کاراته، یکی از پرطرفدارترین هنرهای رزمی جهان، بر پایه حرکات سریع، دقیق و هماهنگ اندام‌های فوقانی و تحتانی استوار است. این ورزش نه‌تنها نیازمند قدرت و استقامت بدنی است، بلکه هماهنگی عصبی-عضلانی دقیق نیز نقش تعیین‌کننده‌ای در اجرای موفق تکنیک‌ها دارد (1). ضربات در مسابقات کومیته عمدتاً با هدف کسب امتیاز و به‌صورت کنترل‌شده و سریع اجرا می‌شوند تا کمترین آسیب به حریف وارد شود. در میان تکنیک‌های دستی، ضربه‌ی گیاکو‌-زوکی (مشت معکوس) به‌عنوان یکی از مؤثرترین و پرکاربردترین روش‌ها شناخته می‌شود (2). این تکنیک در زمره مهارت‌های پرتابی قرار دارد و اجرای موفق آن نیازمند انتقال پیوسته و بهینه نیرو از اندام‌های تحتانی به فوقانی است؛ به‌طوری‌که نیرو از پاها آغاز و از طریق لگن، تنه و شانه به دست منتقل می‌شود. این توالی انتقال نیرو نمونه بارزی از زنجیره کینتیکی است و چرخش لگن می‌تواند در افزایش سرعت نهایی دست نقش داشته باشد، امری که در مسابقات کوتاه‌مدت و انفجاری بسیار حیاتی است (3).
با وجود ایمن بودن نسبی کاراته، ماهیت تماسی و انفجاری آن ورزشکاران را در معرض خطر آسیب قرار می‌دهد. که عمدتاً شامل صدمات اندام فوقانی مانند شانه و آرنج و اندام تحتانی مانند مچ پا و زانو می‌شود (4). برای کاهش خطر آسیب، تمرینات عصبی-عضلانی شامل تمرینات انعطاف‌پذیری، قدرت، تعادل و تمرینات پلایومتریک اهمیت ویژه‌ای دارند (5). مداخلات مبتنی بر حس عمقی و تعادل می‌توانند خطر آسیب رباط صلیبی قدامی را در ورزشکاران جوان و مبتدی تا %۵۰ کاهش دهند (6). علاوه بر این، برنامه‌های تمرینی منظم شامل گرم‌کردن، سردکردن و کشش هدفمند، به‌عنوان بخش ضروری آماده‌سازی جسمانی ورزشکاران رزمی شناخته می‌شوند (7). گرم‌کردن فعال پیش از تمرین یا مسابقه با هدف افزایش جریان خون، اکسیژن‌رسانی به عضلات، انعطاف‌پذیری و ارتقای هماهنگی حرکتی انجام می‌شود. تحقیقات نشان می‌دهند که گرم‌کردن فعال نسبت به گرم‌کردن غیرفعال مزایای بیشتری دارد و می‌تواند نرخ آسیب در ورزش‌های تماسی را کاهش دهد (8, 9). بااین‌حال، استفاده از تمرینات کششی به‌ویژه قبل از فعالیت‌های انفجاری ممکن است قدرت و توان عضلانی را ۵–%۱۰ کاهش دهد (10). به همین دلیل، پروتکل‌های پس‌فعال‌سازی (PAP) در سال‌های اخیر به‌عنوان جایگزینی مؤثر مورد توجه قرار گرفته‌اند (11, 12). PAP با استفاده از انقباضات بیشینه یا نزدیک به بیشینه (ایزومتریک، دینامیک یا پلایومتریک) موجب تسهیل فراخوانی واحدهای حرکتی، افزایش توان عضلانی و بهبود عملکرد انفجاری ورزشکار می‌شود (13). مکانیسم‌های عصبی-عضلانی مؤثر در این فرآیند شامل فسفوریلاسیون زنجیره سبک میوزین و کاهش رفلکس نخاعی هستند (14).
تمرینات پلایومتریک، که از چرخه کشش-کوتاه‌شدن بهره می‌گیرند، می‌توانند توان تولید نیرو و سرعت انقباض عضلانی را افزایش دهند و زمان اعمال نیرو در دامنه کامل حرکت را کاهش دهند (15, 16). این روش برای ضربات مشت در کاراته، که نیازمند هماهنگی عصبی-عضلانی دقیق و انتقال بهینه گشتاور بدن است، اهمیت ویژه‌ای دارد (17). یافته‌ها نشان می‌دهند که تمرینات پلایومتریک می‌توانند زمان واکنش (18) و فرکانس ضربات را به‌ویژه در ورزشکاران رشته‌های سرعتی و انفجاری کاهش دهند و هیچ تغییر محسوسی در نرخ خستگی ورزشکاران مشاهده نشد (19). به نظر می‌رسد تلفیق گرم‌کردن فعال، PAP  و تمرینات پلایومتریک بتواند به بهینه‌سازی عملکرد انفجاری و کاهش خستگی ورزشکاران کمک کند. با توجه به پیشرفت‌های علمی اخیر و اهمیت زنجیره کینتیکی در اجرای مهارت‌های انفجاری، مطالعه حاضر با هدف بررسی تأثیر گرم‌کردن پلایومتریک مبتنی بر PAP بر سرعت خطی دست و لگن، زمان واکنش و نرخ خستگی حین اجرای ضربه‌ی گیاکو-‌زوکی در کاراته‌کاران مرد طراحی شده است. نتایج این تحقیق می‌تواند به پرکردن شکاف موجود در این حیطه کمک کرده و به مربیان و ورزشکاران سطح بالا در طراحی پروتکل‌های تمرینی شخصی‌سازی‌شده و بهینه برای مسابقات کوتاه‌مدت یاری رساند.
روش شناسی
این پژوهش به روش نیمه‌تجربی با طرح پیش‌آزمون و پس‌آزمون برای بررسی اثرات محرک PAP ناشی از تمرینات پلایومتریک بر کینماتیک ضربه گیاکو-زوکی در ورزشکاران کاراته مرد طراحی و در آزمایشگاه بیومکانیک دانشکده علوم توان‌بخشی دانشگاه علوم پزشکی تبریز در سال ۱۴۰۴ اجرا شد. جامعه آماری را کاراته‌کاران ماهر شهر تبریز تشکیل می‌دادند. شرکت‌کنندگان دو پروتکل گرم‌کردن را به¬ترتیب ثابت در دو جلسه مجزا با فاصله ۴۸-۷۲ ساعت انجام دادند: (۱) گرم‌کردن استاندارد و اجرای گیاکو-زوکی؛ (۲) پروتکل PAP شامل گرم‌کردن استاندارد به همراه ۳ ست ۵ تکرار حداکثری پرش تاک با دو پا و سپس اجرای گیاکو-زوکی. متغیرهای کینماتیکی شامل سرعت بیشینه و میانگین در دو سگمنت بدنی اصلی (دست و لگن)، زمان واکنش، فرکانس ضربه و نرخ خستگی با سیستم ثبت حرکت سه‌بعدی اندازه‌گیری و تحلیل شدند. بر اساس تحلیل G*Power (نسخه ۳.۱.۹.۴، دانشگاه هاینریش هاینه دوسلدورف)، برای اندازه اثر بزرگ (6/0=Cohen's d)، توان 80/۰ و  05/۰=α، به ۱۹ شرکت‌کننده نیاز بود (20). نوزده کاراته‌کار در سبک شوتوکان از طریق همکاری با فدراسیون ملی کاراته و هیئت کاراته استان، به‌صورت هدفمند انتخاب شدند. شرایط ورود افراد به مطالعه عبارت‌اند از: جنسیت مرد، راست‌دست بودن که با پرسشنامه چپ‌دستی ادینبورگ تأیید می‌شود، عدم ابتلا به بیماری‌های محدودکننده فعالیت بدنی، انجام حداقل ۱۵۰ دقیقه فعالیت بدنی با شدت متوسط در هفته و قرار داشتن در بازه سنی ۱۸ تا ۲۵ سال. شرایط خروج از مطالعه نیز شامل موارد زیر است: بروز آسیب اسکلتی-عضلانی، مصرف مکمل‌ها یا مواد نیروزا در شش ماه گذشته و انجام هرگونه فعالیت ورزشی خارج از برنامه پروتکل مطالعه. به افراد داوطلب، مراحل کار توضیح داده شد تا در صورت تمایل با تکمیل رضایت‌‌نامه آگاهانه وارد مطالعه شوند. این پژوهش توسط کمیته اخلاق دانشگاه علوم پزشکی تبریز (شناسه IR.TBZMED.REC.1403.908) تأیید شده است. کینماتیک ضربه با استفاده از یک سیستم ثبت حرکت سه‌بعدی با نه دوربین مادون‌قرمز (Kestrel 2200, Motion Analysis, Corporation, Santa Rosa, CA, USA) با فرکانس 340 هرتز ثبت گردیدند (21). پنجاه‌وشش نشانگر بازتابی غیرفعال (14 میلی‌متر) به نقاط برجسته آناتومیکی متصل شدند (شکل1). 

نشانگرها روی مفاصل متاتارسوفالانژیال اول و پنجم، پاشنه‌ها، مالئوس‌ها، اپی‌کوندیل‌های ران، خارهای ایلیاک، کرت ایلیاک، زائده‌های آکرومیال، بریدگی ژیگولار، زائده زایفوئید، استخوان بازو، استخوان رادیوس، اولنار و متاکارپال‌های دوم و پنجم قرار داده شدند و نشانگرهای خوشه‌ای (کلاستر) روی ران‌ها و ساق پا قرار گرفتند (22). سیستم قبل از هر جلسه کالیبره می‌شد (1 میلی‌متر > میانگین خطا). آزمایش‌ها در دمای 1 ± 23 درجه سانتیگراد و رطوبت نسبی 2 ± 42 درصد انجام شد تا از شرایط محیطی ثابت اطمینان حاصل شود. داده‌ها با Cortex (نسخه ۷.۲.۱۶، Motion Analysis) پردازش و با فیلتر پایین‌گذر Butterworth مرتبه چهارم (قطع ۱۲ هرتز) صاف شدند. مدل بیومکانیکی شش درجه آزادی در Visual3D (نسخه ۶.۰۱، C-Motion Inc) با آزمایش استاتیک ایجاد و اعمال شد (19). زوایای مفصل با استفاده از توالی چرخش اویلر کاردان (Y-X-Z)، یک روش استاندارد برای تجزیه و تحلیل حرکت اندام فوقانی در فضای سه‌بعدی، طبق توصیه‌های ISB، محاسبه شدند (23).  برای مدل‌سازی بخش‌های مختلف بدن از مارکرهای خاصی استفاده شد. مطابق شکل 2 بخش دیستال دست با استفاده از مارکرهای متاکارپ دوم و پنجم مدل‌سازی گردید، در حالی که بخش پروگزیمال آن با مارکرهای استخوان های رادیوس و اولنار تعریف شد (22). مدل‌سازی لگن نیز بر اساس پروتکل CODA و با در نظر گرفتن لگن به عنوان یک مثلث انجام پذیرفت. رأس‌های این مثلث را مارکرهای خار قدامی چپ و راست ایلیاک و یک مارکر میانی در ناحیه ایلیاک خلفی تشکیل می‌دادند. علاوه بر این، از مارکرهای کرت ایلیاک برای افزایش دقت ردیابی استفاده شد (24).
لحظه شروع/پایان ضربه از نمودار سرعت-زمان مچ دست (آستانه: ۳ انحراف استاندارد بالای پایه) شناسایی شد. برای محاسبه زمان واکنش از سیگنال شنوایی تا شروع حرکت مچ دست راست تعیین شد (25, 26). چرخه پانچ بر اساس مچ دست تقسیم‌بندی شد؛ در هر چرخه دو پارامتر کینماتیک، سرعت متوسط ضربه و سرعت اوج ضربه محاسبه شد و بیشترین رکورد برای هر فرد ثبت شد. فرکانس ضربه که شامل تعداد ضربات موفق در بازه زمانی مشخص تعریف می‌شد در هر ست محاسبه گردید، ضربه موفق به هر تکرار کامل حرکت اطلاق شد که در آن زاویه مفصل آرنج به حداکثر اکستنشن  می‌رسید. همچنین نرخ خستگی (FR)  با آزمون تعداد ضربات موفق در ست‌های چندگانه (معادله 1) محاسبه شد.

خستگی در این فرمول با اندازه‌گیریِ افت عملکرد بین ست‌های متوالی محاسبه می‌شود. هرچه خستگی بیشتر باشد، تعداد ضربات موفق در ست‌های بعدی کاهش می‌یابد و این افت، عدد نهایی را افزایش می‌دهد. بنابراین، عدد بالاتر نشان‌دهنده‌ی خستگی بیشتر است. برعکس، اگر خستگی کمی احساس شود، عملکرد در تمام ست‌ها پایدار می‌ماند و عدد به صفر نزدیک می‌شود. این شاخص، میزان خستگیِ تجمعی را در طول ست‌های متوالی کمّی می‌کند (27): 
معادله 1
FR %=(1-(N1+N2+N3+N4+N5)/max⁡〖N×5〗 )×100
N: تعداد ضربات موفق در هر ست
max N: بیشترین رکورد ثبت شده در تعداد ضربات موفق
شرکت‌کنندگان سه جلسه را به پایان رساندند: یک جلسه آشنایی، یک جلسه گرم‌کردن استاندارد و یک جلسه گرم‌کردن استاندارد همراه با PAP. همه جلسات بین ساعت 8:00 تا 10:00 صبح انجام شد تا با زمان‌های معمول رقابت هماهنگ شود و اثرات ریتم شبانه‌روزی کنترل شود. در جلسه اول، پس از ارائه توضیحات کامل در مورد فرآیند آزمون‌ها و ملاحظات اجرایی، فرم رضایت‌نامه آگاهانه و پرسش‌نامه اطلاعات فردی (سابقه و سطح فعالیت ورزشی، تاریخچه بیماری‌ها و جراحی‌های دو سال اخیر) و اندازه‌گیری اطلاعات آنتروپومتریک (وزن، قد، شاخص توده‌ی بدنی) تکمیل شد. برای کنترل اثر متغیر قدرت پایه بر نتایج پژوهش و بررسی همگنی گروه، توان اندام فوقانی تمامی آزمودنی‌ها از طریق آزمون یک تکرار بیشینه  (1RM) در حرکت پرس سینه استاندارد اندازه‌گیری شد. انتخاب این حرکت به دلیل همخوانی الگوی عضلانی مشابه با عضلات درگیر در اجرای ضربه‌ی گیاکو-زوکی بود. پروتکل اجرای آزمون 1RM مطابق با دستورالعمل‌های انجمن ملی قدرت و آمادگی جسمانی (NSCA) و با رعایت استانداردهای ایمنی و دقت انجام پذیرفت. پایایی این روش اندازه‌گیری با ضریب همبستگی بالای 94/0 گزارش شده است که از قابلیت اطمینان بالای نتایج اطمینان می‌دهد (28). جلسه دوم با فاصله ۴۸ تا ۷۲ ساعت از جلسه اول برگزار شد. ابتدا آزمودنی‌ها پروتکل گرم‌کردن استانداردی شامل ۵ دقیقه دویدن سبک (RPE= 3/10)، حرکات کششی پویا و تمرین تکنیک‌های کومیته را انجام دادند (29). سپس داده‌های کینماتیکی ضربه‌ی گیاکو-زوکی در شرایطی استاندارد ثبت شد. آزمایش شامل اجرای پنج ست ۱۰ثانیه‌ای (با ۱۰ثانیه استراحت بین ست‌ها) ضربه با حداکثر شدت با هر دو دست بود که پس از دریافت یک سیگنال شنوایی انجام می‌شد (19). ارتفاع هدف در راستای مفصل شانه تنظیم شد و فاصله از هدف بر اساس طول بازوی هر فرد تعیین گردید (24). مطابق شکل 3 وضعیت بدنی (زن کوتسو داچی) با پاهایی دو برابر عرض شانه تنظیم شد، به گونه‌ای که ۶۰ درصد وزن بدن روی پای جلو و ۴۰ درصد روی پای عقب قرار گیرد (30) و کاسه زانوی پای جلو با نوک انگشتان همان پا در یک امتداد قرار گرفت. مکانیزم ضربه (مشت معکوس مستقیم از ناحیه بین ناف و زیفوئید) برای همه یکسان بود (31).  جلسه سوم بلافاصله پس از گرم‌کردن مشابه جلسه قبل، با یک پروتکل پس‌فعال‌سازی (PAP) آغاز شد (شکل 4). در این بخش، آزمودنی‌ها ۳ ست ۵ تایی پرش تاک حداکثری را با یک دقیقه استراحت بین ست‌ها انجام دادند. نکات فنی مانند بالا آوردن زانوها تا ارتفاع لگن، حفظ محل فرود و جهت‌گیری صحیح بدن در طول پرش به دقت رعایت و کنترل شد (32). پس از اتمام این پروتکل و یک وقفه ۵ دقیقه‌ای مطابق با زمان بهینه اثر PAP، فرآیند ثبت داده‌های کینماتیکی ضربه گیاکو-زوکی دقیقاً با همان استانداردهای جلسه دوم تکرار شد. این طراحی امکان مقایسه مستقیم عملکرد ضربه در شرایط پایه (جلسه دوم) و بلافاصله پس از محرک PAP (جلسه سوم) را فراهم می‌کرد. 

 

کلیه تحلیل‌ها با نرم‌افزار SPSS (نسخه ۲6.۰، شرکت IBM، ایالات متحده آمریکا) انجام پذیرفت. نرمال بودن توزیع داده‌ها با استفاده از آزمون شاپیرو-ویلک بررسی شد (۰۵/۰<p). به منظور مقایسه متغیرهای وابسته (شامل میانگین سرعت ضربه، حداکثر سرعت ضربه، زمان واکنش، فرکانس ضربه و نرخ خستگی) قبل و پس از مداخله، از آزمون t زوجی استفاده گردید. برای بررسی رابطه بین میزان بهبود سرعت لگن و میزان بهبود سرعت مشت و زمان واکنش، از ضریب همبستگی پیرسون بهره گرفته شد. سطح معنی‌داری برای کلیه آزمون‌ها 0.05>p در نظر گرفته شد. 
نتایج
ویژگی‌های دموگرافیک شرکت‌کنندگان (جدول ۱) شامل سن، قد، وزن، شاخص توده بدنی، یک تکرار بیشینه و سابقه تمرین بود.  مطابق جدول 2، نتایج تحلیل آماری با استفاده از آزمون تی زوجی نشان می‌دهد که مداخله انجام‌شده منجر به بهبود آماری معناداری در چندین متغیر کلیدی شده است. در میان این تغییرات، نرخ خستگی با افزایش میانگین به میزان 0.642 واحد و سطح معناداری 0.040، افزایش قابل توجهی در میزان خستگی شرکت‌کنندگان را نشان می‌دهد. همچنین، سرعت بیشینه لگن با اختلاف میانگین 0.010 متر بر ثانیه و سطح معناداری 0.131، بیشترین حساسیت را نسبت به مداخله نشان داده و بهبود محسوسی در توان انفجاری اندام تحتانی ایجاد کرده است. سرعت بیشینه دست نیز با افزایش 0.098 متر بر ثانیه و معناداری 0.045، پیشرفت مشابهی را در اندام فوقانی منعکس می‌کند. علاوه بر این، زمان واکنش با کاهش 0.010 ثانیه و سطح معناداری 0.039، بهبود معناداری در سرعت پردازش و عکس‌العمل عصبی-عضلانی افراد نشان داده است. در مقابل، دیگر شاخص‌های حرکتی شامل فرکانس ضربه، سرعت میانگین سگمنت لگن و دست راست تغییر آماری معناداری را تجربه نکرده‌اند. بااین‌حال، تحلیل همبستگی نشان داد که بین تغییرات سرعت بیشینه لگن و سرعت بیشینه دست، یک رابطه مثبت و قوی وجود دارد (r = 0.537, p = 0.018)، که حاکی از هماهنگی سیستمیک در بهبود توان بیشینه در هر دو اندام تحت تأثیر مداخله است.

 

بحث
یافته‌های این مطالعه نشان داد که استفاده از تکنیک PAP با پروتکل پرش تاک با حداکثر سرعت، به‌طور معنی‌داری منجر به افزایش سرعت بیشینه سگمنت دست و لگن در مشت گیاکو-زوکی و زمان واکنش در مقایسه با تمرینات گرم‌کردن سنتی در شرکت‌کنندگان شد.
پروتکل‌های گرم‌کردن، متنوع و وابسته به شرایط هستند، اما هدف اصلی آنها بهبود عملکرد ورزشی و کاهش خطر آسیب است. این کار از طریق مکانیسم‌های فیزیولوژیکی مانند بهینه‌سازی مصرف اکسیژن، افزایش متابولیسم عضلانی، ایجاد پس‌فعال‌سازی و نیز افزایش تحمل کششی بافت‌ها و جذب بهتر انرژی انجام می‌پذیرد (29). مکانیسم احتمالی بهبود سرعت بیشینه در حرکت دست و لگن پس از استفاده از این تکنیک را می‌توان با افزایش حساسیت یون‌های کلسیم در میوسیت‌ها و در نتیجه افزایش کارایی انقباض عضلانی سریع  و نیز تغییر در زاویه اتصال تاندون‌ها  برای تولید نیروی بیشتر توجیه‌ کرد. علاوه بر این، ماهیت پلایومتریک تمرین پرشی، جذب فیبرهای عضلانی تندانقباض و تسریع هدایت پتانسیل‌های عصبی را تسهیل می‌نماید که در نهایت به جذب واحدهای حرکتی بیشتر و بهبود عملکرد ضربه می‌انجامد (28). نتایج مطالعه‌ای نشان می‌دهد که یک ست منفرد از تمرینات پلایومتریک پرشی به‌طور معناداری ارتفاع و توان پرش را افزایش می‌دهد. در مقابل، یک پروتکل چندستی (سه ست 10تکراری)، در بازه‌ی ۱۵ثانیه‌ای هیچ بهبودی در عملکرد پرش ایجاد نکرد. به نظر می‌رسد دلیل عدم موفقیت پروتکل چند ستی در مطالعه مذکور، فاصله ریکاوری کوتاه پس از محرک باشد. محققان دلیل شکست پروتکل چند‌ستی را خستگی متابولیک ناشی از مدت تمرین طولانی‌تر (حدود ۷۰ثانیه) می‌دانند. اما نکته جالب اینجاست در مطالعه حاضر، یک پروتکل چندستی با زمان‌های استراحت مشابه منجر به بهبود شد. توجیه احتمالی این تناقض، حجم تمرین کمتر است. تعداد تکرارهای کمتر (۵ در برابر ۱۰) ممکن است از تجمع خستگی جلوگیری کند و درعین‌حال مزایای فعال‌سازی عصبی-عضلانی را حفظ نماید (33).
بر اساس گزارش‌ها، اوج اثر  PAPمعمولاً ۳ تا ۴ دقیقه پس از تمرینات پلایومتریک و حداقل ۵دقیقه پس از تمرینات مقاومتی رخ می‌دهد (34). اما برخی مطالعات، مانند تحقیق ویجیا کوی، اوج عملکرد را حدود ۱۲دقیقه پس از مداخله گزارش کرده‌اند. این عدم همخوانی در یافته‌ها را می‌توان به حجم تمرین بالا (۳ ست اسکات با ۸۵% یک تکرار بیشینه) نسبت داد. حجم زیاد احتمالاً با ایجاد خستگی بیشتر، نمودار زمانی رسیدن به اوج اثر PAP را به تأخیر انداخته است. همچنین تفاوت در سرعت اجرا و نوع زنجیره حرکتی قابل تأمل است. در این مطالعه از حداکثر سرعت پرش استفاده شد، در حالی که شواهد نشان می‌دهند اجرای پروتکل با ۸۰% حداکثر سرعت ممکن است نتایج بهتری نسبت به ۹۰% داشته باشد. این نشان می‌دهد شدت محرک PAP  یک رابطه خطی ساده با پاسخ عملکردی ندارد و احتمالاً برای هر فرد یک نقطه بهینه خاص وجود دارد (35). بسیاری از مطالعات هنرهای رزمی، با اتکا به رویکرد فردی، بر درگیر کردن مستقیم دست‌ها و پاها در پروتکل‌های تمرینی تأکید دارند تا عملکرد را مستقیماً بهبود بخشند (36-38). در مقابل، مطالعه حاضر بر لگن به‌عنوان رابط حیاتی بین اندام تحتانی و فوقانی، با استناد به اصل زنجیره حرکتی و اهمیت چرخش تنه در ضربه، تمرکز کرده است. بااین‌حال، پروتکل‌های مستقیم‌تر، مانند مطالعه  آندال که از تمرینات مقاومتی با کش (۲ ست ۱۰ تکراری) استفاده کرد، نتایج عملکردی بهتری نسبت به یافته‌های این پژوهش نشان داده‌اند. مکانیسم عمل کش‌های الاستیک احتمالاً افزایش تولید نیرو در کل دامنه حرکتی است. همچنین، استفاده از کش بدون مختل کردن تکنیک ضربه، انتقال نیرو را کارآمدتر می‌کند. این ویژگی‌ها می‌توانند دلیل عملکرد بهتر رزمی‌کاران با پروتکل مبتنی بر کش را در مقایسه با پروتکل پرشی این مطالعه توضیح دهند (36). در مطالعه شارما،  هر دو پروتکل قدرتی (اسکات با ۹۰% یک تکرار بیشینه) و پلایومتریک (پرش ارتفاع) به‌طور معناداری ارتفاع پرش و زمان استارت را بهبود بخشیدند. پروتکل پلایومتریک همچنین منجر به افزایش سرعت بیشینه شد. با وجود این، نتایج نشان داد که پلایومتریک برتری نسبی دارد (39). یک توجیه احتمالی، خستگی کمتر در این روش است، چرا که تمرینات قدرتی ممکن است با تجمع بیشتر متابولیت‌هایی مانند لاکتات همراه باشند و سطح انرژی عضله را کاهش دهند (40). در مقابل، برخی مطالعات تفاوت معناداری بین اثرات این دو روش گزارش نکرده‌اند. توضیح احتمالی این ناهمخوانی‌ها، حجم ناکافی بار تمرینی یا ویژگی‌های خاص پروتکل‌های مورد استفاده ذکر شده است. این تناقضات بر پیچیدگی انتخاب پروتکل بهینه و اهمیت توجه به عوامل فردی و نیازهای رشته ورزشی تأکید می‌کنند (41, 42).
برخلاف انتظار، فرکانس ضربه پس از اعمال پروتکل PAP در این مطالعه تغییر معناداری نکرد. این نتیجه با برخی تحقیقات پیشین روی ورزشکاران رزمی همخوانی دارد (19, 43). توضیح احتمالی آن تعادل پویا بین دو پدیده فیزیولوژیک است: از یک سو، خستگی ناشی از فعالیت حاد می‌تواند عملکرد عصبی-عضلانی را به طور موقت کاهش دهد و بر سرعت حرکات تناوبی اثر بازدارنده داشته باشد. از سوی دیگر، مکانیسم توانمندسازی PAP، پتانسیل تولید نیرو را افزایش می‌دهد. به نظر می‌رسد در این شرایط، اثرات مثبت PAP  و منفی خستگی خنثی شده و فرکانس ضربه ثابت مانده است. با توجه به استفاده از پروتکل پلایومتریک در این پژوهش، به نظر می‌رسد این روش می‌تواند به عنوان یک راهبرد عملی و کم‌خطر در گرم‌کردن تخصصی پیش از اجرای مهارت‌های کاراته مورد استفاده قرار گیرد، بدون آنکه تأثیر منفی بر ریتم و فرکانس ضربات رزمی‌کاران بگذارد. یافته قابل توجه دیگر این مطالعه، افزایش نرخ خستگی در اثر تمرینات پلایومتریک بود. برخلاف نتایج معمول در تمرینات قدرتی (19)، این یافته نشان می‌دهد که تمرینات پلایومتریک اگرچه تأثیر منفی بر سرعت ضربه ندارند، اما بار فیزیولوژیکی چشمگیری بر سیستم عصبی-عضلانی وارد می‌کنند. این بار اضافی خود را به‌صورت کاهش توانایی تولید حداکثر قدرت در تکرارهای پیاپی نشان می‌دهد. با این‌حال، با توجه به ماهیت مسابقات کاراته که در بازه‌های زمانی کوتاه و با نیاز به اجرای بهینه تعداد محدودی ضربه در لحظات حساس طراحی شده، افزایش مشاهده‌شده در نرخ خستگی ممکن است تأثیر محسوسی بر عملکرد کلی ورزشکاران نداشته باشد. به بیان دیگر، اگرچه تمرینات پلایومتریک باعث افزایش خستگی می‌شوند، اما در محدوده زمانی کوتاه مسابقات کاراته، این اثر احتمالاً آنقدر جدی نیست که مزایای ناشی از فعال‌سازی مؤثر سیستم عصبی-عضلانی را خنثی کند. به‌نظر می‌رسد تمرینات PAP در قالب پلایومتریک، اگرچه بار فیزیولوژیکی قابل‌توجهی بر سیستم عصبی-عضلانی وارد کرده و موجب افزایش نرخ خستگی می‌شوند، اما در مقابل می‌توانند مزیت عملکردی مهمی مانند بهبود زمان واکنش را نیز ایجاد کنند. این بهبود احتمالاً از دو مسیر اصلی حاصل می‌شود: نخست، تسهیل در هدایت پیام‌های عصبی و فراخوانی واحدهای حرکتی که به افزایش هماهنگی و بازده سیستم عصبی-عضلانی می‌انجامد. این مشاهدات با ایده‌ای سازگار است که نشان می‌دهد وقتی پاسخ حرکتی شباهت زیادی به الگوهای تمرین‌شده قبلی دارد، سرعت اجرای آن افزایش می‌یابد (44). دوم، تأثیر ترجیحی PAP بر فیبرهای عضلانی تندانقباض نوع دوم است. این فیبرها در پاسخ به تمرین پلایومتریک، تغییرات بیوشیمیایی مانند فسفوریلاسیون در زنجیره‌های تنظیمی میوزین را تجربه می‌کنند که حساسیت آنها به کلسیم و در نتیجه کارایی انقباضیشان را بالا می‌برد (45). در پی آن، به‌کارگیری مؤثرتر این فیبرها امکان‌پذیر شده و در نهایت بهبود قابل‌توجهی در زمان واکنش پدید می‌آید. در مجموع، اگرچه این تمرینات هزینه‌ای در قالب خستگی به همراه دارند، اما دستاورد آنها یعنی زمان واکنش سریع‌تر، می‌تواند در موقعیت‌های رقابتی کاراته که پیروزی گاه به سرعت و دقت یک حرکت انفجاری وابسته است مزیتی تعیین‌کننده باشد. بنابراین، برنامه‌ریزی دقیق و زمان‌بندی هوشمندانه این تمرینات در روال تمرینی، برای بیشینه‌سازی منافع و کمینه‌سازی اثرات خستگی، از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است.
پژوهش حاضر با چند محدودیت همراه است که تعمیم‌پذیری نتایج را تحت تأثیر قرار می‌دهد. نخست، شرکت‌کنندگان تنها از میان مردان کاراته‌کار انتخاب شدند و بنابراین تعمیمِ یافته‌ها به ورزشکاران زن نیازمند احتیاط است. دوم، نرخ خستگی صرفاً بر اساس افت سرعت ضربات محاسبه شد و شاخص‌های عینی فیزیولوژیک مانند سطح لاکتات یا ثبت الکترومیوگرافی سطحی مستقیماً اندازه‌گیری نشدند که این امر، تحلیل جامع‌تری از خستگی را محدود می‌کند. سوم، پروتکل پس‌فعال‌سازی در محیط کنترل‌شده آزمایشگاهی و با فاصله ریکاوری ثابت (۵دقیقه) اجرا شد که ممکن است با شرایط پویا و متغیر مسابقه واقعی متفاوت باشد. همچنین، به‌دلیل عدم استفاده از طرح تصادفی‌شده و متوازن‌شده برای ترتیب اجرای مراحل گرم‌کردن (سنتی و پس‌فعال‌سازی)، احتمال تأثیرگذاری عواملی مانند خستگی تجمعی یا اثر یادگیری بر نتایج وجود دارد. پیشنهاد می‌شود در مطالعات آتی، ترتیب اجرای شرایط به‌روش تصادفی (قرعه‌ای) تعیین شود تا اثر این عوامل مزاحم به حداقل برسد.
نتیجه‌گیری نهایی
گرم‌کردن پلایومتریک مبتنی بر PAP به‌طور معناداری سرعت خطی بیشینه‌ی دست و لگن را در ضربه‌ی گیاکو‌-زوکی افزایش داد و زمان واکنش را در کاراته‌کاران مرد بهبود بخشید، به نظر می‌رسد این پروتکل می‌تواند راهبردی عملی و مؤثر برای بهینه‌سازی عملکرد انفجاری در مسابقات کوتاه‌مدت باشد و مبنایی برای طراحی برنامه‌های تمرینی شخصی‌سازی‌شده فراهم کند.

سپاسگزاری
سپاس از هیئت کاراته آذربایجان شرقی و کارکنان آزمایشگاه آنالیز حرکت دانشگاه علوم پزشکی تبریز، برای هماهنگی و حمایت از حضور ورزشکاران در این پژوهش، همکاری شما نقش کلیدی در پیشبرد این مطالعه داشت.
ملاحظات اخلاقی 
پیروی از اصول اخلاق پژوهش
تمامی اصول اخلاقی در این پژوهش رعایت شده است. کلیه ملاحظات اخلاقی به¬صورت شفاف برای شرکت‌کنندگان توضیح داده شد. سپس، رضایت‌نامه آگاهانه کتبی از شرکت‌کنندگان اخذ گردید. تمامی مراحل این پژوهش بر اساس اصول اخلاقی مندرج در بیانیه هلسینکی برگزار شد. بر اساس این اصول، رعایت حقوق آزمودنی‌ها از جمله اختیار در مشارکت یا انصراف از مطالعه در هر مرحله، حفظ محرمانگی اطلاعات شخصی و عدم تحمیل هیچ‌گونه آسیب روانی یا جسمی، مورد تأکید قرار گرفت.
حامی مالی
این پژوهش هیچ‌گونه کمک مالی از سازمان‌های دولتی، خصوصی و غیرانتفاعی دریافت نکرده است.
مشارکت نویسندگان
تمام نویسندگان در بخش‌های مختلف انجام این پژوهش مشارکت فعال داشته‌اند. 
تعارض 
هیچ نوع تعارض منافعی در این مطالعه وجود ندارد.