دوره 12، شماره 3 - ( 9-1405 )
جلد 12 شماره 3 صفحات 544-532 |
برگشت به فهرست نسخه ها
Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
Gheytasi M, Yazdani S, Ghiyami A. Comparison of Balance, Power, and Muscular Endurance Among Volleyball Players in Three Attacking Positions. J Sport Biomech 2026; 12 (3) :532-544
URL: http://biomechanics.iauh.ac.ir/article-1-500-fa.html
URL: http://biomechanics.iauh.ac.ir/article-1-500-fa.html
قیطاسی مهدی، یزدانی شیرین، قیامی راد امیر. مقایسه تعادل، توان و استقامت عضلانی در سه پست تهاجمی مختلف والیبال. مجله بیومکانیک ورزشی. 1405; 12 (3) :532-544
مهدی قیطاسی*1 
، شیرین یزدانی1 ، امیر قیامی راد1
، شیرین یزدانی1 ، امیر قیامی راد1
1- گروه رفتار حرکتی، دانشکده تربیت بدنی و علوم ورزشی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران.
متن کامل [PDF 1662 kb]
(8 دریافت)
| چکیده (HTML) (18 مشاهده)
متن کامل: (7 مشاهده)
مقدمه
ورزش والیبال یکی از پرطرفدارترین و پویاترین رشتههای ورزشی تیمی در جهان است که ویژگیهای خاصی چون سرعت بالا، پرشهای مکرر، واکنشهای سریع و تغییرات مداوم جهت حرکت را در خود جای داده است (1). این ورزش به دلیل ماهیت چند بعدی خود، ترکیبی از تواناییهای بدنی، مهارتهای تکنیکی و تصمیمگیریهای سریع را میطلبد. موفقیت در والیبال نهتنها به تاکتیکهای تیمی و مهارتهای فنی بازیکنان بستگی دارد، بلکه تا حد زیادی به ویژگیهای فیزیولوژیکی و آمادگی جسمانی آنها نیز وابسته است (2, 3). در واقع، بازیکنی که از آمادگی بدنی مطلوبی برخوردار باشد، میتواند وظایف خود را با دقت، سرعت و قدرت بیشتری انجام دهد و عملکرد پایاتری در طول مسابقه داشته باشد (4).
در میان پستهای مختلف والیبال، بازیکنان تهاجمی (از جمله دریافتکننده قدرتی، پشت خط زن و مدافع میانی) نقش محوری در حملات تیم دارند. این بازیکنان مسئول اجرای حرکات انفجاری برای ضربه زدن به توپ در ارتفاع بالا و کسب امتیاز هستند؛ بنابراین، آنها باید از سطح بالایی از توان انفجاری، سرعت تصمیمگیری، تعادل پویا و هماهنگی عصبی- عضلانی برخوردار باشند. علاوه بر این، استمرار در اجرای حرکات پرفشار در تمام ستهای مسابقه نیازمند استقامت بدنی و بازیابی سریع انرژی است. در مقابل، بازیکنان پستهای دیگر مانند پاسور یا لیبرو، بیشتر بر مهارتهای کنترلی، دقت و واکنشهای سریع تمرکز دارند و از نظر ویژگیهای فیزیکی ممکن است تفاوتهایی با بازیکنان تهاجمی داشته باشند (5). یکی از اصلیترین مؤلفههای بیومکانیکی در والیبال، تعادل است. تعادل یکی از اجزای کلیدی عملکرد در والیبال میباشد. تعادل ایستا به توانایی حفظ وضعیت بدن در حالت سکون اشاره دارد، درحالیکه تعادل پویا توانایی حفظ پایداری در حین حرکت است. هر دو نوع تعادل در موقعیتهای مختلف بازی اهمیت دارند؛ بهویژه هنگام فرود پس از پرش، چرخش بدن برای اسپک، یا حفظ ثبات هنگام دریافت سرویس. بازیکنانی که از کنترل بدنی بالاتری برخوردارند، میتوانند دقت عملکرد خود را افزایش داده و احتمال آسیبدیدگی را کاهش دهند (7). توانایی حفظ تعادل تحت فشار و در شرایط تغییر جهتهای سریع، از نشانههای کلیدی آمادگی عصبی عضلانی در سطح حرفهای است (8). در کنار تعادل، توان نقش حیاتی در انجام حرکات انفجاری مانند پرش برای اسپک یا دفاع روی تور ایفا میکند. توان عضلانی بالا به بازیکنان اجازه میدهد تا در هر پرش ارتفاع بیشتری کسب کرده و در زمان کوتاهتری نیروی قابلتوجهی تولید کنند. در والیبال، توان بهویژه در اندامهای تحتانی و عضلات مرکزی بدن اهمیت دارد؛ چراکه بیشتر حرکات فنی، از جمله اسپک، سرویس پرشی و دفاع، بر پایهی تولید سریع نیرو از این بخشها انجام میشود (6).
استقامت عضلانی یکی دیگر از مؤلفه¬های مهم در عملکرد والیبالیست¬ها محسوب می¬شود. مسابقات والیبال معمولاً دارای ستهای متعدد و گاه طولانی هستند که در آنها بازیکنان بهطور مداوم بین فعالیتهای انفجاری کوتاه و دورههای استراحت نسبی در حرکتاند. استقامت عضلانی باعث میشود بازیکن بتواند انقباضات مکرر عضلانی را بدون افت محسوس در قدرت یا هماهنگی انجام دهد (9). پژوهشهای پیشین نشان دادهاند که تفاوتهای بیومکانیکی و عملکردی بین پستهای مختلف والیبال وجود دارد. برای مثال، بازیکنان تهاجمی معمولاً از قدرت انفجاری و ارتفاع پرش بیشتری نسبت به سایر بازیکنان برخوردارند، درحالیکه لیبروها در مهارتهایی نظیر چابکی و واکنش سریع برجستهتر هستند. مرور مطالعات پیشین نشان میدهد که اغلب پژوهشها تنها بخشی از ویژگیهای آنتروپومتریک، فیزیولوژیک یا جسمانی بازیکنان والیبال نظیر توان انفجاری اندام تحتانی، ترکیب بدنی یا استقامت هوازی را بررسی کردهاند (18، 10-8، 5)، درحالیکه مطالعه حاضر با سنجش همزمان توان انفجاری اندام فوقانی و تحتانی، تعادل ایستا و پویا و نیز استقامت عضلانی مرکزی رویکرد جامعتری نسبت به تفاوتهای پستی بازیکنان تهاجمی والیبال ارائه میدهد.
بنابراین شناخت ویژگیهای بیومکانیکی اعم از تعادل و توان برای بازیکنان تهاجمی نه تنها میتواند در طراحی برنامههای تمرینی اختصاصی مؤثر باشد، بلکه به مربیان در انتخاب بازیکنان مناسب برای پستهای مختلف نیز کمک میکند. بهعنوان مثال، در فرآیند استعدادیابی، آگاهی از این ویژگیها میتواند تعیین کند که چه بازیکنانی برای نقش تهاجمی مناسبتر هستند. همچنین، با شناسایی نقاط ضعف در تعادل، توان یا استقامت، میتوان برنامههای تمرینی ویژهای را برای بهبود عملکرد و پیشگیری از آسیبدیدگی طراحی کرد (11). از اینرو، پژوهش حاضر با هدف مقایسه تعادل، توان و استقامت عضلانی در بازیکنان تهاجمی والیبال انجام میشود. نتایج این مطالعه میتواند اطلاعات ارزشمندی در خصوص ویژگیهای فیزیولوژیکی بازیکنان در این پست ارائه دهد و راهنمایی مؤثر برای طراحی تمرینات تخصصی و علمیتر در تیمهای والیبال باشد. علاوه بر این، یافتههای تحقیق حاضر میتواند در حوزههای آکادمیک مرتبط با بیومکانیک ورزشی، فیزیولوژی تمرین و طراحی برنامههای تمرینی نیز کاربرد گستردهای داشته باشد (12).
روش شناسی
در این پژوهش که با هدف مقایسه تعادل، توان و استقامت عضلانی در بازیکنان تهاجمی والیبال انجام شد، از طرح تحقیق توصیفی ـ تحلیلی از نوع علی ـ مقایسهای استفاده گردید. جامعه آماری پژوهش شامل کلیه بازیکنان والیبال مرد فعال در سطح حرفهای بود که در باشگاههای معتبر کشور فعالیت داشتند. از میان آنان، ۳۰ بازیکن پستهای تهاجمی (۱۰ دریافتکننده قدرتی، ۱۰ مدافع میانی، ۱۰ پشت خطزن) از باشگاههای لیگ دسته یک ایران در شهر تبریز به روش نمونهگیری هدفمند انتخاب شدند. میانگین سن آنان 07/4 38±/22 سال بود. شرط ورود به پژوهش، سلامت کامل جسمانی، نداشتن آسیب جدی در شش ماه گذشته، حضور فعال در تمرینات تیمی حداقل سه روز در هفته و همتراز بودن گروهها از نظر سابقه تمرین و رقابتی بود (۰۵/۰ < P). پیش از اجرای آزمونها، اهداف و مراحل تحقیق برای شرکتکنندگان توضیح داده شد و پس از اخذ رضایتنامه آگاهانه، اجرای مراحل پژوهش آغاز گردید.
برای ارزیابی تعادل ایستا از یک تخته تعادل دیجیتال مجهز به پلیت معلق در صفحه داخلی-خارجی (مدیال-لترال) با حداکثر نوسان ۳۰ درجه (۱۵ درجه در هر سمت) برای شرکتکنندگان استفاده شد. این دستگاه دارای دقت اندازهگیری یک میلیثانیه و فیدبک دیداری برای بازگشت به موقعیت تعادل میباشد. نرمافزار دستگاه، شاخصهایی نظیر زمان خالص حفظ تعادل (برحسب ثانیه)، تعداد خروج از منطقه تعادل در هر سمت و امتیاز نهایی تعادل را که بر اساس فرمول «زمان حفظ تعادل ÷ کل زمان آزمون» محاسبه میگردید، ثبت کرد (16). در ادامه، برای سنجش کنترل چند جهتی تعادل، از آزمون Y-Balance استفاده شد. در این آزمون، شرکتکنندگان با تکیه بر یک پا، پای آزاد خود را در سه جهت قدامی، خلفی ـ داخلی و خلفی ـ خارجی تا بیشترین فاصله ممکن امتداد دادند. میزان جابهجایی در هر جهت با استفاده از متر اندازهگیری شد و درنهایت، امتیاز نهایی تعادل بر اساس میانگین نرمالسازی شده مقادیر سه جهت با استفاده از فرمول (مقدار دستیابی در هر جهت ÷ طول اندام تحتانی) × ۱۰۰ محاسبه گردید (17).
ارزیابی توان انفجاری اندام فوقانی از طریق آزمون پرتاب توپ مدیسن بال انجام گرفت. در این آزمون، شرکتکننده پشت یک خط مشخص در وضعیت نیمه اسکوات قرار گرفته و با حداکثر نیرو توپ مدیسن با وزن ۳ کیلوگرم را بهصورت دو دستی از روی سینه به جلو پرتاب میکرد. فاصله بین محل پرتاب تا نقطه برخورد توپ برحسب متر اندازهگیری شد و میانگین سه تلاش ثبت گردید. این آزمون از معتبرترین شاخصهای توان انفجاری عضلات بالاتنه در ورزشکاران رشتههای توپی به شمار میرود (13).
توان انفجاری اندام تحتانی نیز با استفاده از دو آزمون پرش عمودی و پرش طول سنجیده شد. در پرش عمودی، اختلاف ارتفاع لمس دیوار در حالت ایستاده تا زمین و همچنین در پرش طول، حداکثر فاصله پرش به سمت جلو پس از سه تلاش ثبت شد (21). برای سنجش استقامت عضلانی عضلات مرکزی نظیر راست شکمی، راست کننده ستون مهرهها و... از آزمون پلانک استفاده شد. در این آزمون، شرکتکننده در وضعیت پلانک (تکیه بر ساعدها و پنجه پاها) قرار گرفته و تا زمانی که نتواند وضعیت صحیح بدن را حفظ کند، زمانسنج فعال باقی میماند. مدتزمان حفظ وضعیت صحیح (برحسب دقیقه) بهعنوان شاخص استقامت عضلات مرکزی ثبت گردید. آزمون پلانک از روایی و پایایی بالایی در ارزیابی استقامت عضلات ناحیه مرکزی برخوردار است (14).
تمام آزمونها در سالن سرپوشیده و تحت شرایط محیطی کنترلشده انجام گرفت تا اثر عوامل بیرونی بر نتایج به حداقل برسد. بین اجرای هر آزمون ۵ دقیقه استراحت منظور شد تا اثر خستگی کاهش یابد. هر آزمون سه بار برای هر شرکتکننده انجام شد و میانگین سه تلاش در تحلیلهای آماری لحاظ گردید تا دقت اندازهگیری افزایش پیدا کند. پس از جمعآوری دادهها، اطلاعات در نرمافزار SPSS نسخه ۲۷ وارد و تحلیل گردید. در گام نخست، آزمون شاپیرو - ویلک برای بررسی نرمال بودن توزیع دادهها به کار رفت. سپس آزمون لون برای بررسی همگنی واریانسها بین گروهها اجرا شد. به علت نرمال بودن دادهها و همگنی واریانسها، از تحلیل واریانس یکراهه برای مقایسه میانگین سه گروه استفاده گردید. برای تعیین محل دقیق تفاوتهای احتمالی میان گروهها، از آزمونهای تعقیبی Tukey HSD استفاده گردید. در تمامی تحلیلها سطح معناداری 05/0 α = در نظر گرفته شد.
نتایج
در این پژوهش، دادههای مربوط به تعادل، توان انفجاری اندام فوقانی و استقامت عضلانی مرکزی، در سه گروه از بازیکنان تهاجمی والیبال شامل دریافتکننده، مدافع میانی و پشت خط زن مورد بررسی قرار گرفت. در ابتدا، آزمون شاپیرو- ویلک برای بررسی نرمال بودن توزیع متغیرها اجرا شد که نتایج آن نرمال بودن دادهها را در همه متغیرها تأیید کرد (0.05<p). آزمون لون نیز برای بررسی همگنی واریانسها بین گروهها به کار رفت. بر اساس نتایج، مقدار معناداری آزمون لون برای همه شاخصها بیشتر از 0.05 بود که نشاندهنده همگنی واریانسها در بین گروهها است و استفاده از آزمون تحلیل واریانس را موجه میسازد. جدول 1 نتایج مربوط به تعادل گروههای دریافتکننده قدرتی، پشت خط زن و مدافع میانی والیبال خلاصه شده است. بر اساس نتایج بهدستآمده، مدت زمان حفظ تعادل بر روی تخته تعادل در هر سه گروه دریافت کننده قدرتی، پشت خط زن و مدافع میانی والیبال تفاوتی با یکدیگر نداشت (0.75=P و 0.2828/0=F). بهطور مشابه ای، در آزمون تعادل Y نیز، امتیاز نهایی تعادل برحسب میانگین نرمالسازی شده مقادیر سه جهت بر روی پای راست (0.93=P و 0.06=F) و پای چپ (0.26=P و 1.41=F) در هر سه گروه تهاجمی والیبال تفاوتی نداشت.
ورزش والیبال یکی از پرطرفدارترین و پویاترین رشتههای ورزشی تیمی در جهان است که ویژگیهای خاصی چون سرعت بالا، پرشهای مکرر، واکنشهای سریع و تغییرات مداوم جهت حرکت را در خود جای داده است (1). این ورزش به دلیل ماهیت چند بعدی خود، ترکیبی از تواناییهای بدنی، مهارتهای تکنیکی و تصمیمگیریهای سریع را میطلبد. موفقیت در والیبال نهتنها به تاکتیکهای تیمی و مهارتهای فنی بازیکنان بستگی دارد، بلکه تا حد زیادی به ویژگیهای فیزیولوژیکی و آمادگی جسمانی آنها نیز وابسته است (2, 3). در واقع، بازیکنی که از آمادگی بدنی مطلوبی برخوردار باشد، میتواند وظایف خود را با دقت، سرعت و قدرت بیشتری انجام دهد و عملکرد پایاتری در طول مسابقه داشته باشد (4).
در میان پستهای مختلف والیبال، بازیکنان تهاجمی (از جمله دریافتکننده قدرتی، پشت خط زن و مدافع میانی) نقش محوری در حملات تیم دارند. این بازیکنان مسئول اجرای حرکات انفجاری برای ضربه زدن به توپ در ارتفاع بالا و کسب امتیاز هستند؛ بنابراین، آنها باید از سطح بالایی از توان انفجاری، سرعت تصمیمگیری، تعادل پویا و هماهنگی عصبی- عضلانی برخوردار باشند. علاوه بر این، استمرار در اجرای حرکات پرفشار در تمام ستهای مسابقه نیازمند استقامت بدنی و بازیابی سریع انرژی است. در مقابل، بازیکنان پستهای دیگر مانند پاسور یا لیبرو، بیشتر بر مهارتهای کنترلی، دقت و واکنشهای سریع تمرکز دارند و از نظر ویژگیهای فیزیکی ممکن است تفاوتهایی با بازیکنان تهاجمی داشته باشند (5). یکی از اصلیترین مؤلفههای بیومکانیکی در والیبال، تعادل است. تعادل یکی از اجزای کلیدی عملکرد در والیبال میباشد. تعادل ایستا به توانایی حفظ وضعیت بدن در حالت سکون اشاره دارد، درحالیکه تعادل پویا توانایی حفظ پایداری در حین حرکت است. هر دو نوع تعادل در موقعیتهای مختلف بازی اهمیت دارند؛ بهویژه هنگام فرود پس از پرش، چرخش بدن برای اسپک، یا حفظ ثبات هنگام دریافت سرویس. بازیکنانی که از کنترل بدنی بالاتری برخوردارند، میتوانند دقت عملکرد خود را افزایش داده و احتمال آسیبدیدگی را کاهش دهند (7). توانایی حفظ تعادل تحت فشار و در شرایط تغییر جهتهای سریع، از نشانههای کلیدی آمادگی عصبی عضلانی در سطح حرفهای است (8). در کنار تعادل، توان نقش حیاتی در انجام حرکات انفجاری مانند پرش برای اسپک یا دفاع روی تور ایفا میکند. توان عضلانی بالا به بازیکنان اجازه میدهد تا در هر پرش ارتفاع بیشتری کسب کرده و در زمان کوتاهتری نیروی قابلتوجهی تولید کنند. در والیبال، توان بهویژه در اندامهای تحتانی و عضلات مرکزی بدن اهمیت دارد؛ چراکه بیشتر حرکات فنی، از جمله اسپک، سرویس پرشی و دفاع، بر پایهی تولید سریع نیرو از این بخشها انجام میشود (6).
استقامت عضلانی یکی دیگر از مؤلفه¬های مهم در عملکرد والیبالیست¬ها محسوب می¬شود. مسابقات والیبال معمولاً دارای ستهای متعدد و گاه طولانی هستند که در آنها بازیکنان بهطور مداوم بین فعالیتهای انفجاری کوتاه و دورههای استراحت نسبی در حرکتاند. استقامت عضلانی باعث میشود بازیکن بتواند انقباضات مکرر عضلانی را بدون افت محسوس در قدرت یا هماهنگی انجام دهد (9). پژوهشهای پیشین نشان دادهاند که تفاوتهای بیومکانیکی و عملکردی بین پستهای مختلف والیبال وجود دارد. برای مثال، بازیکنان تهاجمی معمولاً از قدرت انفجاری و ارتفاع پرش بیشتری نسبت به سایر بازیکنان برخوردارند، درحالیکه لیبروها در مهارتهایی نظیر چابکی و واکنش سریع برجستهتر هستند. مرور مطالعات پیشین نشان میدهد که اغلب پژوهشها تنها بخشی از ویژگیهای آنتروپومتریک، فیزیولوژیک یا جسمانی بازیکنان والیبال نظیر توان انفجاری اندام تحتانی، ترکیب بدنی یا استقامت هوازی را بررسی کردهاند (18، 10-8، 5)، درحالیکه مطالعه حاضر با سنجش همزمان توان انفجاری اندام فوقانی و تحتانی، تعادل ایستا و پویا و نیز استقامت عضلانی مرکزی رویکرد جامعتری نسبت به تفاوتهای پستی بازیکنان تهاجمی والیبال ارائه میدهد.
بنابراین شناخت ویژگیهای بیومکانیکی اعم از تعادل و توان برای بازیکنان تهاجمی نه تنها میتواند در طراحی برنامههای تمرینی اختصاصی مؤثر باشد، بلکه به مربیان در انتخاب بازیکنان مناسب برای پستهای مختلف نیز کمک میکند. بهعنوان مثال، در فرآیند استعدادیابی، آگاهی از این ویژگیها میتواند تعیین کند که چه بازیکنانی برای نقش تهاجمی مناسبتر هستند. همچنین، با شناسایی نقاط ضعف در تعادل، توان یا استقامت، میتوان برنامههای تمرینی ویژهای را برای بهبود عملکرد و پیشگیری از آسیبدیدگی طراحی کرد (11). از اینرو، پژوهش حاضر با هدف مقایسه تعادل، توان و استقامت عضلانی در بازیکنان تهاجمی والیبال انجام میشود. نتایج این مطالعه میتواند اطلاعات ارزشمندی در خصوص ویژگیهای فیزیولوژیکی بازیکنان در این پست ارائه دهد و راهنمایی مؤثر برای طراحی تمرینات تخصصی و علمیتر در تیمهای والیبال باشد. علاوه بر این، یافتههای تحقیق حاضر میتواند در حوزههای آکادمیک مرتبط با بیومکانیک ورزشی، فیزیولوژی تمرین و طراحی برنامههای تمرینی نیز کاربرد گستردهای داشته باشد (12).
روش شناسی
در این پژوهش که با هدف مقایسه تعادل، توان و استقامت عضلانی در بازیکنان تهاجمی والیبال انجام شد، از طرح تحقیق توصیفی ـ تحلیلی از نوع علی ـ مقایسهای استفاده گردید. جامعه آماری پژوهش شامل کلیه بازیکنان والیبال مرد فعال در سطح حرفهای بود که در باشگاههای معتبر کشور فعالیت داشتند. از میان آنان، ۳۰ بازیکن پستهای تهاجمی (۱۰ دریافتکننده قدرتی، ۱۰ مدافع میانی، ۱۰ پشت خطزن) از باشگاههای لیگ دسته یک ایران در شهر تبریز به روش نمونهگیری هدفمند انتخاب شدند. میانگین سن آنان 07/4 38±/22 سال بود. شرط ورود به پژوهش، سلامت کامل جسمانی، نداشتن آسیب جدی در شش ماه گذشته، حضور فعال در تمرینات تیمی حداقل سه روز در هفته و همتراز بودن گروهها از نظر سابقه تمرین و رقابتی بود (۰۵/۰ < P). پیش از اجرای آزمونها، اهداف و مراحل تحقیق برای شرکتکنندگان توضیح داده شد و پس از اخذ رضایتنامه آگاهانه، اجرای مراحل پژوهش آغاز گردید.
برای ارزیابی تعادل ایستا از یک تخته تعادل دیجیتال مجهز به پلیت معلق در صفحه داخلی-خارجی (مدیال-لترال) با حداکثر نوسان ۳۰ درجه (۱۵ درجه در هر سمت) برای شرکتکنندگان استفاده شد. این دستگاه دارای دقت اندازهگیری یک میلیثانیه و فیدبک دیداری برای بازگشت به موقعیت تعادل میباشد. نرمافزار دستگاه، شاخصهایی نظیر زمان خالص حفظ تعادل (برحسب ثانیه)، تعداد خروج از منطقه تعادل در هر سمت و امتیاز نهایی تعادل را که بر اساس فرمول «زمان حفظ تعادل ÷ کل زمان آزمون» محاسبه میگردید، ثبت کرد (16). در ادامه، برای سنجش کنترل چند جهتی تعادل، از آزمون Y-Balance استفاده شد. در این آزمون، شرکتکنندگان با تکیه بر یک پا، پای آزاد خود را در سه جهت قدامی، خلفی ـ داخلی و خلفی ـ خارجی تا بیشترین فاصله ممکن امتداد دادند. میزان جابهجایی در هر جهت با استفاده از متر اندازهگیری شد و درنهایت، امتیاز نهایی تعادل بر اساس میانگین نرمالسازی شده مقادیر سه جهت با استفاده از فرمول (مقدار دستیابی در هر جهت ÷ طول اندام تحتانی) × ۱۰۰ محاسبه گردید (17).
ارزیابی توان انفجاری اندام فوقانی از طریق آزمون پرتاب توپ مدیسن بال انجام گرفت. در این آزمون، شرکتکننده پشت یک خط مشخص در وضعیت نیمه اسکوات قرار گرفته و با حداکثر نیرو توپ مدیسن با وزن ۳ کیلوگرم را بهصورت دو دستی از روی سینه به جلو پرتاب میکرد. فاصله بین محل پرتاب تا نقطه برخورد توپ برحسب متر اندازهگیری شد و میانگین سه تلاش ثبت گردید. این آزمون از معتبرترین شاخصهای توان انفجاری عضلات بالاتنه در ورزشکاران رشتههای توپی به شمار میرود (13).
توان انفجاری اندام تحتانی نیز با استفاده از دو آزمون پرش عمودی و پرش طول سنجیده شد. در پرش عمودی، اختلاف ارتفاع لمس دیوار در حالت ایستاده تا زمین و همچنین در پرش طول، حداکثر فاصله پرش به سمت جلو پس از سه تلاش ثبت شد (21). برای سنجش استقامت عضلانی عضلات مرکزی نظیر راست شکمی، راست کننده ستون مهرهها و... از آزمون پلانک استفاده شد. در این آزمون، شرکتکننده در وضعیت پلانک (تکیه بر ساعدها و پنجه پاها) قرار گرفته و تا زمانی که نتواند وضعیت صحیح بدن را حفظ کند، زمانسنج فعال باقی میماند. مدتزمان حفظ وضعیت صحیح (برحسب دقیقه) بهعنوان شاخص استقامت عضلات مرکزی ثبت گردید. آزمون پلانک از روایی و پایایی بالایی در ارزیابی استقامت عضلات ناحیه مرکزی برخوردار است (14).
تمام آزمونها در سالن سرپوشیده و تحت شرایط محیطی کنترلشده انجام گرفت تا اثر عوامل بیرونی بر نتایج به حداقل برسد. بین اجرای هر آزمون ۵ دقیقه استراحت منظور شد تا اثر خستگی کاهش یابد. هر آزمون سه بار برای هر شرکتکننده انجام شد و میانگین سه تلاش در تحلیلهای آماری لحاظ گردید تا دقت اندازهگیری افزایش پیدا کند. پس از جمعآوری دادهها، اطلاعات در نرمافزار SPSS نسخه ۲۷ وارد و تحلیل گردید. در گام نخست، آزمون شاپیرو - ویلک برای بررسی نرمال بودن توزیع دادهها به کار رفت. سپس آزمون لون برای بررسی همگنی واریانسها بین گروهها اجرا شد. به علت نرمال بودن دادهها و همگنی واریانسها، از تحلیل واریانس یکراهه برای مقایسه میانگین سه گروه استفاده گردید. برای تعیین محل دقیق تفاوتهای احتمالی میان گروهها، از آزمونهای تعقیبی Tukey HSD استفاده گردید. در تمامی تحلیلها سطح معناداری 05/0 α = در نظر گرفته شد.
نتایج
در این پژوهش، دادههای مربوط به تعادل، توان انفجاری اندام فوقانی و استقامت عضلانی مرکزی، در سه گروه از بازیکنان تهاجمی والیبال شامل دریافتکننده، مدافع میانی و پشت خط زن مورد بررسی قرار گرفت. در ابتدا، آزمون شاپیرو- ویلک برای بررسی نرمال بودن توزیع متغیرها اجرا شد که نتایج آن نرمال بودن دادهها را در همه متغیرها تأیید کرد (0.05<p). آزمون لون نیز برای بررسی همگنی واریانسها بین گروهها به کار رفت. بر اساس نتایج، مقدار معناداری آزمون لون برای همه شاخصها بیشتر از 0.05 بود که نشاندهنده همگنی واریانسها در بین گروهها است و استفاده از آزمون تحلیل واریانس را موجه میسازد. جدول 1 نتایج مربوط به تعادل گروههای دریافتکننده قدرتی، پشت خط زن و مدافع میانی والیبال خلاصه شده است. بر اساس نتایج بهدستآمده، مدت زمان حفظ تعادل بر روی تخته تعادل در هر سه گروه دریافت کننده قدرتی، پشت خط زن و مدافع میانی والیبال تفاوتی با یکدیگر نداشت (0.75=P و 0.2828/0=F). بهطور مشابه ای، در آزمون تعادل Y نیز، امتیاز نهایی تعادل برحسب میانگین نرمالسازی شده مقادیر سه جهت بر روی پای راست (0.93=P و 0.06=F) و پای چپ (0.26=P و 1.41=F) در هر سه گروه تهاجمی والیبال تفاوتی نداشت.
جدول 2 نتایج مربوط به توان اندام فوقانی و اندام تحتانی بازیکنان تهاجمی والیبال را در پستهای مختلف نشان میدهد، همانطور که در این جدول مشاهده میشود میزان توان اندام فوقانی (0.6767/0=P و 0.27=F) سه گروه دریافتکننده قدرتی، پشت خط زن و مدافع میانی تفاوت معنیداری مشاهده نگردید. همچنین بین میزان پرش طول (0.39=P و 0.97=F) و پرش عمودی (0.29=P و 1.27=F) سه گروه نیز از نظر آماری تفاوتی مشاهده نگردید. در بررسی نتایج مربوط به استقامت عضلانی سه گروه دریافتکننده قدرتی، پشت خط زن و مدافع میانی نیز مشخص گردید که تفاوتی بین گروهها وجود ندارد (0.59=P و 0.56=F) و هر سه گروه از استقامت عضلانی مشابهی برخوردارند (جدول 3). یافتههای فوق بیانگر همسطح بودن ویژگیهای عملکردی بازیکنان والیبال در پستهای تهاجمی است.
بحث
هدف پژوهش حاضر، بررسی و مقایسهی شاخصهای کلیدی بیومکانیکی از جمله توان، تعادل و استقامت عضلانی مرکزی، در میان بازیکنان تهاجمی والیبال بود که در سه پست تخصصی دریافتکننده قدرتی، مدافع میانی و پشت خط زن فعالیت میکنند. یافتههای بهدستآمده حاکی از آن بود که تفاوت آماری معناداری بین میزان توان اندام تحتانی و همچنین اندام فوقانی بازیکنان سه پست تخصصی دریافتکننده قدرتی، مدافع میانی و پشت خط زن وجود ندارد. در تأیید یافتههای مطالعه حاضر، شوندی و صارمی (18) نیز در مطالعهای بر روی بازیکنان حرفهای تیم ملی والیبال گزارش کردند که در نتایج آزمون پرش ارتفاع تفاوت معناداری بین پستهای مختلف وجود ندارد. در مطالعه مارکوز و همکاران (19)، ستلر و همکاران (20) و همچنین دانکن و همکاران (21) نیز نتیجه مشابهی گزارش شد و بین توان اندام تحتانی پستهای مختلف تهاجمی والیبال تفاوتی وجود نداشت؛ اما برخلاف یافته¬های مطالعه حاضر پالائو (10) و نیز میلیچ (5) در مطالعات خود اشاره کردهاند که مدافعان میانی از قدرت انفجاری بیشتری برخوردارند. سلیمی و همکاران نیز نشان دادند که در پستهای مختلف والیبال میانگین پرش عمودی پست دریافتکننده قدرتی از سایر پستها بیشتر میباشد. یافتههای نظری و همکاران (22) نیز حاکی از آن بود که بازیکنان دریافتکننده قدرتی از توان بیشتری نسبت به سایر بازیکنان برخوردارند. آنها پرش بیشتر بازیکنان دریافتکننده قدرتی را به کوتاهتر بودن قد بازیکنان قدرتی مشارکتکننده در مطالعه آنها نسبت به بازیکنان پشت خط زن و مدافع میانی و نیاز به تلاش برای جبران میزان ارتفاع قرارگیری روی تور و عبور توپ از بین دستان مدافعان حریف نسبت دادند. عدم همخوانی نتایج مطالعه حاضر با یافتههای نظری و همکاران (22) میتواند ناشی از اختلاف در ویژگیهای نمونه پژوهش از جمله سن، سطح مهارت و جنسیت آزمودنیها و همچنین عدم استفاده از بازیکنان حرفهای والیبال بهمنظور تعیین دقیقتر پستهای تخصصی باشد. با توجه به نیازهای تخصصی تکنیکی و تاکتیکی پست¬های تهاجمی والیبال، بازیکنان این سه پست باید از توان بالایی برخوردار باشند و یکی از دلایلی که در مطالعه حاضر و سایر تحقیقات مشابه بین توان اندام تحتانی والیبالیست¬های حرفه¬ای پست¬های تهاجمی تفاوتی مشاهده نگردید میتواند به یکسان بودن حجم و نوع تمرینات بازیکنان تهاجمی باشد؛ زیرا در اکثر تیمها تمرینات قدرتی، پرشی و استقامتی برای این سه پست ماهیت مشابهی دارند و منجر به همسطح شدن میزان توان بازیکنان میشود. تفاوتهای معنادار عمدتاً میان پستهای تهاجمی و غیرتهاجمی مشاهده میشود که پژوهشهای پیشین معمولاً تفاوتهایی را میان پستهای مختلف گزارش کردهاند (25-23).
در زمینه توان اندام فوقانی نیز بین سه گروه تهاجمی والیبال تفاوتی مشاهده نگردید. مطالعات انجام شده در زمینه توان اندام فوقانی والیبالیستها بسیار محدود میباشد و برخلاف یافتههای مطالعه حاضر، مشخص شده است که پشت خطزنها توان بیشتری در اندام فوقانی دارند (5, 10). همچنین یافتههای مطالعه حاضر نشان داد که در شاخص کلیدی تعادل، بین سه گروه دریافتکننده قدرتی، مدافع میانی و پشت خطزن تفاوت معناداری مشاهده نشد. در تأیید یافتههای مطالعه حاضر، لطیفی و همکاران (8) و سهرابی و نادری (17) نیز بین تعادل بازیکنان والیبال در پستهای مختلف والیبال تفاوتی مشاهده نکردند و گزارش کردند که کنترل عصبی- عضلانی و تعادل پویا در میان بازیکنان والیبال الگوی نسبتاً مشابهی دارد. این موضوع میتواند ناشی از نیاز مشترک همه بازیکنان تهاجمی به کنترل بدن در فازهای پرش، فرود و تغییر جهت باشد؛ بنابراین تعادل در همه پستهای تهاجمی نسبتاً مشابه توسعه مییابد؛ اما یافتههای مطالعه برمیت و همکاران (26) نشان داد که عملکرد تعادل پویا (YBT-LQ) در بین پستهای مختلف والیبال متفاوت است، این در حالی است که در پژوهش حاضر بین گروههای تهاجمی تفاوت معناداری مشاهده نشد. این اختلاف میتواند ناشی از تفاوت در نمونه (زنان در مقابل مردان/ نوجوانان در مقابل حرفهایها)، سطح رقابت، روش نرمالسازی نتایج، یا تفاوت در معیارهای گروهبندی پستها باشد.
در زمینه استقامت عضلانی نیز نتایج پژوهش حاضر نشان داد که بازیکنان تهاجمی از سطح مشابهی برخوردارند. این نتیجه با یافتههای نیکولایدیس و همکاران (15) و همچنین لیدور و زیو (11) همراستا است؛ پژوهشهایی که تأکید میکنند بازیکنان خطوط جلو برای اجرای حرکات انفجاری مکرر در طول مسابقه به سطوح مشابهی از استقامت نیاز دارند. همچنین آنها به بررسی استقامت عضلانی بازیکنان با استفاده از آزمون دراز نشست پرداختند که با وجود تفاوت در نوع آزمونهای بهکاررفته نسبت به مطالعه حاضر، هر دو رویکرد منجر به عدم مشاهده تفاوت معنادار در استقامت عضلانی بین گروههای مورد بررسی شدند. در مطالعات آنها، استقامت عضلانی بهصورت موضعی و عمدتاً با تمرکز بر عضلات شکمی از طریق آزمون دراز و نشست و در میان بازیکنان نوجوان بررسی شده است، درحالیکه در پژوهش حاضر استقامت عضلانی مرکزی و کل بدن با استفاده از آزمون پلانک و در بین والیبالیستهای حرفهای ارزیابی گردید. شایان ذکر است که اگرچه در پژوهش حاضر تفاوت معناداری در شاخصهای تعادل، توان و استقامت عضلانی بین سه پست تهاجمی مشاهده نشد، اما این همسانی لزوماً به معنای یکسان بودن الگوی حرکتی یا بار کاری آنها در شرایط مسابقه نیست. درصد و نوع پرشها، فرودها و سایر حرکات تخصصی در این سه پست ممکن است با یکدیگر تفاوتهایی داشته باشد که در آزمونهای عمومی مورد استفاده در این پژوهش قابل شناسایی نبود. همچنین، سطح رقابتها نقش مهمی در تعیین پست تخصصی هر بازیکن ایفا میکند. در سطوح پایینتر از تیم ملی (مانند لیگهای استانی یا باشگاهی سطح دو)، معمولاً یک بازیکن در چند پست مختلف به میدان میرود و تخصصپذیری پستی بهاندازه سطوح حرفهای و ملی مشاهده نمیشود. این موضوع میتواند یکی از دلایل نزدیکی شاخصهای عملکردی در پژوهش حاضر باشد و پیشنهاد میشود در مطالعات آینده، سطح رقابتی و میزان تخصصپذیری پستی بهعنوان متغیرهای تعدیلکننده در نظر گرفته شوند.
نتیجهگیری نهایی
نتایج نشان داد که بین سه گروه تهاجمی (دریافتکنندگان قدرتی، مدافعان میانی و پشت خطزنها) از نظر توان انفجاری، تعادل (پویا و ایستا) و استقامت عضلانی تفاوت معناداری وجود ندارد. این یافتهها حاکی از آن است که در سطوح حرفهای، بازیکنان تهاجمی از پروفایل عملکردی مشابهی برخوردارند و نوع پست تهاجمی نقش تعیینکنندهای در تمایز این شاخصها ندارد. چنین همسانی میتواند ناشی از الزامات تمرینی مشترک و ماهیت همهجانبه والیبال مدرن باشد. از منظر کاربردی، مربیان میتوانند برنامههای تمرینی پایه (تقویت توان، تعادل، استقامت و هماهنگی عصبی-عضلانی) را بهطور مشترک برای تمام بازیکنان تهاجمی طراحی کرده و تفاوتها را به بخش تخصصی و تاکتیکی محدود کنند. با وجود محدودیت حجم نمونه، انجام مطالعات آینده با نمونه بزرگتر و ابزارهای پیشرفتهتر (مانند آنالیز حرکتی و نیروهای عکسالعمل زمین) برای بررسی تفاوتهای احتمالی توصیه میشود.
ملاحظات اخلاقی
پیروی از اصول اخلاق پژوهش
این مطالعه مطابق با دستورالعملها و اصول اخلاقی مربوط به پژوهشهای انسانی انجام شد. طرح تحقیق توسط کمیته اخلاق دانشگاه تبریز (شماره: IR.TABRIZU.REC.1404.207) مورد تأیید قرار گرفت. شرکتکنندگان پیش از آغاز مطالعه بهطور کامل درباره اهداف و روند تحقیق آگاه شدند و با آگاهی کامل فرم رضایتنامه را امضا کردند. همچنین تمامی مراحل تحقیق با رضایت داوطلبانه افراد انجام گرفت.
حامی مالی
این پژوهش هیچگونه حمایت مالی ویژهای از سازمانهای دولتی، تجاری یا مؤسسات غیرانتفاعی دریافت نکرده است.
مشارکت نویسندگان
تمامی نویسندگان در مفهومپردازی، جمعآوری دادهها، تحلیل دادهها و نگارش مقاله مشارکت داشتهاند. همچنین، تمامی نویسندگان نسخه نهایی مقاله را مطالعه و تأیید کردهاند.
تعارض
نویسندگان اعلام میکنند که هیچگونه تعارض منافعی در ارتباط با این پژوهش ندارند.
هدف پژوهش حاضر، بررسی و مقایسهی شاخصهای کلیدی بیومکانیکی از جمله توان، تعادل و استقامت عضلانی مرکزی، در میان بازیکنان تهاجمی والیبال بود که در سه پست تخصصی دریافتکننده قدرتی، مدافع میانی و پشت خط زن فعالیت میکنند. یافتههای بهدستآمده حاکی از آن بود که تفاوت آماری معناداری بین میزان توان اندام تحتانی و همچنین اندام فوقانی بازیکنان سه پست تخصصی دریافتکننده قدرتی، مدافع میانی و پشت خط زن وجود ندارد. در تأیید یافتههای مطالعه حاضر، شوندی و صارمی (18) نیز در مطالعهای بر روی بازیکنان حرفهای تیم ملی والیبال گزارش کردند که در نتایج آزمون پرش ارتفاع تفاوت معناداری بین پستهای مختلف وجود ندارد. در مطالعه مارکوز و همکاران (19)، ستلر و همکاران (20) و همچنین دانکن و همکاران (21) نیز نتیجه مشابهی گزارش شد و بین توان اندام تحتانی پستهای مختلف تهاجمی والیبال تفاوتی وجود نداشت؛ اما برخلاف یافته¬های مطالعه حاضر پالائو (10) و نیز میلیچ (5) در مطالعات خود اشاره کردهاند که مدافعان میانی از قدرت انفجاری بیشتری برخوردارند. سلیمی و همکاران نیز نشان دادند که در پستهای مختلف والیبال میانگین پرش عمودی پست دریافتکننده قدرتی از سایر پستها بیشتر میباشد. یافتههای نظری و همکاران (22) نیز حاکی از آن بود که بازیکنان دریافتکننده قدرتی از توان بیشتری نسبت به سایر بازیکنان برخوردارند. آنها پرش بیشتر بازیکنان دریافتکننده قدرتی را به کوتاهتر بودن قد بازیکنان قدرتی مشارکتکننده در مطالعه آنها نسبت به بازیکنان پشت خط زن و مدافع میانی و نیاز به تلاش برای جبران میزان ارتفاع قرارگیری روی تور و عبور توپ از بین دستان مدافعان حریف نسبت دادند. عدم همخوانی نتایج مطالعه حاضر با یافتههای نظری و همکاران (22) میتواند ناشی از اختلاف در ویژگیهای نمونه پژوهش از جمله سن، سطح مهارت و جنسیت آزمودنیها و همچنین عدم استفاده از بازیکنان حرفهای والیبال بهمنظور تعیین دقیقتر پستهای تخصصی باشد. با توجه به نیازهای تخصصی تکنیکی و تاکتیکی پست¬های تهاجمی والیبال، بازیکنان این سه پست باید از توان بالایی برخوردار باشند و یکی از دلایلی که در مطالعه حاضر و سایر تحقیقات مشابه بین توان اندام تحتانی والیبالیست¬های حرفه¬ای پست¬های تهاجمی تفاوتی مشاهده نگردید میتواند به یکسان بودن حجم و نوع تمرینات بازیکنان تهاجمی باشد؛ زیرا در اکثر تیمها تمرینات قدرتی، پرشی و استقامتی برای این سه پست ماهیت مشابهی دارند و منجر به همسطح شدن میزان توان بازیکنان میشود. تفاوتهای معنادار عمدتاً میان پستهای تهاجمی و غیرتهاجمی مشاهده میشود که پژوهشهای پیشین معمولاً تفاوتهایی را میان پستهای مختلف گزارش کردهاند (25-23).
در زمینه توان اندام فوقانی نیز بین سه گروه تهاجمی والیبال تفاوتی مشاهده نگردید. مطالعات انجام شده در زمینه توان اندام فوقانی والیبالیستها بسیار محدود میباشد و برخلاف یافتههای مطالعه حاضر، مشخص شده است که پشت خطزنها توان بیشتری در اندام فوقانی دارند (5, 10). همچنین یافتههای مطالعه حاضر نشان داد که در شاخص کلیدی تعادل، بین سه گروه دریافتکننده قدرتی، مدافع میانی و پشت خطزن تفاوت معناداری مشاهده نشد. در تأیید یافتههای مطالعه حاضر، لطیفی و همکاران (8) و سهرابی و نادری (17) نیز بین تعادل بازیکنان والیبال در پستهای مختلف والیبال تفاوتی مشاهده نکردند و گزارش کردند که کنترل عصبی- عضلانی و تعادل پویا در میان بازیکنان والیبال الگوی نسبتاً مشابهی دارد. این موضوع میتواند ناشی از نیاز مشترک همه بازیکنان تهاجمی به کنترل بدن در فازهای پرش، فرود و تغییر جهت باشد؛ بنابراین تعادل در همه پستهای تهاجمی نسبتاً مشابه توسعه مییابد؛ اما یافتههای مطالعه برمیت و همکاران (26) نشان داد که عملکرد تعادل پویا (YBT-LQ) در بین پستهای مختلف والیبال متفاوت است، این در حالی است که در پژوهش حاضر بین گروههای تهاجمی تفاوت معناداری مشاهده نشد. این اختلاف میتواند ناشی از تفاوت در نمونه (زنان در مقابل مردان/ نوجوانان در مقابل حرفهایها)، سطح رقابت، روش نرمالسازی نتایج، یا تفاوت در معیارهای گروهبندی پستها باشد.
در زمینه استقامت عضلانی نیز نتایج پژوهش حاضر نشان داد که بازیکنان تهاجمی از سطح مشابهی برخوردارند. این نتیجه با یافتههای نیکولایدیس و همکاران (15) و همچنین لیدور و زیو (11) همراستا است؛ پژوهشهایی که تأکید میکنند بازیکنان خطوط جلو برای اجرای حرکات انفجاری مکرر در طول مسابقه به سطوح مشابهی از استقامت نیاز دارند. همچنین آنها به بررسی استقامت عضلانی بازیکنان با استفاده از آزمون دراز نشست پرداختند که با وجود تفاوت در نوع آزمونهای بهکاررفته نسبت به مطالعه حاضر، هر دو رویکرد منجر به عدم مشاهده تفاوت معنادار در استقامت عضلانی بین گروههای مورد بررسی شدند. در مطالعات آنها، استقامت عضلانی بهصورت موضعی و عمدتاً با تمرکز بر عضلات شکمی از طریق آزمون دراز و نشست و در میان بازیکنان نوجوان بررسی شده است، درحالیکه در پژوهش حاضر استقامت عضلانی مرکزی و کل بدن با استفاده از آزمون پلانک و در بین والیبالیستهای حرفهای ارزیابی گردید. شایان ذکر است که اگرچه در پژوهش حاضر تفاوت معناداری در شاخصهای تعادل، توان و استقامت عضلانی بین سه پست تهاجمی مشاهده نشد، اما این همسانی لزوماً به معنای یکسان بودن الگوی حرکتی یا بار کاری آنها در شرایط مسابقه نیست. درصد و نوع پرشها، فرودها و سایر حرکات تخصصی در این سه پست ممکن است با یکدیگر تفاوتهایی داشته باشد که در آزمونهای عمومی مورد استفاده در این پژوهش قابل شناسایی نبود. همچنین، سطح رقابتها نقش مهمی در تعیین پست تخصصی هر بازیکن ایفا میکند. در سطوح پایینتر از تیم ملی (مانند لیگهای استانی یا باشگاهی سطح دو)، معمولاً یک بازیکن در چند پست مختلف به میدان میرود و تخصصپذیری پستی بهاندازه سطوح حرفهای و ملی مشاهده نمیشود. این موضوع میتواند یکی از دلایل نزدیکی شاخصهای عملکردی در پژوهش حاضر باشد و پیشنهاد میشود در مطالعات آینده، سطح رقابتی و میزان تخصصپذیری پستی بهعنوان متغیرهای تعدیلکننده در نظر گرفته شوند.
نتیجهگیری نهایی
نتایج نشان داد که بین سه گروه تهاجمی (دریافتکنندگان قدرتی، مدافعان میانی و پشت خطزنها) از نظر توان انفجاری، تعادل (پویا و ایستا) و استقامت عضلانی تفاوت معناداری وجود ندارد. این یافتهها حاکی از آن است که در سطوح حرفهای، بازیکنان تهاجمی از پروفایل عملکردی مشابهی برخوردارند و نوع پست تهاجمی نقش تعیینکنندهای در تمایز این شاخصها ندارد. چنین همسانی میتواند ناشی از الزامات تمرینی مشترک و ماهیت همهجانبه والیبال مدرن باشد. از منظر کاربردی، مربیان میتوانند برنامههای تمرینی پایه (تقویت توان، تعادل، استقامت و هماهنگی عصبی-عضلانی) را بهطور مشترک برای تمام بازیکنان تهاجمی طراحی کرده و تفاوتها را به بخش تخصصی و تاکتیکی محدود کنند. با وجود محدودیت حجم نمونه، انجام مطالعات آینده با نمونه بزرگتر و ابزارهای پیشرفتهتر (مانند آنالیز حرکتی و نیروهای عکسالعمل زمین) برای بررسی تفاوتهای احتمالی توصیه میشود.
ملاحظات اخلاقی
پیروی از اصول اخلاق پژوهش
این مطالعه مطابق با دستورالعملها و اصول اخلاقی مربوط به پژوهشهای انسانی انجام شد. طرح تحقیق توسط کمیته اخلاق دانشگاه تبریز (شماره: IR.TABRIZU.REC.1404.207) مورد تأیید قرار گرفت. شرکتکنندگان پیش از آغاز مطالعه بهطور کامل درباره اهداف و روند تحقیق آگاه شدند و با آگاهی کامل فرم رضایتنامه را امضا کردند. همچنین تمامی مراحل تحقیق با رضایت داوطلبانه افراد انجام گرفت.
حامی مالی
این پژوهش هیچگونه حمایت مالی ویژهای از سازمانهای دولتی، تجاری یا مؤسسات غیرانتفاعی دریافت نکرده است.
مشارکت نویسندگان
تمامی نویسندگان در مفهومپردازی، جمعآوری دادهها، تحلیل دادهها و نگارش مقاله مشارکت داشتهاند. همچنین، تمامی نویسندگان نسخه نهایی مقاله را مطالعه و تأیید کردهاند.
تعارض
نویسندگان اعلام میکنند که هیچگونه تعارض منافعی در ارتباط با این پژوهش ندارند.
فهرست منابع
1. Get persistent links for your reference list or bibliography.
Copy and paste the list, we’ll match with our metadata and return the links.
Members may also deposit reference lists here too.
1. Nejić K, Stanković M, Rančić D, Jelaska I, Pezelj L, Katanić B, et al. Associations between jump performance, speed, and change-of-direction abilities in young elite volleyball players. Applied Sciences. 2025;15(17):9489. [DOI:10.3390/app15179489]
2. Lidor R, Ziv G. Physical and physiological attributes of female volleyball players: a review. The Journal of Strength and Conditioning Research. 2010;24(7):1963-73. [DOI:10.1519/JSC.0b013e3181ddf835]
3. Oliveira JP, Marinho DA, Jacinto P, Sampaio T, Morais JE. Characterization of physical performance and change-of-direction deficit across age groups in young female volleyball players. BMC Sports Science, Medicine and Rehabilitation. 2025;17(1):209. [DOI:10.1186/s13102-025-01264-6]
4. Suchomel TJ, Nimphius S, Stone MH. The importance of muscular strength in athletic performance. Sports Medicine. 2016;46(10):1419-49. [DOI:10.1007/s40279-016-0486-0]
5. Milic M, Grgantov Z, Chamari K, Ardigo LP, Bianco A, Padulo J. Anthropometric and physical characteristics allow differentiation of young female volleyball players according to playing position and level of expertise. Biology of Sport. 2017;34(1):19-26. [DOI:10.5114/biolsport.2017.63382]
6. Bobula G, Piech J, Płonka A, Król P, Czarny W, Pinto R, et al. Evaluation of lower extremities power, movement, position and effectiveness in volleyball. Applied Sciences. 2024;14(21):10065. [DOI:10.3390/app142110065]
7. Wang J, Qin Z, Zhang Q, Wang J. Lower limb dynamic balance, strength, explosive power, agility, and injuries in volleyball players. Journal of Orthopaedic Surgery and Research. 2025;20(1):211. [DOI:10.1186/s13018-025-05566-w]
8. Latifi S, Kafshgar Z, Yousefi A. Evaluation of hop tests based on Y-Balance test and FMS test outcomes in volleyball and basketball players to identify those prone to injury: a potential predictor of injury. BMC Sports Science, Medicine and Rehabilitation. 2024;16(1):187. [DOI:10.1186/s13102-024-00976-5]
9. Milovancev A, Avakumovic J, Lakicevic N, Stajer V, Korovljev D, Todorovic N, et al. Cardiorespiratory fitness in volleyball athletes following a COVID-19 infection: a cross-sectional study. International Journal of Environmental Research and Public Health. 2021;18(8):4059. [DOI:10.3390/ijerph18084059]
10. Palao JM, Manzanares P, Valades D. Anthropometric, physical, and age differences by player position and performance level in volleyball. Journal of Human Kinetics. 2014;44:223-36. [DOI:10.2478/hukin-2014-0128]
11. Lidor R, Ziv G. Physical characteristics and physiological attributes of adolescent volleyball players: a review. Pediatric Exercise Science. 2010;22(1):114-34. [DOI:10.1123/pes.22.1.114]
12. Sheppard JM, Gabbett TJ, Stanganelli LC. An analysis of playing positions in elite men's volleyball: considerations for competition demands and physiological characteristics. The Journal of Strength and Conditioning Research. 2009;23(6):1858-66. [DOI:10.1519/JSC.0b013e3181b45c6a]
13. Hardy SGJ, Stelzer-Hiller OW, Edwards KM, Freeston J. Criterion validity and reliability of a new medicine ball rotational power test. The Journal of Strength and Conditioning Research. 2025;39(3). [DOI:10.1519/JSC.0000000000005001]
14. Rodríguez-Perea Á, Aragón-Aragón P, Cuenca-García M, Cruz-León C, Torres-Banduc M, Sánchez-Parente S, et al. Criterion-related validity and reliability of the front plank test in adults: the ADULT-FIT Project. Applied Sciences. 2025;15(5):2722. [DOI:10.3390/app15052722]
15. Nikolaidis PT, Ziv G, Arnon M, Lidor R. Physical characteristics and physiological attributes of female volleyball players: the need for individual data. The Journal of Strength and Conditioning Research. 2012;26(9):2547-57. [DOI:10.1519/JSC.0b013e31823f8c06]
16. Severini G, Straudi S, Pavarelli C, Da Roit M, Martinuzzi C, Di Marco Pizzongolo L, et al. Use of Nintendo Wii Balance Board for posturographic analysis of multiple sclerosis patients with minimal balance impairment. Journal of NeuroEngineering and Rehabilitation. 2017;14(1):19. [DOI:10.1186/s12984-017-0230-5]
17. Sohrabi A, Naderi A. Inter-limb asymmetry in Y Balance and single-leg hop as a predictor of sports injuries in volleyball players. Journal of Clinical Research in Paramedical Sciences. 2025;14(1). [DOI:10.5812/jcrps-158911]
18. Shavandi N, Saremi A. Physiological and anthropometric characteristics of Iranian national volleyball players according to their playing positions. Metabolism and Exercise. 2012;2(1):63-72.
19. Marques MC, van den Tillaar R, Gabbett TJ, Reis VM, Gonzalez-Badillo JJ. Physical fitness qualities of professional volleyball players: determination of positional differences. The Journal of Strength and Conditioning Research. 2009;23(4):1106-11. [DOI:10.1519/JSC.0b013e31819b78c4]
20. Sattler T, Sekulic D, Hadzic V, Uljevic O, Dervisevic E. Vertical jumping tests in volleyball: reliability, validity, and playing-position specifics. The Journal of Strength and Conditioning Research. 2012;26(6):1532-8. [DOI:10.1519/JSC.0b013e318234e838]
21. Duncan MJ, Woodfield L, al-Nakeeb Y. Anthropometric and physiological characteristics of junior elite volleyball players. British Journal of Sports Medicine. 2006;40(7):649-51. [DOI:10.1136/bjsm.2005.021998]
22. Nazari S, Salimi Avansar A, Nazari V. An investigation of anthropometric and physiological characteristics of junior volleyball players for talent identification based on playing positions. Journal of Sport Biosciences. 2015;7(2):187-209.
23. De la Rosa A, Camacho-Villa MA, Millan-Domingo F, Saavedra JC, Okoshi MP, Urbano Pagan L. Positional profiling of anthropometric, baropodometric, and grip strength traits in male volleyball players: insights from a national Colombian study. Journal of Functional Morphology and Kinesiology. 2025;10(2):197. [DOI:10.3390/jfmk10020197]
24. Darvishi S, Majlesi M, Azadian E. Comparative analysis of center of pressure responses during defensive landing in professional and novice volleyball players. Journal of Sport Biomechanics. 2025;11(2):162-74. [DOI:10.61186/JSportBiomech.11.2.162]
25. Mohammad Zaheri R, Majlesi M, Fatahi A. Assessing the effects of fatigue on ground reaction force variations during landing after a spike in professional volleyball players. Journal of Sport Biomechanics. 2024;10(1):54-68. [DOI:10.61186/JSportBiomech.10.1.54]
26. Brumitt J, Patterson C, Dudley R, Sorenson E, Hill G, Peterson C. Comparison of lower-quarter Y-Balance Test scores for female collegiate volleyball players based on competition level, position, and starter status. International Journal of Sports Physical Therapy. 2019;14(3):415-23. [DOI:10.26603/ijspt20190415]
| بازنشر اطلاعات | |
 |
این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است. |
تماس با ما
فصلنامه بیومکانیک ورزشی
همدان،شهرک مدنی، بلوار امام خمینی(ره)، بلوار پروفسور موسیوند، مجتمع دانشگاه آزاد اسلامی واحد همدان، معاونت پژوهش و فناوری، دفتر مجلات علمی
صندوق پستی: 734
تلفن دفتر نشریه: 08134494042
وبسایت: http://biomechanics.iauh.ac.ir
ایمیل: sportbiomechanics@iauh.ac.ir
