزمون اخذ شده است. به هر آزمودنی یادآوری شد که از مصرف بیش‌از اندازه زردچوبه به‌عنوان ادویه در غذا و مصرف داروی دیگری از مشتقات کورکومین خودداری کنند. ضمن اینکه، محدودیت‌های غیرقابل کنترل شامل، سوابق ژنتیکی و وراثتی آزمودنی‌ها، عدم توانایی اندازه‌گیری دقیق رژیم غذایی آزمودنی‌ها بخصوص مصرف زردچوبه (کورکومین) به‎عنوان ادویه در وعده غذایی و عوامل مداخله‎گر مانند شرایط آب و هوایی، سطح علاقه و انگیزه آزمودنی‌ها، استرس و فشارهای روانی و ترشحات غدد درون‌ریز بود. گروه کنترل هیچ مداخله‌ای در مدت 6 هفته نداشتند. پس از پایان زمان مداخله، مجدد در مرحله پس‎آزمون مجدد آزمون‏های نامبرده شده از آزمودنی‌ها گرفته شده ‎است، تا نتایج اثر شش هفته تمرین TRX و مکمل کورکومین بر متغیرهای نامبرده در زنان مبتلا به کمردرد مزمن غیراختصاصی مشخص شود. کورسازی جهت جلوگیری از اثرگذاری آگاهانه یا ناخودآگاه عوامل انسانی به شیوه یک‌سوکور تنها شرکت‌کنندگان از نوع درمان دریافتی بی‌اطلاع بودند- انجام شد. جدول 1 پروتکل  شش‌هفته‌ای تمرین 6 هفته‌ای TRX را شرح داده است. مطابق جدول 1، نوبت یا ست اجرای هر حرکت 3 و تعداد تکرار یا زمان نگه‌داشتن در همان حرکت به ترتیب، در دو هفته اول، 10 تکرار و یا 30 ثانیه، در دو هفته دوم، 15تکرار  و یا 40 ثانیه و در دو هفته پایانی، 20 تکرار و یا 60 ثانیه می‌باشد. تجزیه‌وتحلیل داده‌ها با گزارش ANOVA یک‌طرفه (پیش آزمون-پس آزمونΔ=) توسط نرم‎افزار SPSS نسخه 26 در سطح معنی‌داری کمتر از 05/0P≤ انجام شده است. 
نتایج
اطلاعات دموگرافیک 36 بیمار در جدول 2 گزارش شد، این جدول میانگین و انحراف استاندارد شاخص‎های قد، وزن، سن و شاخص توده بدنی آزمودنی‌ها در هر گروه را نشان می‌دهد. همچنین در ادامه جدول، تست لون جهت بررسی برابری واریانس‎ها انجام شد. با توجه به نتایج آزمون برابری واریانس وجود دارد زیرا همه مقدار سطوح معنی داری از سطح خطای آزمون 0.05 بزرگ‌تر هستند.
بر اساس جداول 3 تا 5 نتایج آزمون آنالیز واریانس یک‎طرفه (آنوا) در مقدار (پس‌آزمون- پیش‌آزمون Δ=) نشان می‎دهد، بین تمرینات TRX و مکمل کورکومین در برخی از متغیرهای تغییرات مرکز فشار یا تعادل تفاوت معنی‏داری وجود دارد (05/0P≤) و همچنین نشان داد بین تمرینات TRX و مکمل کورکومین در تمام شاخص نیروهای عکس‌العمل زمین حین راه رفتن تفاوت معنی‏داری وجود دارد (05/0P≤). جهت تعیین حجم نمونه‌ها از نرم‌افزار G-power نسخه 2-9-1-3 با اطمینان 95 درصد، آلفای 05/0 و توان آماری 80 درصد و اندازه اثر 57/0 براساس آزمون و مبتنی بر پیشینه تحقیق (بزرگ و قوی) استفاده شده است. جدول6 نتایج آزمون تعقیبی توکی جهت مشخص شدن اختلاف بین‌گروهی در میانگین‌های مورد مطالعه گزارش می‌دهد. علاوه بر این، در شکل 1 و 2 میزان اختلافات میانگین آزمون تعقیبی تعیین شده است.
 

 

 

 

بحث
هدف از پژوهش حاضر بررسی اثر شش هفته تمرین TRX و مکمل کورکومین بر نیروهای عکس‌العمل زمین و تغییرات مرکز فشار در حالت استاتیک و حین راه رفتن در زنان دارای اضافه‌وزن و چاق و مبتلا به کمردرد مزمن غیراختصاصی بود. تعادل، قدرت حفظ مرکز جرم بدن در ناحیه سطح اتکا با کمترین نوسان و بیشترین ثبات است که به‌صورت ایستا (توانایی حفظ قامت در حالت سکون با کمترین حرکت)، نیمه‌پویا (توانایی حفظ تعادل هنگامی‌که سطح اتکا حرکت کند) و پویا (توانایی انجام فعالیت‌های مختلف هنگام حرکت) دسته‌بندی می‌شود. حرکت نیز توانایی تولید و حفظ تعادل بین وضعیت پویا و ایستا در زنجیره حرکتی است به‌گونه‌ای که الگوهای اساسی آن با دقت و کارایی مطلوب تولید شوند. از عوامل مهم در حفظ تعادل و حرکت در بدن می‌توان به وجود تعادل عضلانی مرکزی اشاره کرد. ناحیه مرکزی شامل عضلات شکم، عضلات اطراف ستون فقرات و سرینی، دیافراگم و عضلات کف لگن است. بیست‌ونه جفت عضله شرکت‌کننده در این ناحیه، حلقه عضلانی را تشکیل می‌دهند و به ثبات ستون فقرات، لگن و حین حرکات عملکردی کمک می‌کنند. هنگامی‎که این سیستم به‌درستی کار می‌کند، به انتقال مؤثر نیرو در زنجیره حرکتی منجر می‌شود. بدون وجود این عضلات، ستون فقرات از لحاظ مکانیکی بی‌ثبات است. هنگامی‌که عضلات شکم منقبض می‌شوند، فشار داخل شکمی افزایش می‌یابد و نیام پشتی کمری را وادار به تنش می‌کند. این انقباض قبل از شروع حرکت اندام‌ها رخ می‌دهند تا به اندام‌ها اجازه دهند برای حرکت و فعال‌سازی سطحی پایدار عضلات داشته باشند. 
حفظ ثبات در این ناحیه، لحظه‌ای است و عضلات درگیر باید دائماً با تغییر پاسچر و وضعیت‌های بارگذاری سازگار شوند تا یکپارچگی ستون فقرات را تضمین و پایه باثباتی را برای حرکت اندام‌ها فراهم کنند در حقیقت ثبات مرکزی ممکن است ثبات فوقانی را برای حرکات دیستال و فعالیت اندام‌ها فراهم کند و ازآنجاکه ناحیه مرکزی بدن پلی بین بالاتنه و پایین‌تنه است، در انتقال نیروهای عکس‌العمل زمین از طریق اندام تحتانی به تنه نقش ایفا می‌کند (28). 
کورکومین حاوی گروهی از ترکیبات پلی-فنولیک به نام کورکومینوئیدهاست و در بین کورکومینوئیدها، کورکومین رایج‌ترین و فراوان‌ترین پلی‎فنول با خاصیت آنتی‌اکسیدانی و ضدالتهابی قوی است. به‌طورکلی در طب سنتی از زردچوبه برای درمان بر خی از دردها به‌طور مثال در نواحی کمر، پشت و سینه استفاده می‌شود همچنین مصرف زردچوبه می‌تواند در کاهش دردهای نوروپاتی تأثیرگذار باشد. در همین راستا و در خصوص آثار ضد درد زردچوبه، روغنی و همکاران گزارش کردند که تجویز کورکومین باعث کاهش شدت درد در هر دو مرحله حاد و مزمن در موش‌های دیابتی می‌شود(29). همچنین بیان‌شده است که مکانیسم‌های فیزیولوژی زردچوبه در بدن در درد پاتولوژی ناشی از آسیب‌های عصبی سیاتیک و نخاعی مؤثر می‌باشد. با توجه به اینکه نخاع قادر به یادگیری وظایف حسی حرکتی است و مداخلات غذایی می‌تواند بر یادگیری مراکز فوق نخاعی تأثیر بگذارد، مشاهده‌شده که موش‌هایی که با رژیم غذایی حاوی کورکومین تغذیه می‌شوند، در الگوی یادگیری ستون فقرات بهتر از موش‌هایی که از رژیم غذایی فاقد کورکومین تغذیه می‌شوند، عمل می‌کنند. بنابراین می‌توان نتیجه گرفت این ماده در وظایف حسی حرکتی نیز مؤثر باشد (30). کورکومین ممکن است باعث افزایش تعادل سیستم عصبی مرکزی باشد (31).  با توجه به اینکه ورزش، فراساختار عضلات را مختل می‌کند، سطح سایتوکین‌های التهابی را افزایش می‌دهد و می‌تواند باعث تورم در اندام آسیب‌دیده، کاهش دامنه حرکتی و کاهش ظرفیت تولید نیروی عضلانی شود. این بررسی بر متابولیسم، فارماکوکینتیک مارکر‌های مختلف مکمل‌های کورکومین، و تأثیر مکمل کورکومین بر درد عضلانی، فعالیت کراتین کیناز و تولید نشانگرهای التهابی تمرکز دارد. مکمل کورکومین در محدوده دوز 500-90 میلی‌گرم در روز می‌تواند درک ذهنی از شدت درد عضلانی را کاهش دهد و میزان عملکرد عضلات را افزایش دهد بنابراین ممکن است بر ظرفیت عملکردی نیز اثر داشته باشد (32). در مورد اثر مکمل کورکومین بر معیارهای تن‌سنجی در بزرگ‌سالان دارای اضافه‌وزن یا چاق پژوهشی وجود دارد که نشان می‌دهد، این اثرات از طریق تنظیم متابولیسم لیپید با افزایش مصرف انرژی و سرکوب فاکتورهای رونویسی، آنزیم‌ها و سایتوکین‌های پیش التهابی درگیر در چربی‌زایی انجام می‌شود. به‌جز دریافت روزانه کورکومین 1000 میلی‌گرم یا کمتر در روز، دریافت کورکومین به میزان 1500 میلی‌گرم یا با اشکال مختلف مانند کورکومین فیتوزومی ، نانو و آمورف  بهبودهای مثبتی را در شاخص‌های آنتروپومتری نشان داد (33). به‌طورکلی مصرف کورکومین از دیدگاه ریشه عصبی، در جهت کاهش درد (29) همراه با تمرین توصیه‌شده است. 
بر اساس نتیجه تحقیق حال حاضر، این مداخله تأثیر معنی‌داری در برخی از شاخص تغییرات مرکز فشار یا تعادل داشته است. برخی مطالعات با این نتیجه همسو هستند: در تحقیق سه‌هفته‌ای تمرین تعلیقی ‏TRX که جهت سنجش تغییراتی در تعادل ‎ایستا بسکتبالیست‌های جوان با میانگین سنی 13 سال بررسی شد و تعادل ایستا که به‌عنوان حرکت مرکز فشار ارزیابی می‌شود، روی هر دو پا، قبل و بعد از دوره تمرین اندازه‌گیری شد. نتایج این تحقیق نشان داده است، هیچ تغییر معنی‌داری بین مقادیر میانگین پارامترهای COP انتخابی مربوط به گروه آزمایشی و گروه کنترل مشاهده نشد و این دوره تمرینی تأثیر مثبتی بر تعادل ایستا نداشته است (34) که با تحقیق حال حاضر همسو می‎باشد. موقعیت مرکز فشار و مقدار نیروی عمودی عکس‌العمل زمین در فعالیت های مختلف روزمره ازجمله راه‎رفتن و... با آسیب های اندام تحتانی و کمر مرتبط است (12). در طول 20 سال گذشته تاکنون، مرکز فشار معمولاً به‌عنوان شاخصی از ثبات وضعیتی استفاده شده است. 14 مقاله از 16 مقاله، به این نتیجه رسیدند که در بیماران کمردرد مزمن میانگین سرعت COP و گردش کلی در مقایسه با افراد سالم بیشتر است. همچنین افزایش نوسان در جهت قدامی خلفی نیز در بیماران LBP مشاهده شده است. بیماران مبتلا به LBP نسبت به افراد سالم بی‌ثباتی وضعیتی بیشتری را نشان می‌دهند که این وضعیت با گردش ‎مرکز فشار  بیشتر و میانگین سرعت بالاتر مشخص می‌شود. درحالی‎که به نظر می رسد کاهش ثبات وضعیتی در مبتلایان به LBP بیشتر با درد مرتبط است که به نظرمی‎رسد ارتباطی با محل دقیق و مدت درد ندارد و هیچ ارتباطی بین شدت درد و بزرگی گردش ‎مرکز‎ فشار شناسایی نشده است (9). در مطالعه تمرین مقاومتی هشت‌هفته‌ای TRX، نوع اول تمرین در 8 تکرار با شدت 20٪ 1RM در مقایسه با نوع دوم تمرین در 4 تکرار با شدت 40٪ 1RM، بین 32 مرد ورزشکار نتیجه مثبت در سرعت جابجایی مرکز فشار نشان‎ داده ‎نشد (35) و با تحقیق حال حاضر همسو می‎باشد، اما در تحقیق‏ یون-آ شین و همکاران (2017)، اثرات کوتاه‌مدت دوز نوعی از کورکومین و تمرین هوازی بر درد، توانایی راه رفتن و عملکرد عضلانی بیماران مبتلا به آرتروز زانو بررسی شد، روش آزمون تعادل در تحقیق یون-‌آ شین متفاوت از تحقیق حال حاضر بود (36) که با تحقیق حال حاضر ناهم‌سو است. علت این تفاوت را در مواردی مانند تفاوت در نوع بیماری مورد بررسی، نوع تمرین، دوز مصرفی کورکومین، مدت زمان مداخله و روش سنجش تعادل جستجو کرد. از آنجایی که در تحقیق یون-‌آ شین و همکاران، بررسی تعادل آرتروز زانو مورد بحث بوده ‎است و عدم تعادل در این بیماران به‌صورت افزایش ‏دامنه و سرعت نوسان تعادلی و سرعت نوسان وضعیت بدن نشان داده ‎می‎شود (37)، اما اختلال در تعادل مبتلایان کمردرد غیراختصاصی با گردش ‎مرکز فشار بیشتر و میانگین سرعت بالاتر همچنین افزایش نوسان در جهت قدامی خلفی همراه است (9)؛ بنابراین نتیجه اختلال تعادل در دو بیماری مختلف، متفاوت است. نوع تمرین در مطالعه شین، پیاده‎روی بوده‎ است، درواقع پیاده‎روی به‎عنوان یک تمرین تقویتی در زنجیره باز همراه تمرین هوازی محسوب می‌شود که به سبب بهبود کنترل پاسچر، باعث افزایش تعادل می‎گردد (38) و تمرین TRX در تحقیق حال‌حاضر با هدف قراردادن یکپارچگی حسی موجب بهبود تعادل است (39)؛ بنابراین پیچیدگی تمرین مدنظر نیز می‏تواند در نتیجه این دو تحقیق اثرگذار باشد. مقدار مصرف کورکومین و تعداد هفته‏های مورد مداخله در مطالعه شین (یک کپسول 700 میلی‌گرمی، 3 بار در روز تا چهار هفته- هشت هفته تمرین و مکمل)، بیشتر از تحقیق حال‎حاضر (یک عدد کپسول 500 میلی‎گرمی هر روز- شش هفته تمرین و مکمل) می‎باشد که می‎تواند به‎عنوان محدودیت یا عاملی برای متفاوت بودن نتیجه در نظر گرفته شود؛ با این‏که این میزان از مکمل کورکومین و تعداد هفته‎های ‎تمرین بر سایر متغیرهای تحقیق اثرگذار بوده است. میزان معمول و درمانی کورکومین بین 400-600 میلی‏گرم 3 بار در روز است (40). اگرچه فرمول‌های زیستی خوراکی کورکومین با دوز 500 میلی‌گرم حتی به مدت 30 روز برای انسان بی‌خطر بودند، اما هنوز آزمایش‌های کمی وجود دارد و مطالعات بیشتری مورد نیاز است همچنین در مصرف دوز بالای ‎کورکومین برخی از عوارض جانبی مانند ناراحتی‌های گوارشی ممکن است رخ دهد (41)؛ بنابراین جهت حفظ سلامتی آزمودنی‏ها و تأثیر آن بر دردهای اسکلتی-عضلانی (27 ،23) میزان 500 میلی‏گرم یک‏بار در روز در تحقیق حال‎حاضر انتخاب شده است. ضمن اینکه در تحقیق شین، روش اندازه‎گیری تعادل به دو روش عملکردی بررسی شد که شامل آزمون عملکرد بیمار در حالت ایستادن روی یک پا در چشم‌های باز و بسته و آزمون لرزش تعادل هنگام ایستادن می‎باشد. در روش اول مدت‌هایی که بیمار روی یک پا با چشم‌های باز و چشم‌های بسته می‌ایستاد، بر حسب ثانیه اندازه‌گیری می‌شد. آزمون لرزش تعادل در حالت ایستاده برای تجزیه‌وتحلیل میزان لرزش تعادل بیمار، بر حسب میلی‌متر، زمانی که با هر دو پا روی دیسک تعادل ایستاده بود و زمانی که روی یک پا ایستاده بود، استفاده می‌شد. درحالی‎که آزمون اندازه‎گیری تغییرات مرکز فشار یا تعادل در تحقیق حال‎حاضر تنها با یک روش حین راه‎ رفتن و روی فورس پلیت بررسی شد  این درحالی است که، روش‌های آزمایشگاهی (در این تحقیق سنجش COP روی فورس پلیت) از اعتبار، روایی و پایایی بالاتری نسبت به روش‎های عملکردی برخوردارند. اگرچه محدودیت‌هایی در پژوهش وجود داشت که شامل: نبود کنترل سرعت راه‌رفتن، کوتاه بودن زمان سنجش COP ایستا، نمونه کوچک و عدم کنترل رژیم می‌باشد. علاوه بر این، علی‌رغم تلاش برای کنترل دقیق معیارهای ورود و خروج، برخی عوامل همچون تفاوت‌های ژنتیکی، سبک زندگی، وضعیت تغذیه و میزان همکاری شرکت‌کنندگان ممکن است بر نتایج تأثیر گذاشته باشند. توصیه می‌شود در تحقیقات آینده، سرعت راه رفتن با گیت ‌تایمینگ/فوتوسل یا مترونوم کنترل و در تحلیل لحاظ شود. بنابراین، اگرچه تمرین حسی‎حرکتی مانند TRX، در بهبود کنترل وضعیتی و قدرت عضلانی به‎ویژه در افراد سن بالاتر مؤثر است و در مقایسه با تمرینات مقاومتی-استقامتی در افراد بالغ، با هدف قرار دادن یکپارچگی حسی موجب بهبود هماهنگی حرکتی و کنترل تعادل است و به ثبات کلی بدن کمک می‎کند (35) همچنین اثر کورکومین بر تغییرات تعادل طی مطالعه‌ای به اثبات رسیده است (36)، اما به نظر می‌رسد با توجه به یافته‎های ‏تحقیق این مداخله فقط بر برخی از شاخص‏های ‎تغییرات‏ مرکز فشار یا تعادل حین راه رفتن و وضعیت استاتیک اثربخش بوده ‎است.
بر اساس نتیجه تحقیق حال حاضر، این مداخله تأثیر معنی‎داری بر شاخص نیروهای عکس‌العمل زمین حین راه رفتن داشته است. برخی مطالعات با این نتیجه همسو هستند: در مطالعه سنپاسیت و همکاران‎ (2023)، در شیوه متفاوتی از تمرینات تعلیقی، اوج نیروی واکنش عمودی زمین PVGRF با هدف سنجش عملکرد پرش عمودی، بررسی شد. نتیجه آن بدین شکل است که: PVGRF پس از 3 وحله تمرینTRX ، افزایش یافته اما تفاوت معنی‎داری در بین آن‌ها مشاهده نشده است (22) که با تحقیق حال حاضر ناهم‌سو می‎باشد دلیل احتمالی این تفاوت با تحقیق حال حاضر می‎تواند ناشی از تفاوت در شیوه و نوع و شدت تمرین باشد. در واقع، راه رفتن یک کار دینامیکی پیچیده است که فرد باید نیروهای چند جهته مختلفی را در اطراف هر مفصل با زمین یا همان نیروهای واکنش زمین را تحمل کند. تا به امروز، دانش محدودی در مورد ویژگی‌های راه رفتن افراد مبتلا به LBP مزمن وجود دارد بااین‎حال مشخص است که افراد مبتلا به کمردرد، آهسته‌تر راه می‌روند و به‌طورکلی گام‌های کوتاه‌تری برمی‌دارند که ممکن است در مقایسه با گروه‌های هم سن آن‏ها نامتقارن باشد (42). به‎نظر می‏رسد افراد مبتلا به درد و سایر نارسایی‌های اندام تحتانی انواع استراتژی‌های جایگزین را در طول راه رفتن اتخاذ می‌کنند، برخی از آن‌ها نیروهای اندازه‌گیری شده را کاهش می‌دهند و برخی دیگر که این کار را نمی‌کنند. درک ارتباط بین درد و حرکت با تنوع حرکتی ترکیب شده ‎است که تشخیص حرکت عادی را دشوار می‏کند. همچنین توزیع درد تأثیر قابل‌توجهی بر سرعت راه رفتن و نیروهای واکنش افقی زمین دارد و این تأثیر با افزایش چالش فیزیکی، یعنی سریع راه رفتن نیز بیشتر می‎شود (43). در مطالعه پنگ و همکاران (2019)، بررسی اثرات 4 هفته مصرف مکمل عصاره کورکومین آب نانوحباب NCE نشان‌دهنده کاهش اوج نیروی واکنش عمودی زمینPVGRF  در طول پرش بود (20). که با تحقیق حال‏حاضر همسو می‎باشد. مطالعه گلمز و همکاران، با هدف تعیین و مقایسه میزان بار روی بندهای تعلیقTRX  و نیروهای ‏واکنش ‏زمین در 4 زاویه مختلف در طول فشارهای TRX انجام شد. آزمودنی‌ها در زوایای صفر، 15، 30، 45 درجه در حین انجام فشارهای TRX مورد آزمایش قرار گرفتند و نتایج آن به این شکل است: با کاهش زاویه TRX، بار اعمال شده به تسمه‌های TRX افزایش ‌یافته و به‌طور هم‌زمان بار اندازه‌گیری شده توسط سکوی نیرو کاهش می‎یابد. این امر در مورد تغییر مفصل آرنج از حالت خم شدن به اکستنشن و بالعکس صادق است. هنگامی‌که زاویه بند TRX روی صفر درجه تنظیم شد و آرنج‌های افراد در حین فشار TRX در حالت اکستنشن بود، 4/50 درصد وزن بدن آزمودنی‏ها و زمانی که آرنج‎ها در حالت خم شدن بودند، 3/75 درصد از وزن بدن توسط سنسورها ثبت شد (17)، که با تحقیق حال حاضر همسو می‎باشد. از آن‏جایی که به‌طورکلی تمرینات توان‌بخشی، عامل مؤثری در نیروهای واکنش زمین در افراد مبتلا به کمردرد در حین راه رفتن و دویدن هستند، به‎ویژه اثربخشی این عامل در مقادیر پیک نیروی واکنش زمین در هنگام تماس پاشنه با زمین در جهت داخلی- خارجی و در جهت قدامی-خلفی و پیک نیروی واکنش زمین هنگام بلند کردن پا از زمین در جهت عمودی در این بیماران اثبات شده است (44). همچنین تمرین TRX، می‎تواند با افزایش حساسیت حس عمقی، افزایش جنبش و پویایی و پایداری مجموعه لگن، هسته بدن و کتف، بازخورد نسبت به پاسخ‌ها و ادغام پاسخ‌های الگوهای حرکتی و همچنین تقویت حس ادراکی یکپارچه آوران بینایی در شاخص‏های نیروهای عکس‌العمل زمین کاهش قابل‌توجهی دارد (45). همچنین کورکومین نیز با وجود خاصیت مؤثر بر اوج نیروی واکنش عمودی زمین (46) و اثر احتمالی آن به‌عنوان یک ماده Ergogenic  قادر به کاهش مصرف انرژی، بازگرداندن محیط تعادل پویا داخلی، بازگرداندن مکانیسم‌های بدن برای بازسازی مواد مغذی و بهینه‌سازی است (47) و ازآنجایی‌که کورکومین همچنین می‌تواند در محافظت فیزیولوژیکی از خطر آسیب سیستم اسکلتی عضلانی نقش داشته باشد (20). بنابراین به‎نظر می‎رسد با توجه به یافته‎های تحقیق این مداخله بر شاخص‏های نیروهای عکس‌العمل زمین حین راه رفتن اثربخش بوده است.
نتیجه گیری نهایی
نتایج این پژوهش نشان داد تمرین هم‌زمان با مصرف کورکومین تأثیر مطلوب‎تری در بهبود فاکتورهایی از قبیل نیروهای عکس‌العمل ‎زمین حین راه‌رفتن دارد. ازاین‌رو به‎نظر می‎رسد تمرین TRX و مکمل کورکومین یکی از روش‌های مؤثر به‌منظور بهبود شرایط بیماران مبتلا به کمردرد به کمردرد مزمن غیراختصاصی و دارای اضافه‌وزن و چاق باشد. ازاین‌جهت پیشنهاد می‌شود؛ برای کاهش دردهای مزمن و حفظ ارتقای سلامت عضلانی و اسکلتی و همچنین کاهش بیماری‏های التهابی از جمله چاقی و اضافه‏وزن از مکمل‎های ضدالتهابی مانند کورکومین به میزان 500 میلی‎گرم در روز همراه با فعالیت‎های اصلاحی با شدت‌های متوسط 50-60% حداکثر ضربان قلب بیشینه می‎تواند برای این افراد مفید باشد. ضمن اینکه، محققان می‌توانند نتایج این پژوهش را پایه‌ای برای پژوهش‌های بعد قرار دهند و از روش این پژوهش از جمله شدت و حجم برنامه تمرینی و انواع حرکات آن و نحوه مصرف مکمل کورکومین و دوز مصرفی آن استفاده کنند.
سپاسگزاری
نویسندگان این مقاله از تمامی آزمودنی‎های محترمی که در این پژوهش شرکت کردند تشکر می‌نمایند.

ملاحظات اخلاقی 
پیروی از اصول اخلاق پژوهش

این مطالعه با کد اخلاق IR.BIRJAND.REC.1402.005 دانشگاه بیرجند تأیید شده است و همچنین می‌توانید آن را در وب‌سایت نظام ملی اخلاق در تحقیقات زیست‌پزشکی مشاهده کنید.
حامی مالی
این مقاله برگرفته از پایان‌نامه کارشناسی ارشد قدسیه خزاعی، در گروه فیزیولوژی دانشگاه بیرجند است. هیچ‌گونه حمایت مالی از سازمان‌های دولتی، خصوصی یا غیرانتفاعی دریافت نکرده است.
مشارکت نویسندگان
همه نویسندگان به‌طور مساوی در تهیه مقاله مشارکت داشته‌اند. 
تعارض 
بنا بر اظهار نویسندگان، این مقاله تعارض منافع ندارد.
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: تخصصي
دریافت: 1404/4/27 | پذیرش: 1404/10/1 | انتشار: 1404/10/10

فهرست منابع
1. Turci A, Nogueira C, Nogueira-Carrer H, Chaves T. Self-administered stretching exercises are as effective as motor control exercises for people with chronic non-specific low back pain. Journal of Physiotherapy. 2023;69(2):93-99. [DOI:10.1016/j.jphys.2023.02.016] [PMID]
2. Dolatian M, Hasanpour A, Heshmat R, Alavi Majd H. Effect of reflexology on pain intensity of labor. Iranian Red Crescent Medical Journal. 2010;12(1):52-61.
3. Fong SSM, Tam YT, Macfarlane DJ, et al. Core muscle activity during TRX suspension exercises with and without kinesiology taping in adults with chronic low back pain: implications for rehabilitation. Evidence-Based Complementary and Alternative Medicine. 2015;2015:910168. [DOI:10.1155/2015/910168] [PMID]
4. Matheve T, Brumagne S, Demoulin C, Timmermans A. Sensor-based postural feedback is more effective than conventional feedback to improve lumbopelvic movement control in patients with chronic low back pain: a randomized controlled trial. Journal of NeuroEngineering and Rehabilitation. 2018;15(1):85. [DOI:10.1186/s12984-018-0423-6] [PMID]
5. Mirtz T, Greene L. Is obesity a risk factor for low back pain? An example of using the evidence to answer a clinical question. Journal of Chiropractic & Osteopathy. 2005;13(1):2. [DOI:10.1186/1746-1340-13-2] [PMID]
6. Podraza JT, White SC. Effect of knee flexion angle on ground reaction forces, knee moments and muscle co-contraction during impact-like deceleration landing: implications for the non-contact mechanism of ACL injury. The Knee. 2010;17(4):291-295. [DOI:10.1016/j.knee.2010.02.013] [PMID]
7. McGill SM, Childs A, Liebenson C. Endurance times for low back stabilization exercises: clinical targets for testing and training from a normal database. Archives of Physical Medicine and Rehabilitation. 1999;80(8):941-944. [DOI:10.1016/S0003-9993(99)90087-4] [PMID]
8. Giakas G, Baltzopoulos V. Optimal digital filtering requires a different cut-off frequency strategy for the determination of higher derivatives. Journal of Biomechanics. 1997;30(8):851-855. [DOI:10.1016/S0021-9290(97)00043-2] [PMID]
9. Ruhe A, Fejer R, Walker B. Center of pressure excursion as a measure of balance performance in patients with non-specific low back pain compared with healthy controls. European Spine Journal. 2011;20(3):358-368. [DOI:10.1007/s00586-010-1543-2] [PMID]
10. Azarmi E, Azadi F, Mosallanezhad Z, Vahedi M. Relationship of low back pain and knee pain with dynamic balance in elderly individuals living in nursing homes. Iranian Journal of Ageing. 2023;18(3):460-473. [DOI:10.32598/sija.2023.774.5]
11. Ershad N, Kahrizi S, Firouzabadi S, Faghihzadeh S. Comparison of the effects of external load on lumbar lordosis in patients with low back pain and healthy individuals. Journal of Rehabilitation. 2007;8(3):28-34.
12. Farahpour N, Jafarnezhadgero A, Allard P, Majlesi M. Muscle activity and kinetics of lower limbs during walking in individuals with pronated feet with and without low back pain. Journal of Electromyography and Kinesiology. 2018;39:35-41. [DOI:10.1016/j.jelekin.2018.01.006] [PMID]
13. Fernández-de-Las-Peñas C, et al. Best exercise options for reducing pain and disability in adults with chronic low back pain: pilates, strength, core-based, and mind-body exercise. Journal of Orthopaedic & Sports Physical Therapy. 2022;52(8):505-521. [DOI:10.2519/jospt.2022.10671] [PMID]
14. Waller B, Lambeck J, Daly D. Therapeutic aquatic exercise in the treatment of low back pain: a systematic review. Clinical Rehabilitation. 2009;23(1):3-14. [DOI:10.1177/0269215508097856] [PMID]
15. Sami S, Hakimi M, Ali-Mohammadi M, Karimiyani N. Comparing the effects of hydrotherapy, relaxation and McKenzie exercise on chronic low back pain in athletes. Journal of Anesthesiology and Pain. 2014;4(4):11-21.
16. Alimoradi N, Nourollahi H, Hosseini F. Effects of eight weeks of TRX and CRX exercise on body composition and lipid profile in overweight young women. Journal of Physiology of Movement and Health. 2022;2(1):29-40.
17. Gulmez I. Effects of angle variations in suspension push-up exercise. Journal of Strength and Conditioning Research. 2017;31(4):1017-1023. [DOI:10.1519/JSC.0000000000001401] [PMID]
18. Tasa A, Arshadi A, Mirdar H, Maghsudi A. Effects of different levels of Withania coagulans water extract on growth performance and immunity parameters of Cyprinus carpio. Journal of Aquatic Ecology. 2021;10(4):105-116.
19. Huang WC, Chiu WC, Chuang HL, Tang DW, Lee ZM, Huang CC. Effect of curcumin supplementation on physiological fatigue and physical performance in mice. Nutrients. 2015;7(2):905-921. [DOI:10.3390/nu7020905] [PMID]
20. Peng HH, Wu CH, Kang ST, et al. Real-time monitoring of inertial cavitation effects of microbubbles using MRI: in vitro experiments. Magnetic Resonance in Medicine. 2017;77(1):102-111. [DOI:10.1002/mrm.26082] [PMID]
21. Doyle L, Desomayanandam P, Bhuvanendran A, et al. Safety and efficacy of turmeric (Curcuma longa) extract and curcumin supplements in musculoskeletal health: a systematic review and meta-analysis. Alternative Therapies in Health and Medicine. 2023;29(6):12-24.
22. Sanpasitt C, Apanukul S. Effects of contrast training protocols on vertical jump performance via post-activation performance enhancement. Journal of Physical Education and Sport. 2023;23(11):3024-3031.
23. Shep D, Khanwelkar C, Gade P, Karad S. Safety and efficacy of curcumin versus diclofenac in knee osteoarthritis: a randomized open-label parallel-arm study. Trials. 2019;20(1):214. [DOI:10.1186/s13063-019-3327-2] [PMID]
24. Arasto M, Zahednejad S, Arasto A, Negahban H, Gohar-Pay S. Measurement of ground reaction forces during forward and backward walking in women with flat feet. Journal of Modern Rehabilitation. 2011;5(1):1-7.
25. Aghamohammadi F, Jalalvand A. Effects of different walking strategies on maximum force and plantar pressure distribution. Journal of Sport Biomechanics. 2025;10(4):262-275. [DOI:10.61186/JSportBiomech.10.4.262]
26. Piralaee L, Barati A, Hasanzadeh M. Effects of eight weeks of TRX training on pain, quality of life and core muscle endurance in patients with chronic non-specific low back pain. Journal of Safety and Quality Improvement from Injuries. 2022;10(1):1-11.
27. Pourhabibi F, Rafraf M, Zayeni H, Asghari M, Ebrahimi A. Effects of curcumin supplementation on metabolic and inflammatory parameters in women with rheumatoid arthritis. Phytotherapy Research. 2022;36(4):1797-1806. [DOI:10.1002/ptr.7422] [PMID]
28. Nourizadeh S, Mirjani M, Naserpour H. Relationship between core stability, muscular endurance, static balance and shooting performance in military soldiers. Journal of Sport Biomechanics. 2019;5(1):62-71. [DOI:10.32598/biomechanics.5.1.6]
29. Roghani M, Baluchnejadmojarad T. Effects of curcumin on spatial memory and passive avoidance learning in diabetic rats. Daneshvar Medicine. 2020;19(6):51-60.
30. Joseph MS, Ying Z, Zhuang Y, Zhong H, Wu A, Bhatia HS, et al. Effects of diet and exercise on spinal cord sensorimotor learning. PLoS One. 2012;7(7):e41288. [DOI:10.1371/journal.pone.0041288] [PMID]
31. Boyao Y, Mengjiao S, Caicai B, Xiaoling L, Manxia W. Dynamic expression of autophagy-related factors and effects of curcumin therapy in autoimmune encephalomyelitis. Journal of Neuroimmunology. 2019;337:577067. [DOI:10.1016/j.jneuroim.2019.577067] [PMID]
32. Nanavati K, Rutherfurd-Markwick K, Lee S, Bishop N, Ali A. Effect of curcumin supplementation on exercise-induced muscle damage: a narrative review. Nutrients. 2022;14(8):3835. [DOI:10.1007/s00394-022-02943-7] [PMID]
33. Alsharif FJ, Almuhtadi YA. Effect of curcumin supplementation on anthropometric measures in overweight or obese adults. Nutrients. 2021;13(2):680. [DOI:10.3390/nu13020680] [PMID]
34. Boros-Balint I, et al. TRX suspension training and static balance in junior basketball players. Journal of Education, Health and Sport. 2015;5(3):27-34.
35. Hammami R, et al. Effects of instability resistance training on physical fitness and lower limb asymmetry in prepubertal weightlifters. Journal of Biomechanics in Sports Science and Medicine. 2023;15(1):40-48. [DOI:10.1186/s13102-023-00652-0] [PMID]
36. Shin YA, et al. Short-term effects of Theracurmin dose and exercise type on pain and muscle function in knee osteoarthritis. Journal of Exercise Rehabilitation. 2017;13(6):684-690. [DOI:10.12965/jer.1735064.532] [PMID]
37. Kayhanfar A, Akochekian M, Saheb Al-Zamani M. Effects and durability of a home exercise program on range of motion, balance and gait in retired athletes with knee osteoarthritis. Journal of Paramedical Sciences and Rehabilitation. 2022;11(3):92-107.
38. Delkhoush CT, Fatemi E, Ghorbani R. Effects of aerobic walking versus strength training on balance in patients with knee osteoarthritis. Journal of Koomesh. 2022;24(1):147-154.
39. Varjan M, et al. Sensorimotor training versus resistance-endurance training in older adults. Frontiers in Physiology. 2024;15:1386537. [DOI:10.3389/fphys.2024.1386537] [PMID]
40. Gholizade S, Mozayani H, Barati A. Effects of eight weeks of TRX exercise on pain intensity and balance in girls with chronic non-specific low back pain. Journal of Sport Biomechanics. 2022;8(1):34-48. [DOI:10.52547/JSportBiomech.8.1.2]
41. Asher GN, Spelman K. Clinical utility of curcumin extract. Alternative Therapies in Health and Medicine. 2013;19(2):20-22.
42. Lee MH, Kim BK. Comparison of abdominal muscle activity after sling and Swiss-ball exercises in asymptomatic adults. Journal of the Korean Society of Physical Medicine. 2014;9(3):333-338. [DOI:10.13066/kspm.2014.9.3.333]
43. Soleimani V, Sahebkar A, Hosseinzadeh H. Turmeric (Curcuma longa) and curcumin as safe and non-toxic substances. Phytotherapy Research. 2018;32(6):985-995. [DOI:10.1002/ptr.6054] [PMID]
44. Sheikhalizahe H, Imani Brouj S, Ashrafi N, Mehralian F. Effects of NASM exercises on ground reaction forces during running in individuals with low back pain. Journal of Advanced Sport Technology. 2024;8(1):57-66.
45. Sannicandro I, Cofano G, Rosa A. Strength and power analysis in half-squat exercise using suspension training tools. Journal of Physical Education and Sport. 2015;15(3):433-440.
46. Liu L, et al. Protective effects of tea polyphenols on exhaustive exercise-induced fatigue and inflammation. Food & Nutrition Research. 2017;61:1333390. [DOI:10.1080/16546628.2017.1333390] [PMID]
47. Apostu M. Effects of ergogenic substances on sports performance. Procedia - Social and Behavioral Sciences. 2014;117:329-334. [DOI:10.1016/j.sbspro.2014.02.222]

بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.

کلیه حقوق این وب سایت متعلق به فصلنامه بیومکانیک ورزشی می باشد.

طراحی و برنامه نویسی : یکتاوب افزار شرق

© 2026 CC BY-NC 4.0 | Journal of Sport Biomechanics

Designed & Developed by : Yektaweb