دوره 12، شماره 3 - ( 9-1405 )
جلد 12 شماره 3 صفحات 453-432 |
برگشت به فهرست نسخه ها
Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
Elhamipour A, Yousefian Molla R, Fatahi A. Relationships Between Selected Components of Physical Fitness and Skill Performance in Adolescent Female Taekwondo Athletes: A Cross-Sectional Study. J Sport Biomech 2026; 12 (3) :432-453
URL: http://biomechanics.iauh.ac.ir/article-1-510-fa.html
URL: http://biomechanics.iauh.ac.ir/article-1-510-fa.html
الهامی پور علیرضا، یوسفیان ملا راضیه، فتاحی علی. ارتباط بین مؤلفههای آمادگی جسمانی و عملکرد مهارتی در تکواندوکاران نوجوان دختر: یک مطالعه مقطعی. مجله بیومکانیک ورزشی. 1405; 12 (3) :432-453
1- گروه تربیت بدنی و علوم ورزشی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
متن کامل [PDF 1838 kb]
(20 دریافت)
| چکیده (HTML) (56 مشاهده)
متن کامل: (12 مشاهده)
مقدمه
تکواندو بهعنوان یک ورزش رزمی المپیکی، ماهیتی چندبعدی دارد و موفقیت در آن مستلزم تعامل هماهنگ میان مؤلفههای مختلف آمادگی جسمانی و مهارتهای فنی–حرکتی است (1,2). اجرای مؤثر تکنیکها، بهویژه در شرایط رقابتی، مستلزم برخورداری از توان انفجاری، زمان واکنش سریع، دقت حرکتی، تعادل و انعطافپذیری مناسب است؛ عواملی که امکان تصمیمگیری سریع و اجرای مؤثر تکنیکها را در بازههای زمانی بسیار کوتاه فراهم میکنند (3,4). ازاینرو، عملکرد مهارتی در تکواندو تنها به مهارتهای فنی اکتسابی محدود نمیشود، بلکه به میزان توسعه ویژگیهای جسمانی زیربنایی نیز وابسته است (6، 5).
شواهد پژوهشی نشان میدهد که مؤلفههای آمادگی جسمانی نقش مهمی در پیشبینی عملکرد مهارتی و موفقیت رقابتی در ورزشهای رزمی ایفا میکنند (5). در تکواندو، مطالعات پیشین گزارش کردهاند که تمرینات اختصاصی این رشته با بهبود توان بیهوازی، افزایش توان انفجاری اندام تحتانی، ارتقای انعطافپذیری و بهبود کنترل حرکتی همراه است (4,7). علاوه بر این، استفاده از آزمونهای اختصاصی، نظیر آزمون سرعت تکرار ضربه پا (FSKT-10s)، آزمونهای تعادل و پرش عمودی، امکان ارزیابی دقیقتر ویژگیهای عملکردی متناسب با نیازهای واقعی مسابقه را فراهم کرده است (8). مطالعات پیشین همچنین نشان دادهاند که ورزشکارانی با توان انفجاری بیشتر و زمان واکنش کوتاهتر، عملکرد بهتری در اجرای تکنیکهای تهاجمی، سرعت ضربه پا و مهارتهای ترکیبی دارند و این ویژگیها میتوانند با موفقیت رقابتی در تکواندو مرتبط باشند (7,8). همچنین گزارش شده است که عملکرد بهتر در آزمونهای اختصاصی تکواندو، مانند FSKT، با سطح آمادگی جسمانی و کیفیت اجرای مهارتهای فنی ارتباط دارد (9). بااینحال، بخش قابلتوجهی از پژوهشهای موجود عمدتاً بر شاخصهای کلی آمادگی جسمانی یا جنبههای منفردی از عملکرد عضلانی در تکواندوکاران تمرکز داشتهاند (4).
شواهد موجود همچنین نشان میدهد که ویژگیهای جسمانی و الگوهای عملکرد مهارتی میتوانند تحت تأثیر سن، جنسیت و مرحله رشد قرار گیرند (1,10). با وجود افزایش مشارکت دختران نوجوان در تکواندوی رقابتی، مطالعات اندکی روابط بین مؤلفههای آمادگی جسمانی و عملکرد مهارتی را در این گروه بررسی کردهاند (9,11). بیشتر پژوهشهای پیشین بر ورزشکاران مرد یا بزرگسال متمرکز بودهاند (4) یا تنها یک مؤلفه جسمانی یا مهارتی را بهصورت مجزا بررسی کردهاند (9). برای مثال، برخی مطالعات صرفاً بر سرعت ضربه پا یا توان انفجاری تمرکز داشتهاند (12)، در حالی که پژوهشهای اندکی چندین مؤلفه آمادگی جسمانی را بهطور همزمان در کنار شاخصهای مختلف عملکرد مهارتی در تکواندوکاران نوجوان دختر بررسی کردهاند (1). بنابراین، هنوز مشخص نیست که چگونه مؤلفههایی مانند انعطافپذیری، توان انفجاری، زمان واکنش و تعادل بهصورت همزمان با شاخصهای عملکرد مهارتی، از جمله سرعت ضربه پا، قدرت ضربه دست و مهارت ترکیبی، در تکواندوکاران نوجوان دختر ارتباط دارند. دوره نوجوانی مرحلهای حساس از رشد است که طی آن هماهنگی عصبی–عضلانی، قدرت عضلانی، انعطافپذیری و کنترل حرکتی دستخوش تغییرات سریع میشوند و این تغییرات میتوانند تأثیر قابلتوجهی بر عملکرد ورزشی داشته باشند (9). در ورزشکاران دختر نوجوان، این فرایندهای رشدی ممکن است با الگوهایی متفاوت از پسران همراه باشد و در نتیجه بر روابط میان ویژگیهای جسمانی و اجرای مهارتهای ورزشی تأثیر بگذارد (10).
اهمیت پرداختن به این شکاف پژوهشی زمانی آشکارتر میشود که در تکواندوی مدرن، سرعت اجرای تکنیکها و توانایی ترکیب حرکات فنی تحت فشار رقابتی از عوامل کلیدی موفقیت محسوب میشوند (3,13). مهارتهای ترکیبی، که مستلزم هماهنگی دقیق میان سرعت، دقت و پاسخدهی حرکتی هستند، بهویژه در دوران نوجوانی نقش مهمی در رشد ورزشی و پیشرفت به سطوح بالاتر رقابت ایفا میکنند (10). ازاینرو، شناسایی مؤلفههای آمادگی جسمانی مرتبط با این مهارتها میتواند مبنای علمی ارزشمندی برای طراحی برنامههای تمرینی هدفمند و مبتنی بر شواهد فراهم آورد. بر این اساس، هدف پژوهش حاضر بررسی ارتباط بین مؤلفههای منتخب آمادگی جسمانی، شامل انعطافپذیری، توان انفجاری، زمان واکنش و تعادل، با شاخصهای عملکرد مهارتی تکواندو، شامل سرعت ضربه پا، قدرت ضربه دست و مهارت ترکیبی، در تکواندوکاران نوجوان دختر بود. انتظار میرود یافتههای این مطالعه با ارائه تصویری جامع از تعامل میان ویژگیهای جسمانی و عملکرد مهارتی، به ارتقای دانش کاربردی مربیان و پژوهشگران در زمینه تمرینات تخصصی تکواندو و بهینهسازی عملکرد این گروه از ورزشکاران کمک کند. بر اساس شواهد تجربی پیشین و مبانی نظری مرتبط با عملکرد در تکواندو، فرض شد که مؤلفههای آمادگی جسمانی، بهویژه انعطافپذیری، توان انفجاری و زمان واکنش، با شاخصهای عملکرد مهارتی، شامل سرعت ضربه پا، قدرت ضربه دست و مهارت ترکیبی، ارتباط معناداری داشته باشند. همچنین انتظار میرفت ورزشکارانی که از سطوح بالاتری از آمادگی جسمانی برخوردارند، عملکرد بهتری در آزمونهای اختصاصی مهارتی تکواندو نشان دهند.
روش شناسی
آزمودنیها
پژوهش حاضر از نوع کاربردی و با رویکرد کمی طراحی شد و در قالب یک مطالعه مقطعی–همبستگی اجرا گردید. هدف این پژوهش بررسی ارتباط بین مؤلفههای منتخب آمادگی جسمانی و شاخصهای عملکرد مهارتی در تکواندوکاران نوجوان دختر بود. با توجه به ماهیت مشاهدهای مطالعه، یافتهها صرفاً بیانگر روابط آماری خطی میان متغیرها هستند و از هرگونه استنباط علّی اجتناب شده است. جامعه آماری پژوهش شامل تکواندوکاران دختر شرق استان تهران در رده سنی ۱۴ تا ۱۸ سال با سابقه ۳ تا ۵ سال تمرین منظم تکواندو بود. نمونهگیری به روش غیرتصادفی در دسترس انجام شد و در مجموع ۳۱ ورزشکار بهصورت داوطلبانه در مطالعه شرکت کردند. بهمنظور افزایش روایی درونی پژوهش و کاهش عوامل مداخلهگر، معیارهای ورود شامل: ۱) جنسیت مؤنث؛ ۲) سن بین ۱۴ تا ۱۸ سال؛ ۳) حداقل سه جلسه تمرین منظم تکواندو در هفته؛ ۴) نداشتن سابقه آسیبدیدگی اسکلتی–عضلانی طی شش ماه گذشته؛ ۵) نداشتن هرگونه آسیب یا بیماری که بر اساس خوداظهاری آزمودنی و تأیید مربی، توانایی اجرای آزمونهای عملکردی یا مشارکت کامل در تمرینات را مختل کند؛ ۶) عدم مصرف داروها یا مکملهای مؤثر بر عملکرد عصبی–عضلانی و توان جسمانی، از جمله مکملهای محرک، کراتین یا داروهای مؤثر بر پاسخهای فیزیولوژیک مرتبط با عملکرد ورزشی؛ و ۷) عدم مشارکت در سایر ورزشهای سازمانیافته بود. با توجه به اینکه تمامی شرکتکنندگان در دوره نوجوانی قرار داشتند، تلاش شد آزمودنیها از نظر وضعیت رشد و بلوغ جسمانی و همچنین سابقه تمرینی، تا حد امکان همگن باشند تا اثر تفاوتهای ناشی از بلوغ کاهش یابد. همچنین، شرکتکنندگانی که بیش از دو جلسه از فرآیند ارزیابی غیبت داشتند، در طول مطالعه دچار آسیب شدند یا همکاری لازم را در اجرای آزمونها نداشتند، از پژوهش خارج شدند. پیش از آغاز پژوهش، مجوز اخلاقی از کمیته اخلاق دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی اخذ شد (کد اخلاق: IR.IAU.CTB.REC.1404.196). اهداف، مراحل اجرا و مخاطرات احتمالی پژوهش برای آزمودنیها و والدین یا سرپرستان قانونی آنان بهطور کامل توضیح داده شد و رضایتنامه آگاهانه کتبی از تمامی شرکتکنندگان دریافت گردید. همچنین به آنان اطمینان داده شد که تمامی اطلاعات جمعآوریشده محرمانه باقی مانده و صرفاً برای اهداف پژوهشی مورد استفاده قرار خواهد گرفت.
شرایط اجرای آزمونها
تمامی آزمونها در شرایط استاندارد و یکسان، در سالن سرپوشیده تمرین با دمای محیط حدود ۲۲ تا ۲۴ درجه سانتیگراد، رطوبت متعارف و کفپوش استاندارد فومی ویژه تمرینات تکواندو اجرا شدند. تمامی ارزیابیها در ساعات مشابه روز (بین ساعت ۱۶ تا ۱۸) انجام شد تا اثرات احتمالی ریتم شبانهروزی بر عملکرد آزمودنیها به حداقل برسد. پیش از شروع آزمونها، تمامی شرکتکنندگان یک برنامه گرمکردن استاندارد شامل ۱۰ دقیقه دویدن سبک و حرکات کششی پویا و سپس ۵ دقیقه گرمکردن اختصاصی شامل اجرای تکنیکهای پایه و حرکات تخصصی تکواندو را انجام دادند. بین آزمونها نیز ۳ تا ۵ دقیقه استراحت در نظر گرفته شد تا اثر خستگی بر نتایج به حداقل برسد. تمامی آزمونها توسط دو مربی باتجربه تکواندو و یک متخصص تربیتبدنی و بیومکانیک ورزشی اجرا شد تا یکنواختی در اجرای آزمونها حفظ شده و خطای اندازهگیری کاهش یابد.
آزمونهای آمادگی جسمانی
مؤلفههای آمادگی جسمانی مورد ارزیابی شامل زمان واکنش، انعطافپذیری، توان انفجاری و تعادل بودند (شکل ۱).
تکواندو بهعنوان یک ورزش رزمی المپیکی، ماهیتی چندبعدی دارد و موفقیت در آن مستلزم تعامل هماهنگ میان مؤلفههای مختلف آمادگی جسمانی و مهارتهای فنی–حرکتی است (1,2). اجرای مؤثر تکنیکها، بهویژه در شرایط رقابتی، مستلزم برخورداری از توان انفجاری، زمان واکنش سریع، دقت حرکتی، تعادل و انعطافپذیری مناسب است؛ عواملی که امکان تصمیمگیری سریع و اجرای مؤثر تکنیکها را در بازههای زمانی بسیار کوتاه فراهم میکنند (3,4). ازاینرو، عملکرد مهارتی در تکواندو تنها به مهارتهای فنی اکتسابی محدود نمیشود، بلکه به میزان توسعه ویژگیهای جسمانی زیربنایی نیز وابسته است (6، 5).
شواهد پژوهشی نشان میدهد که مؤلفههای آمادگی جسمانی نقش مهمی در پیشبینی عملکرد مهارتی و موفقیت رقابتی در ورزشهای رزمی ایفا میکنند (5). در تکواندو، مطالعات پیشین گزارش کردهاند که تمرینات اختصاصی این رشته با بهبود توان بیهوازی، افزایش توان انفجاری اندام تحتانی، ارتقای انعطافپذیری و بهبود کنترل حرکتی همراه است (4,7). علاوه بر این، استفاده از آزمونهای اختصاصی، نظیر آزمون سرعت تکرار ضربه پا (FSKT-10s)، آزمونهای تعادل و پرش عمودی، امکان ارزیابی دقیقتر ویژگیهای عملکردی متناسب با نیازهای واقعی مسابقه را فراهم کرده است (8). مطالعات پیشین همچنین نشان دادهاند که ورزشکارانی با توان انفجاری بیشتر و زمان واکنش کوتاهتر، عملکرد بهتری در اجرای تکنیکهای تهاجمی، سرعت ضربه پا و مهارتهای ترکیبی دارند و این ویژگیها میتوانند با موفقیت رقابتی در تکواندو مرتبط باشند (7,8). همچنین گزارش شده است که عملکرد بهتر در آزمونهای اختصاصی تکواندو، مانند FSKT، با سطح آمادگی جسمانی و کیفیت اجرای مهارتهای فنی ارتباط دارد (9). بااینحال، بخش قابلتوجهی از پژوهشهای موجود عمدتاً بر شاخصهای کلی آمادگی جسمانی یا جنبههای منفردی از عملکرد عضلانی در تکواندوکاران تمرکز داشتهاند (4).
شواهد موجود همچنین نشان میدهد که ویژگیهای جسمانی و الگوهای عملکرد مهارتی میتوانند تحت تأثیر سن، جنسیت و مرحله رشد قرار گیرند (1,10). با وجود افزایش مشارکت دختران نوجوان در تکواندوی رقابتی، مطالعات اندکی روابط بین مؤلفههای آمادگی جسمانی و عملکرد مهارتی را در این گروه بررسی کردهاند (9,11). بیشتر پژوهشهای پیشین بر ورزشکاران مرد یا بزرگسال متمرکز بودهاند (4) یا تنها یک مؤلفه جسمانی یا مهارتی را بهصورت مجزا بررسی کردهاند (9). برای مثال، برخی مطالعات صرفاً بر سرعت ضربه پا یا توان انفجاری تمرکز داشتهاند (12)، در حالی که پژوهشهای اندکی چندین مؤلفه آمادگی جسمانی را بهطور همزمان در کنار شاخصهای مختلف عملکرد مهارتی در تکواندوکاران نوجوان دختر بررسی کردهاند (1). بنابراین، هنوز مشخص نیست که چگونه مؤلفههایی مانند انعطافپذیری، توان انفجاری، زمان واکنش و تعادل بهصورت همزمان با شاخصهای عملکرد مهارتی، از جمله سرعت ضربه پا، قدرت ضربه دست و مهارت ترکیبی، در تکواندوکاران نوجوان دختر ارتباط دارند. دوره نوجوانی مرحلهای حساس از رشد است که طی آن هماهنگی عصبی–عضلانی، قدرت عضلانی، انعطافپذیری و کنترل حرکتی دستخوش تغییرات سریع میشوند و این تغییرات میتوانند تأثیر قابلتوجهی بر عملکرد ورزشی داشته باشند (9). در ورزشکاران دختر نوجوان، این فرایندهای رشدی ممکن است با الگوهایی متفاوت از پسران همراه باشد و در نتیجه بر روابط میان ویژگیهای جسمانی و اجرای مهارتهای ورزشی تأثیر بگذارد (10).
اهمیت پرداختن به این شکاف پژوهشی زمانی آشکارتر میشود که در تکواندوی مدرن، سرعت اجرای تکنیکها و توانایی ترکیب حرکات فنی تحت فشار رقابتی از عوامل کلیدی موفقیت محسوب میشوند (3,13). مهارتهای ترکیبی، که مستلزم هماهنگی دقیق میان سرعت، دقت و پاسخدهی حرکتی هستند، بهویژه در دوران نوجوانی نقش مهمی در رشد ورزشی و پیشرفت به سطوح بالاتر رقابت ایفا میکنند (10). ازاینرو، شناسایی مؤلفههای آمادگی جسمانی مرتبط با این مهارتها میتواند مبنای علمی ارزشمندی برای طراحی برنامههای تمرینی هدفمند و مبتنی بر شواهد فراهم آورد. بر این اساس، هدف پژوهش حاضر بررسی ارتباط بین مؤلفههای منتخب آمادگی جسمانی، شامل انعطافپذیری، توان انفجاری، زمان واکنش و تعادل، با شاخصهای عملکرد مهارتی تکواندو، شامل سرعت ضربه پا، قدرت ضربه دست و مهارت ترکیبی، در تکواندوکاران نوجوان دختر بود. انتظار میرود یافتههای این مطالعه با ارائه تصویری جامع از تعامل میان ویژگیهای جسمانی و عملکرد مهارتی، به ارتقای دانش کاربردی مربیان و پژوهشگران در زمینه تمرینات تخصصی تکواندو و بهینهسازی عملکرد این گروه از ورزشکاران کمک کند. بر اساس شواهد تجربی پیشین و مبانی نظری مرتبط با عملکرد در تکواندو، فرض شد که مؤلفههای آمادگی جسمانی، بهویژه انعطافپذیری، توان انفجاری و زمان واکنش، با شاخصهای عملکرد مهارتی، شامل سرعت ضربه پا، قدرت ضربه دست و مهارت ترکیبی، ارتباط معناداری داشته باشند. همچنین انتظار میرفت ورزشکارانی که از سطوح بالاتری از آمادگی جسمانی برخوردارند، عملکرد بهتری در آزمونهای اختصاصی مهارتی تکواندو نشان دهند.
روش شناسی
آزمودنیها
پژوهش حاضر از نوع کاربردی و با رویکرد کمی طراحی شد و در قالب یک مطالعه مقطعی–همبستگی اجرا گردید. هدف این پژوهش بررسی ارتباط بین مؤلفههای منتخب آمادگی جسمانی و شاخصهای عملکرد مهارتی در تکواندوکاران نوجوان دختر بود. با توجه به ماهیت مشاهدهای مطالعه، یافتهها صرفاً بیانگر روابط آماری خطی میان متغیرها هستند و از هرگونه استنباط علّی اجتناب شده است. جامعه آماری پژوهش شامل تکواندوکاران دختر شرق استان تهران در رده سنی ۱۴ تا ۱۸ سال با سابقه ۳ تا ۵ سال تمرین منظم تکواندو بود. نمونهگیری به روش غیرتصادفی در دسترس انجام شد و در مجموع ۳۱ ورزشکار بهصورت داوطلبانه در مطالعه شرکت کردند. بهمنظور افزایش روایی درونی پژوهش و کاهش عوامل مداخلهگر، معیارهای ورود شامل: ۱) جنسیت مؤنث؛ ۲) سن بین ۱۴ تا ۱۸ سال؛ ۳) حداقل سه جلسه تمرین منظم تکواندو در هفته؛ ۴) نداشتن سابقه آسیبدیدگی اسکلتی–عضلانی طی شش ماه گذشته؛ ۵) نداشتن هرگونه آسیب یا بیماری که بر اساس خوداظهاری آزمودنی و تأیید مربی، توانایی اجرای آزمونهای عملکردی یا مشارکت کامل در تمرینات را مختل کند؛ ۶) عدم مصرف داروها یا مکملهای مؤثر بر عملکرد عصبی–عضلانی و توان جسمانی، از جمله مکملهای محرک، کراتین یا داروهای مؤثر بر پاسخهای فیزیولوژیک مرتبط با عملکرد ورزشی؛ و ۷) عدم مشارکت در سایر ورزشهای سازمانیافته بود. با توجه به اینکه تمامی شرکتکنندگان در دوره نوجوانی قرار داشتند، تلاش شد آزمودنیها از نظر وضعیت رشد و بلوغ جسمانی و همچنین سابقه تمرینی، تا حد امکان همگن باشند تا اثر تفاوتهای ناشی از بلوغ کاهش یابد. همچنین، شرکتکنندگانی که بیش از دو جلسه از فرآیند ارزیابی غیبت داشتند، در طول مطالعه دچار آسیب شدند یا همکاری لازم را در اجرای آزمونها نداشتند، از پژوهش خارج شدند. پیش از آغاز پژوهش، مجوز اخلاقی از کمیته اخلاق دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی اخذ شد (کد اخلاق: IR.IAU.CTB.REC.1404.196). اهداف، مراحل اجرا و مخاطرات احتمالی پژوهش برای آزمودنیها و والدین یا سرپرستان قانونی آنان بهطور کامل توضیح داده شد و رضایتنامه آگاهانه کتبی از تمامی شرکتکنندگان دریافت گردید. همچنین به آنان اطمینان داده شد که تمامی اطلاعات جمعآوریشده محرمانه باقی مانده و صرفاً برای اهداف پژوهشی مورد استفاده قرار خواهد گرفت.
شرایط اجرای آزمونها
تمامی آزمونها در شرایط استاندارد و یکسان، در سالن سرپوشیده تمرین با دمای محیط حدود ۲۲ تا ۲۴ درجه سانتیگراد، رطوبت متعارف و کفپوش استاندارد فومی ویژه تمرینات تکواندو اجرا شدند. تمامی ارزیابیها در ساعات مشابه روز (بین ساعت ۱۶ تا ۱۸) انجام شد تا اثرات احتمالی ریتم شبانهروزی بر عملکرد آزمودنیها به حداقل برسد. پیش از شروع آزمونها، تمامی شرکتکنندگان یک برنامه گرمکردن استاندارد شامل ۱۰ دقیقه دویدن سبک و حرکات کششی پویا و سپس ۵ دقیقه گرمکردن اختصاصی شامل اجرای تکنیکهای پایه و حرکات تخصصی تکواندو را انجام دادند. بین آزمونها نیز ۳ تا ۵ دقیقه استراحت در نظر گرفته شد تا اثر خستگی بر نتایج به حداقل برسد. تمامی آزمونها توسط دو مربی باتجربه تکواندو و یک متخصص تربیتبدنی و بیومکانیک ورزشی اجرا شد تا یکنواختی در اجرای آزمونها حفظ شده و خطای اندازهگیری کاهش یابد.
آزمونهای آمادگی جسمانی
مؤلفههای آمادگی جسمانی مورد ارزیابی شامل زمان واکنش، انعطافپذیری، توان انفجاری و تعادل بودند (شکل ۱).
زمان واکنش
زمان واکنش با استفاده از آزمون خطکش نلسون اندازهگیری شد. در این آزمون، خطکش بهصورت عمودی بین انگشت شست و سبابه آزمودنی نگه داشته شده و بدون اعلام قبلی رها میشد. آزمودنی موظف بود در سریعترین زمان ممکن خطکش را بگیرد. فاصله سقوط خطکش ثبت شد و زمان واکنش با استفاده از رابطه t = √(2d/g) محاسبه گردید، که در آنt زمان واکنش (ثانیه)،d فاصله سقوط خطکش (متر) وg شتاب گرانش (8/9 متر بر مجذور ثانیه) است. آزمون سه بار اجرا شد و بهترین رکورد برای تحلیل آماری مورد استفاده قرار گرفت. مطالعات پیشین پایایی متوسط تا بالا (ICC=0.60–0.85) و روایی سازه مناسب این آزمون را در ورزشکاران گزارش کردهاند (14).
انعطافپذیری
انعطافپذیری با آزمون بشین و برسان اندازهگیری شد. آزمودنی با زانوهای کاملاً کشیده روی زمین نشست و با قرار دادن دو دست روی یکدیگر، تا حد امکان به سمت جلو خم شد. بیشترین فاصله ثبتشده روی جعبه اندازهگیری بهعنوان رکورد آزمون ثبت شد. آزمون سه بار اجرا شد و بهترین مقدار برای تحلیل آماری در نظر گرفته شد. این آزمون دارای روایی معیار متوسط (67/0–46/0=r) و پایایی مناسب (ICC≈0.88) در جمعیتهای ورزشکار است (15).
توان انفجاری
توان انفجاری اندام تحتانی با آزمون پرش عمودی سارجنت ارزیابی شد. ابتدا ارتفاع دسترسی آزمودنی در حالت ایستاده و سپس بیشترین ارتفاع لمسشده در هنگام پرش اندازهگیری شد و اختلاف این دو مقدار بهعنوان شاخص عملکرد ثبت گردید. هر آزمودنی سه تلاش انجام داد و بهترین رکورد برای تحلیل آماری استفاده شد. این آزمون دارای پایایی بسیار بالا (ICC≈0.90) است (16).
تعادل
تعادل ایستا با استفاده از آزمون لکلک اندازهگیری شد. آزمودنی روی پنجه یک پا ایستاده و کف پای دیگر را روی زانوی پای تکیهگاه قرار میداد. مدتزمان حفظ تعادل ثبت شد. آزمون برای هر پا دو بار اجرا شد و بهترین رکورد بهعنوان نمره نهایی در نظر گرفته شد. مطالعات پیشین پایایی مناسب (ICC≥0.82) و روایی قابل قبول این آزمون را گزارش کردهاند (17).
آزمونهای عملکرد مهارتی
شاخصهای عملکرد مهارتی شامل سرعت ضربه پا، قدرت ضربه دست و مهارت ترکیبی بودند (شکل ۲).
زمان واکنش با استفاده از آزمون خطکش نلسون اندازهگیری شد. در این آزمون، خطکش بهصورت عمودی بین انگشت شست و سبابه آزمودنی نگه داشته شده و بدون اعلام قبلی رها میشد. آزمودنی موظف بود در سریعترین زمان ممکن خطکش را بگیرد. فاصله سقوط خطکش ثبت شد و زمان واکنش با استفاده از رابطه t = √(2d/g) محاسبه گردید، که در آنt زمان واکنش (ثانیه)،d فاصله سقوط خطکش (متر) وg شتاب گرانش (8/9 متر بر مجذور ثانیه) است. آزمون سه بار اجرا شد و بهترین رکورد برای تحلیل آماری مورد استفاده قرار گرفت. مطالعات پیشین پایایی متوسط تا بالا (ICC=0.60–0.85) و روایی سازه مناسب این آزمون را در ورزشکاران گزارش کردهاند (14).
انعطافپذیری
انعطافپذیری با آزمون بشین و برسان اندازهگیری شد. آزمودنی با زانوهای کاملاً کشیده روی زمین نشست و با قرار دادن دو دست روی یکدیگر، تا حد امکان به سمت جلو خم شد. بیشترین فاصله ثبتشده روی جعبه اندازهگیری بهعنوان رکورد آزمون ثبت شد. آزمون سه بار اجرا شد و بهترین مقدار برای تحلیل آماری در نظر گرفته شد. این آزمون دارای روایی معیار متوسط (67/0–46/0=r) و پایایی مناسب (ICC≈0.88) در جمعیتهای ورزشکار است (15).
توان انفجاری
توان انفجاری اندام تحتانی با آزمون پرش عمودی سارجنت ارزیابی شد. ابتدا ارتفاع دسترسی آزمودنی در حالت ایستاده و سپس بیشترین ارتفاع لمسشده در هنگام پرش اندازهگیری شد و اختلاف این دو مقدار بهعنوان شاخص عملکرد ثبت گردید. هر آزمودنی سه تلاش انجام داد و بهترین رکورد برای تحلیل آماری استفاده شد. این آزمون دارای پایایی بسیار بالا (ICC≈0.90) است (16).
تعادل
تعادل ایستا با استفاده از آزمون لکلک اندازهگیری شد. آزمودنی روی پنجه یک پا ایستاده و کف پای دیگر را روی زانوی پای تکیهگاه قرار میداد. مدتزمان حفظ تعادل ثبت شد. آزمون برای هر پا دو بار اجرا شد و بهترین رکورد بهعنوان نمره نهایی در نظر گرفته شد. مطالعات پیشین پایایی مناسب (ICC≥0.82) و روایی قابل قبول این آزمون را گزارش کردهاند (17).
آزمونهای عملکرد مهارتی
شاخصهای عملکرد مهارتی شامل سرعت ضربه پا، قدرت ضربه دست و مهارت ترکیبی بودند (شکل ۲).
سرعت ضربه پا
سرعت ضربه پا با استفاده از آزمونFSKT-10s ارزیابی شد. آزمودنی ضربات آپ دولیو چاگی را با پای غالب بهصورت متوالی و به مدت ۱۰ ثانیه به میت وارد کرد. میت در ارتفاع تنه (ناحیه سینه) قرار گرفت و این ارتفاع برای تمامی آزمودنیها ثابت نگه داشته شد. برای جلوگیری از کاهش عمدی شدت ضربات بهمنظور افزایش تعداد آنها، از شرکتکنندگان خواسته شد تمامی ضربات را با شدتی مشابه شرایط مسابقه اجرا کنند. تنها ضرباتی که از نظر مربی ناظر دارای تماس مؤثر و کیفیت فنی مناسب بودند، ثبت شدند. آزمون دو بار اجرا شد و بهترین رکورد بهعنوان نمره نهایی در نظر گرفته شد. این آزمون دارای پایایی بسیار بالا (ICC≈0.95)، خطای اندازهگیری پایین و توانایی مناسب در تفکیک سطوح مختلف ورزشکاران است (18).
قدرت ضربه دست
قدرت ضربه دست با اجرای ضربه مشت مستقیم به یک کیسه بوکس چرمی استوانهای با وزن تقریبی ۳۰ کیلوگرم اندازهگیری شد. میزان جابهجایی لبه پایینی کیسه پس از ضربه با متر نواری مدرج و بر حسب سانتیمتر اندازهگیری شد. هر آزمودنی سه تلاش انجام داد و بیشترین مقدار ثبتشده بهعنوان شاخص قدرت ضربه دست در نظر گرفته شد. این روش دارای کاربرد عملی و پایایی قابل قبول (ICC≈0.80) است (19).
مهارت ترکیبی
مهارت ترکیبی با استفاده از یک آزمون اختصاصی شامل دویدن زیگزاگ و اجرای ضربات پا ارزیابی شد. آزمودنی مسیر زیگزاگ به طول تقریبی ۶ متر را با عبور از بین چهار مانع که با فاصله ۱/۵ متر از یکدیگر قرار گرفته بودند طی میکرد و سپس با پای غالب ضربات آپ دولیو چاگی را به دو میت که با فاصله حدود یک متر از یکدیگر و در ارتفاع تنه قرار داشتند، اجرا میکرد. این آزمون بهمنظور ارزیابی همزمان چابکی، هماهنگی عصبی–عضلانی، سرعت جابهجایی و توانایی اجرای دقیق ضربات پس از تغییر مسیر طراحی شد. آزمون دو بار اجرا شد و سریعترین زمان ثبتشده بهعنوان رکورد نهایی مورد استفاده قرار گرفت. مطالعات قبلی پایایی مناسبی برای این آزمون گزارش کردهاند (ICC≈0.84) (20).
تحلیل آماری
پس از جمعآوری دادهها، تمامی تحلیلهای آماری با استفاده از نرمافزار IBM SPSS Statistics نسخه 26 انجام شد. آمار توصیفی بهصورت میانگین و انحراف معیار گزارش گردید. طبیعی بودن توزیع دادهها با استفاده از آزمون شاپیرو–ویلک بررسی شد. برای بررسی روابط بین مؤلفههای آمادگی جسمانی و شاخصهای عملکرد مهارتی از ضریب همبستگی گشتاوری پیرسون استفاده شد. سطح معنیداری آزمونها 05/0 >p در نظر گرفته شد.
نتایج
آمار توصیفی ویژگیهای آزمودنیها، مؤلفههای آمادگی جسمانی و شاخصهای عملکرد مهارتی در جدول ۱ ارائه شده است. نتایج آزمون همبستگی پیرسون (جدول 2) نشان داد که انعطافپذیری با زمان واکنش، توان انفجاری، سرعت ضربه پا و مهارت ترکیبی ارتباط معنیداری دارد. بهطور مشخص، افزایش انعطافپذیری با کاهش زمان واکنش همراه بود (r = −0.38, p = 0.03) که بیانگر واکنش سریعتر ورزشکاران است. همچنین، انعطافپذیری با توان انفجاری (r = 0.36, p = 0.04) و سرعت ضربه پا (r = 0.50, p = 0.003) همبستگی مثبت و معنیداری نشان داد؛ به این معنا که ورزشکاران دارای انعطافپذیری بیشتر، از توان انفجاری بالاتر و سرعت ضربه پای بیشتری برخوردار بودند. علاوه بر این، انعطافپذیری با زمان اجرای مهارت ترکیبی همبستگی منفی و معنیداری داشت (r = −0.51, p = 0.03) که نشان میدهد افزایش انعطافپذیری با کاهش زمان اجرای آزمون و در نتیجه بهبود عملکرد مهارتی همراه است. همچنین، زمان واکنش با زمان اجرای مهارت ترکیبی همبستگی مثبت و معنیداری نشان داد (r = 0.44, p = 0.01)، بهگونهای که افزایش زمان واکنش با افزایش زمان اجرای آزمون مهارت ترکیبی و کاهش عملکرد همراه بود.
سرعت ضربه پا با استفاده از آزمونFSKT-10s ارزیابی شد. آزمودنی ضربات آپ دولیو چاگی را با پای غالب بهصورت متوالی و به مدت ۱۰ ثانیه به میت وارد کرد. میت در ارتفاع تنه (ناحیه سینه) قرار گرفت و این ارتفاع برای تمامی آزمودنیها ثابت نگه داشته شد. برای جلوگیری از کاهش عمدی شدت ضربات بهمنظور افزایش تعداد آنها، از شرکتکنندگان خواسته شد تمامی ضربات را با شدتی مشابه شرایط مسابقه اجرا کنند. تنها ضرباتی که از نظر مربی ناظر دارای تماس مؤثر و کیفیت فنی مناسب بودند، ثبت شدند. آزمون دو بار اجرا شد و بهترین رکورد بهعنوان نمره نهایی در نظر گرفته شد. این آزمون دارای پایایی بسیار بالا (ICC≈0.95)، خطای اندازهگیری پایین و توانایی مناسب در تفکیک سطوح مختلف ورزشکاران است (18).
قدرت ضربه دست
قدرت ضربه دست با اجرای ضربه مشت مستقیم به یک کیسه بوکس چرمی استوانهای با وزن تقریبی ۳۰ کیلوگرم اندازهگیری شد. میزان جابهجایی لبه پایینی کیسه پس از ضربه با متر نواری مدرج و بر حسب سانتیمتر اندازهگیری شد. هر آزمودنی سه تلاش انجام داد و بیشترین مقدار ثبتشده بهعنوان شاخص قدرت ضربه دست در نظر گرفته شد. این روش دارای کاربرد عملی و پایایی قابل قبول (ICC≈0.80) است (19).
مهارت ترکیبی
مهارت ترکیبی با استفاده از یک آزمون اختصاصی شامل دویدن زیگزاگ و اجرای ضربات پا ارزیابی شد. آزمودنی مسیر زیگزاگ به طول تقریبی ۶ متر را با عبور از بین چهار مانع که با فاصله ۱/۵ متر از یکدیگر قرار گرفته بودند طی میکرد و سپس با پای غالب ضربات آپ دولیو چاگی را به دو میت که با فاصله حدود یک متر از یکدیگر و در ارتفاع تنه قرار داشتند، اجرا میکرد. این آزمون بهمنظور ارزیابی همزمان چابکی، هماهنگی عصبی–عضلانی، سرعت جابهجایی و توانایی اجرای دقیق ضربات پس از تغییر مسیر طراحی شد. آزمون دو بار اجرا شد و سریعترین زمان ثبتشده بهعنوان رکورد نهایی مورد استفاده قرار گرفت. مطالعات قبلی پایایی مناسبی برای این آزمون گزارش کردهاند (ICC≈0.84) (20).
تحلیل آماری
پس از جمعآوری دادهها، تمامی تحلیلهای آماری با استفاده از نرمافزار IBM SPSS Statistics نسخه 26 انجام شد. آمار توصیفی بهصورت میانگین و انحراف معیار گزارش گردید. طبیعی بودن توزیع دادهها با استفاده از آزمون شاپیرو–ویلک بررسی شد. برای بررسی روابط بین مؤلفههای آمادگی جسمانی و شاخصهای عملکرد مهارتی از ضریب همبستگی گشتاوری پیرسون استفاده شد. سطح معنیداری آزمونها 05/0 >p در نظر گرفته شد.
نتایج
آمار توصیفی ویژگیهای آزمودنیها، مؤلفههای آمادگی جسمانی و شاخصهای عملکرد مهارتی در جدول ۱ ارائه شده است. نتایج آزمون همبستگی پیرسون (جدول 2) نشان داد که انعطافپذیری با زمان واکنش، توان انفجاری، سرعت ضربه پا و مهارت ترکیبی ارتباط معنیداری دارد. بهطور مشخص، افزایش انعطافپذیری با کاهش زمان واکنش همراه بود (r = −0.38, p = 0.03) که بیانگر واکنش سریعتر ورزشکاران است. همچنین، انعطافپذیری با توان انفجاری (r = 0.36, p = 0.04) و سرعت ضربه پا (r = 0.50, p = 0.003) همبستگی مثبت و معنیداری نشان داد؛ به این معنا که ورزشکاران دارای انعطافپذیری بیشتر، از توان انفجاری بالاتر و سرعت ضربه پای بیشتری برخوردار بودند. علاوه بر این، انعطافپذیری با زمان اجرای مهارت ترکیبی همبستگی منفی و معنیداری داشت (r = −0.51, p = 0.03) که نشان میدهد افزایش انعطافپذیری با کاهش زمان اجرای آزمون و در نتیجه بهبود عملکرد مهارتی همراه است. همچنین، زمان واکنش با زمان اجرای مهارت ترکیبی همبستگی مثبت و معنیداری نشان داد (r = 0.44, p = 0.01)، بهگونهای که افزایش زمان واکنش با افزایش زمان اجرای آزمون مهارت ترکیبی و کاهش عملکرد همراه بود.
از سوی دیگر، سرعت ضربه پا با زمان اجرای مهارت ترکیبی همبستگی منفی و معنیداری داشت (r = −0.40, p = 0.02)، به این معنا که ورزشکارانی که تعداد ضربات بیشتری را در آزمون FSKT-10s اجرا کردند، آزمون مهارت ترکیبی را نیز در زمان کوتاهتری به پایان رساندند. بین سایر متغیرهای پژوهش رابطه معنیدار آماری مشاهده نشد (0.05 <p).
بحث
هدف پژوهش حاضر بررسی ارتباط بین مؤلفههای منتخب آمادگی جسمانی و شاخصهای عملکرد مهارتی در تکواندوکاران نوجوان دختر بود. یافتههای این پژوهش نشان داد که برخی مؤلفههای آمادگی جسمانی، بهویژه انعطافپذیری و زمان واکنش، با عملکرد مهارتی ارتباط معناداری دارند. بهطور مشخص، انعطافپذیری با سرعت ضربه پا و مهارت ترکیبی همبستگی معنیداری نشان داد؛ بهگونهای که ورزشکاران دارای انعطافپذیری بیشتر، عملکرد بهتری در اجرای ضربات پا و مهارتهای ترکیبی داشتند. همچنین، زمان واکنش با مهارت ترکیبی رابطه معنیداری داشت که نشاندهنده اهمیت پاسخدهی سریع دستگاه عصبی–عضلانی در اجرای مهارتهای پیچیده تکواندو است. علاوه بر این، سرعت ضربه پا با مهارت ترکیبی همبستگی منفی و معنیداری نشان داد؛ به این معنا که ورزشکارانی که قادر بودند تعداد بیشتری ضربه را در مدت زمان مشخص اجرا کنند، آزمون مهارت ترکیبی را نیز در زمان کوتاهتری به پایان رساندند. در مقابل، تعادل ایستا، توان انفجاری و قدرت ضربه دست ارتباط معنیداری با سایر شاخصهای عملکرد مهارتی نشان ندادند. در مجموع، یافتههای این پژوهش نشان میدهد که انعطافپذیری و زمان واکنش از مهمترین عوامل مرتبط با عملکرد مهارتی در تکواندوکاران نوجوان دختر هستند. در تبیین این یافتهها میتوان گفت که انعطافپذیری بیشتر با کاهش زمان واکنش، افزایش توان انفجاری و بهبود سرعت ضربه پا همراه بود. این نتایج را میتوان از دیدگاههای بیومکانیکی و فیزیولوژیکی تفسیر کرد. افزایش انعطافپذیری موجب افزایش دامنه حرکتی مفاصل، بهبود انتقال نیرو در زنجیره حرکتی و کاهش مقاومت عضلانی در هنگام اجرای حرکات انفجاری میشود (21). در تکواندو، اجرای سریع تکنیکهای چرخشی و ضربات پا مستلزم دامنه حرکتی مناسب، بهویژه در مفاصل ران و زانو است؛ ازاینرو، افزایش انعطافپذیری میتواند تولید سریعتر نیرو و کارایی بیشتر سیستم عصبی–عضلانی را تسهیل کند. همچنین، همبستگی منفی بین انعطافپذیری و زمان اجرای مهارت ترکیبی نشان میدهد که ورزشکاران با انعطافپذیری بیشتر، آزمون مهارت ترکیبی را در زمان کوتاهتری انجام دادهاند؛ موضوعی که احتمالاً بیانگر تعامل مطلوب بین انعطافپذیری عضلانی، کارایی حرکتی و کنترل عصبی–عضلانی است.
زمان واکنش نیز بهعنوان شاخصی از آمادگی و پاسخدهی دستگاه عصبی–عضلانی در شرایط حرکتی سریع شناخته میشود (22). در پژوهش حاضر، همبستگی مثبت بین زمان واکنش و زمان اجرای مهارت ترکیبی نشان داد که ورزشکارانی که زمان واکنش کوتاهتری (واکنش سریعتر) داشتند، آزمون مهارت ترکیبی را نیز در زمان کمتری به پایان رساندند و عملکرد بهتری ارائه کردند. این یافته با نظریههای کنترل حرکتی که بر نقش پاسخهای سریع و دقیق به محرکهای محیطی در موفقیت ورزشهای رزمی تأکید دارند، همسو است. سرعت ضربه پا که با آزمونFSKT-10s ارزیابی شد، علاوه بر سنجش توانایی اجرای مکرر ضربات سریع، بیانگر سطح هماهنگی عصبی–عضلانی و ظرفیت اجرای حرکات انفجاری متوالی است (9). همبستگی منفی بین سرعت ضربه پا و زمان اجرای مهارت ترکیبی نیز نشان داد که ورزشکارانی که عملکرد بهتری در آزمون FSKT-10s داشتند، آزمون مهارت ترکیبی را سریعتر به پایان رساندند. این نتیجه از نظر عملکردی منطقی است، زیرا اجرای موفق مهارتهای ترکیبی در تکواندو مستلزم سرعت بالا، هماهنگی عصبی–عضلانی مناسب، دقت تکنیکی و حفظ ریتم حرکتی در شرایط پرفشار مسابقه است. در مقابل، برخلاف فرضیه اولیه، توان انفجاری اندام تحتانی ارتباط معنیداری با شاخصهای عملکرد مهارتی نشان نداد. این یافته تا حدودی با برخی مطالعات پیشین که نقش توان انفجاری را در عملکرد تکواندو برجسته دانستهاند، متفاوت است (12). یکی از تبیینهای احتمالی این نتیجه میتواند به ویژگیهای رشدی آزمودنیهای نوجوان مربوط باشد؛ زیرا در این دوره، تغییرات سریع عصبی–عضلانی و تفاوتهای موجود در سطح بلوغ زیستی ممکن است باعث شود توان انفجاری عمومی بهطور مستقیم در عملکرد مهارتی اختصاصی منعکس نشود. افزون بر این، آزمون پرش عمودی سارجنت عمدتاً توان انفجاری عمومی اندام تحتانی را ارزیابی میکند، در حالی که اجرای موفق مهارتهای تکواندو نیازمند تعامل پیچیدهای از هماهنگی عصبی–عضلانی، کنترل حرکتی، سرعت تصمیمگیری و مهارتهای فنی اختصاصی است. همچنین، حجم نمونه نسبتاً محدود پژوهش ممکن است توان آماری لازم برای شناسایی همبستگیهای ضعیفتر را کاهش داده باشد. از سوی دیگر، این احتمال نیز وجود دارد که در تکواندوکاران نوجوان دختر، انعطافپذیری و زمان واکنش نقش پررنگتری نسبت به توان انفجاری عمومی در تعیین عملکرد مهارتی داشته باشند. همچنین، این احتمال وجود دارد که در تکواندوکاران نوجوان دختر، مؤلفههایی مانند انعطافپذیری و زمان واکنش نسبت به توان انفجاری عمومی، نقش برجستهتری در اجرای مهارتهای اختصاصی داشته باشند.
ادبیات پژوهشی در حوزه تکواندو و سایر ورزشهای رزمی نشان میدهد که انعطافپذیری، توان انفجاری و سرعت از مهمترین مؤلفههای آمادگی جسمانی مرتبط با عملکرد ورزشی هستند (4)، هرچند اندازه اثر و نقش نسبی هر یک از این متغیرها در مطالعات مختلف متفاوت گزارش شده است (4،19). در یک مرور نظاممند، کیم و همکاران (2021) نشان دادند که تکواندوکاران دارای پروفایل جسمانی چندبعدی شامل سرعت، قدرت و انعطافپذیری هستند و این ویژگیها با اجرای تکنیکها و عملکرد مسابقهای ارتباط دارند (5). این یافتهها با نتایج پژوهش حاضر همسو است، اگرچه بیشتر مطالعات پیشین بر ورزشکاران مرد و بزرگسال متمرکز بودهاند. همچنین، برخی مطالعات نشان دادهاند که برنامههای تمرینی مبتنی بر افزایش انعطافپذیری میتوانند موجب بهبود زمان واکنش و افزایش توان انفجاری در ورزشکاران رشتههای رزمی شوند (12). این نتایج با همبستگی مثبت مشاهدهشده بین انعطافپذیری و توان انفجاری در مطالعه حاضر مطابقت دارد. علاوه بر این، پژوهشهایی که از آزمون اختصاصیFSKT-10s استفاده کردهاند، نشان دادهاند که این آزمون با حساسیت بالایی سرعت اجرای ضربات و توانایی اجرای مکرر ضربات پا را ارزیابی میکند و نتایج آن با شاخصهای عملکرد مسابقهای ارتباط دارد (9). این یافتهها نیز با رابطه منفی مشاهدهشده بین سرعت ضربه پا و زمان اجرای مهارت ترکیبی در پژوهش حاضر همخوانی دارد و نشان میدهد ورزشکارانی که قادر به اجرای سریعتر ضربات پا هستند، مهارتهای ترکیبی را نیز در زمان کوتاهتری اجرا میکنند. برخی مطالعات نیز نقش عواملی مانند قدرت ضربه دست و تعادل را در اجرای مهارتهای پیچیده ورزشهای رزمی مطرح کردهاند (23)، اما در پژوهش حاضر چنین ارتباطی مشاهده نشد. در مورد تعادل، یکی از تبیینهای احتمالی این یافته به ماهیت آزمون لکلک مربوط میشود؛ زیرا این آزمون عمدتاً تعادل ایستا را اندازهگیری میکند، در حالی که تکواندو بیش از هر چیز به تعادل پویا هنگام جابهجایی سریع، تغییر جهت و اجرای ضربات وابسته است. بنابراین، تعادل ایستا ممکن است نتواند بهطور کامل نیازهای عملکردی این رشته ورزشی را منعکس کند. افزون بر این، همگن بودن نسبی سطح تمرین و سابقه ورزشی شرکتکنندگان احتمالاً موجب کاهش تنوع بینفردی در عملکرد تعادلی شده و در نتیجه توان آشکارسازی روابط آماری را کاهش داده است. همچنین، قدرت ضربه دست در این مطالعه ارتباط معنیداری با شاخصهای عملکرد مهارتی نشان نداد. این موضوع ممکن است به روش اندازهگیری مورد استفاده مربوط باشد؛ زیرا جابهجایی کیسه بوکس الزاماً تمامی ابعاد عملکردی قدرت مشت در تکواندو، از جمله سرعت انتقال نیرو، دقت ضربه و هماهنگی بینعضلانی را منعکس نمیکند. از سوی دیگر، در تکواندو مدرن، نقش عملکردی ضربات پا معمولاً پررنگتر از ضربات دست است؛ بنابراین، انتظار میرود در ورزشکاران نوجوان نیز مهارتهای مرتبط با ضربات پا سهم بیشتری در عملکرد مهارتی داشته باشند.
یافتههای این پژوهش دارای پیامدهای کاربردی مهمی برای مربیان، متخصصان تمرین و بدنسازان است. نتایج نشان میدهد که برنامههای تمرینی با هدف افزایش انعطافپذیری اندام تحتانی میتوانند به بهبود زمان واکنش و عملکرد در مهارتهای ترکیبی کمک کنند. ازاینرو، استفاده از تمرینات کششی پویا، تمرینات انعطافپذیری فعال و برنامههای افزایش دامنه حرکتی در دورههای تمرینی توصیه میشود. علاوه بر این، تمرینات پاسخدهی عصبی–عضلانی، شامل تمرینات واکنشی، تمرینات چابکی همراه با محرکهای غیرقابل پیشبینی و تمرینات پاسخدهی دیداری–شنیداری، میتوانند موجب بهبود زمان واکنش و اجرای تکنیکهای تکواندو شوند. همچنین، استفاده از آزمونهای اختصاصی مانندFSKT-10s بهعنوان ابزاری برای پایش عملکرد، میتواند به مربیان در ارزیابی سرعت اجرای ضربات پا، توانایی اجرای مکرر ضربات و روند پیشرفت عملکرد مهارتی ورزشکاران کمک کند.
با وجود اهمیت یافتههای این پژوهش، چند محدودیت باید در تفسیر نتایج مورد توجه قرار گیرد. نخست، طراحی مقطعی–همبستگی مطالعه امکان استنتاج روابط علّی را فراهم نمیکند و نتایج صرفاً بهعنوان روابط همبستگی قابل تفسیر هستند. دوم، حجم نمونه نسبتاً کوچک (31 =N) ممکن است توان آماری لازم برای شناسایی همبستگیهای ضعیفتر را کاهش داده و تعمیمپذیری یافتهها را محدود کرده باشد. همچنین، استفاده از روش نمونهگیری در دسترس و محدود بودن نمونه به تکواندوکاران نوجوان دختر شرق استان تهران، تعمیم نتایج به سایر گروههای سنی، جنسیتی و مناطق جغرافیایی را با احتیاط همراه میسازد. افزون بر این، برخی متغیرهای مخدوشکننده، از جمله شاخص توده بدنی، وضعیت بلوغ زیستی، سابقه دقیق تمرینی و ویژگیهای برنامههای تمرینی شرکتکنندگان، بهصورت نظاممند کنترل نشدند و ممکن است بر روابط مشاهدهشده تأثیر گذاشته باشند. همچنین، با توجه به انجام آزمونهای همبستگی متعدد، احتمال افزایش خطای نوع اول وجود دارد. هرچند به دلیل ماهیت اکتشافی پژوهش و محدودیت حجم نمونه، از روشهای اصلاح چندگانه مانند بونفرونی استفاده نشد، این موضوع باید در تفسیر یافتهها مدنظر قرار گیرد. بر این اساس، پیشنهاد میشود پژوهشهای آینده با استفاده از طرحهای طولی یا شبهآزمایشی، تغییرات مؤلفههای آمادگی جسمانی و عملکرد مهارتی را پس از مداخلات تمرینی هدفمند بررسی کنند. همچنین، استفاده از نمونههای بزرگتر، چندمرکزی و متنوعتر میتواند تعمیمپذیری یافتهها را افزایش دهد. بهکارگیری روشهای آماری پیشرفته، مانند رگرسیون چندمتغیره، تحلیل مسیر و مدلسازی معادلات ساختاری نیز میتواند در تبیین اثرات مستقیم و غیرمستقیم مؤلفههای آمادگی جسمانی بر عملکرد مهارتی تکواندو سودمند باشد.
نتیجهگیری نهایی
بهطور کلی، نتایج این مطالعه نشان داد که برخی مؤلفههای آمادگی جسمانی، بهویژه انعطافپذیری و زمان واکنش، با شاخصهای عملکرد مهارتی در تکواندوکاران نوجوان دختر ارتباط معناداری دارند. همچنین، سرعت ضربه پا بهعنوان یکی از شاخصهای عملکرد مهارتی، با اجرای مهارتهای ترکیبی رابطه معناداری نشان داد. این یافتهها بیانگر آن است که توسعه مؤلفههایی مانند انعطافپذیری و زمان واکنش میتواند در بهبود عملکرد مهارتی تکواندوکاران نوجوان دختر نقش داشته باشد. بنابراین، توجه به این مؤلفهها در طراحی برنامههای تمرینی تخصصی میتواند به ارتقای عملکرد ورزشی این گروه از ورزشکاران کمک کند. با این حال، با توجه به محدودیتهایی مانند حجم نمونه نسبتاً کوچک، استفاده از روش نمونهگیری در دسترس و ماهیت مقطعی–همبستگی پژوهش، تعمیم نتایج و استنباط روابط علّی باید با احتیاط انجام شود.
سپاسگزاری
نویسندگان از تمامی تکواندوکاران نوجوان دختر که با مشارکت داوطلبانه خود امکان اجرای این پژوهش را فراهم کردند، صمیمانه قدردانی میکنند.
ملاحظات اخلاقی
پیروی از اصول اخلاق پژوهش
این پژوهش مطابق با اصول اخلاقی مندرج در بیانیه هلسینکی انجام شد. پیش از آغاز مطالعه، اهداف، روش اجرا و ملاحظات اخلاقی پژوهش بهطور کامل برای شرکتکنندگان و والدین یا سرپرستان قانونی آنان توضیح داده شد. سپس، رضایتنامه آگاهانه کتبی از والدین یا سرپرستان قانونی و رضایت آگاهانه از شرکتکنندگان اخذ گردید. در تمامی مراحل پژوهش، حقوق آزمودنیها از جمله اختیار کامل برای مشارکت یا انصراف از مطالعه در هر زمان، حفظ محرمانگی اطلاعات و جلوگیری از هرگونه آسیب جسمانی یا روانی رعایت شد. همچنین، پیش از اجرای پژوهش، مجوز اخلاق از کمیته اخلاق دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی با کد اخلاق IR.IAU.CTB.REC.1404.196 دریافت شد.
حامی مالی
این پژوهش هیچگونه کمک مالی از سازمان¬های دولتی، خصوصی و غیرانتفاعی دریافت نکرده است.
مشارکت نویسندگان
تمامی نویسندگان در طراحی پژوهش، گردآوری دادهها، تحلیل و تفسیر نتایج، نگارش و بازنگری مقاله مشارکت فعال داشتند و نسخه نهایی مقاله را تأیید کردند.
تعارض
نویسندگان اعلام میکنند که هیچگونه تعارض منافعی در ارتباط با این پژوهش وجود ندارد.
بحث
هدف پژوهش حاضر بررسی ارتباط بین مؤلفههای منتخب آمادگی جسمانی و شاخصهای عملکرد مهارتی در تکواندوکاران نوجوان دختر بود. یافتههای این پژوهش نشان داد که برخی مؤلفههای آمادگی جسمانی، بهویژه انعطافپذیری و زمان واکنش، با عملکرد مهارتی ارتباط معناداری دارند. بهطور مشخص، انعطافپذیری با سرعت ضربه پا و مهارت ترکیبی همبستگی معنیداری نشان داد؛ بهگونهای که ورزشکاران دارای انعطافپذیری بیشتر، عملکرد بهتری در اجرای ضربات پا و مهارتهای ترکیبی داشتند. همچنین، زمان واکنش با مهارت ترکیبی رابطه معنیداری داشت که نشاندهنده اهمیت پاسخدهی سریع دستگاه عصبی–عضلانی در اجرای مهارتهای پیچیده تکواندو است. علاوه بر این، سرعت ضربه پا با مهارت ترکیبی همبستگی منفی و معنیداری نشان داد؛ به این معنا که ورزشکارانی که قادر بودند تعداد بیشتری ضربه را در مدت زمان مشخص اجرا کنند، آزمون مهارت ترکیبی را نیز در زمان کوتاهتری به پایان رساندند. در مقابل، تعادل ایستا، توان انفجاری و قدرت ضربه دست ارتباط معنیداری با سایر شاخصهای عملکرد مهارتی نشان ندادند. در مجموع، یافتههای این پژوهش نشان میدهد که انعطافپذیری و زمان واکنش از مهمترین عوامل مرتبط با عملکرد مهارتی در تکواندوکاران نوجوان دختر هستند. در تبیین این یافتهها میتوان گفت که انعطافپذیری بیشتر با کاهش زمان واکنش، افزایش توان انفجاری و بهبود سرعت ضربه پا همراه بود. این نتایج را میتوان از دیدگاههای بیومکانیکی و فیزیولوژیکی تفسیر کرد. افزایش انعطافپذیری موجب افزایش دامنه حرکتی مفاصل، بهبود انتقال نیرو در زنجیره حرکتی و کاهش مقاومت عضلانی در هنگام اجرای حرکات انفجاری میشود (21). در تکواندو، اجرای سریع تکنیکهای چرخشی و ضربات پا مستلزم دامنه حرکتی مناسب، بهویژه در مفاصل ران و زانو است؛ ازاینرو، افزایش انعطافپذیری میتواند تولید سریعتر نیرو و کارایی بیشتر سیستم عصبی–عضلانی را تسهیل کند. همچنین، همبستگی منفی بین انعطافپذیری و زمان اجرای مهارت ترکیبی نشان میدهد که ورزشکاران با انعطافپذیری بیشتر، آزمون مهارت ترکیبی را در زمان کوتاهتری انجام دادهاند؛ موضوعی که احتمالاً بیانگر تعامل مطلوب بین انعطافپذیری عضلانی، کارایی حرکتی و کنترل عصبی–عضلانی است.
زمان واکنش نیز بهعنوان شاخصی از آمادگی و پاسخدهی دستگاه عصبی–عضلانی در شرایط حرکتی سریع شناخته میشود (22). در پژوهش حاضر، همبستگی مثبت بین زمان واکنش و زمان اجرای مهارت ترکیبی نشان داد که ورزشکارانی که زمان واکنش کوتاهتری (واکنش سریعتر) داشتند، آزمون مهارت ترکیبی را نیز در زمان کمتری به پایان رساندند و عملکرد بهتری ارائه کردند. این یافته با نظریههای کنترل حرکتی که بر نقش پاسخهای سریع و دقیق به محرکهای محیطی در موفقیت ورزشهای رزمی تأکید دارند، همسو است. سرعت ضربه پا که با آزمونFSKT-10s ارزیابی شد، علاوه بر سنجش توانایی اجرای مکرر ضربات سریع، بیانگر سطح هماهنگی عصبی–عضلانی و ظرفیت اجرای حرکات انفجاری متوالی است (9). همبستگی منفی بین سرعت ضربه پا و زمان اجرای مهارت ترکیبی نیز نشان داد که ورزشکارانی که عملکرد بهتری در آزمون FSKT-10s داشتند، آزمون مهارت ترکیبی را سریعتر به پایان رساندند. این نتیجه از نظر عملکردی منطقی است، زیرا اجرای موفق مهارتهای ترکیبی در تکواندو مستلزم سرعت بالا، هماهنگی عصبی–عضلانی مناسب، دقت تکنیکی و حفظ ریتم حرکتی در شرایط پرفشار مسابقه است. در مقابل، برخلاف فرضیه اولیه، توان انفجاری اندام تحتانی ارتباط معنیداری با شاخصهای عملکرد مهارتی نشان نداد. این یافته تا حدودی با برخی مطالعات پیشین که نقش توان انفجاری را در عملکرد تکواندو برجسته دانستهاند، متفاوت است (12). یکی از تبیینهای احتمالی این نتیجه میتواند به ویژگیهای رشدی آزمودنیهای نوجوان مربوط باشد؛ زیرا در این دوره، تغییرات سریع عصبی–عضلانی و تفاوتهای موجود در سطح بلوغ زیستی ممکن است باعث شود توان انفجاری عمومی بهطور مستقیم در عملکرد مهارتی اختصاصی منعکس نشود. افزون بر این، آزمون پرش عمودی سارجنت عمدتاً توان انفجاری عمومی اندام تحتانی را ارزیابی میکند، در حالی که اجرای موفق مهارتهای تکواندو نیازمند تعامل پیچیدهای از هماهنگی عصبی–عضلانی، کنترل حرکتی، سرعت تصمیمگیری و مهارتهای فنی اختصاصی است. همچنین، حجم نمونه نسبتاً محدود پژوهش ممکن است توان آماری لازم برای شناسایی همبستگیهای ضعیفتر را کاهش داده باشد. از سوی دیگر، این احتمال نیز وجود دارد که در تکواندوکاران نوجوان دختر، انعطافپذیری و زمان واکنش نقش پررنگتری نسبت به توان انفجاری عمومی در تعیین عملکرد مهارتی داشته باشند. همچنین، این احتمال وجود دارد که در تکواندوکاران نوجوان دختر، مؤلفههایی مانند انعطافپذیری و زمان واکنش نسبت به توان انفجاری عمومی، نقش برجستهتری در اجرای مهارتهای اختصاصی داشته باشند.
ادبیات پژوهشی در حوزه تکواندو و سایر ورزشهای رزمی نشان میدهد که انعطافپذیری، توان انفجاری و سرعت از مهمترین مؤلفههای آمادگی جسمانی مرتبط با عملکرد ورزشی هستند (4)، هرچند اندازه اثر و نقش نسبی هر یک از این متغیرها در مطالعات مختلف متفاوت گزارش شده است (4،19). در یک مرور نظاممند، کیم و همکاران (2021) نشان دادند که تکواندوکاران دارای پروفایل جسمانی چندبعدی شامل سرعت، قدرت و انعطافپذیری هستند و این ویژگیها با اجرای تکنیکها و عملکرد مسابقهای ارتباط دارند (5). این یافتهها با نتایج پژوهش حاضر همسو است، اگرچه بیشتر مطالعات پیشین بر ورزشکاران مرد و بزرگسال متمرکز بودهاند. همچنین، برخی مطالعات نشان دادهاند که برنامههای تمرینی مبتنی بر افزایش انعطافپذیری میتوانند موجب بهبود زمان واکنش و افزایش توان انفجاری در ورزشکاران رشتههای رزمی شوند (12). این نتایج با همبستگی مثبت مشاهدهشده بین انعطافپذیری و توان انفجاری در مطالعه حاضر مطابقت دارد. علاوه بر این، پژوهشهایی که از آزمون اختصاصیFSKT-10s استفاده کردهاند، نشان دادهاند که این آزمون با حساسیت بالایی سرعت اجرای ضربات و توانایی اجرای مکرر ضربات پا را ارزیابی میکند و نتایج آن با شاخصهای عملکرد مسابقهای ارتباط دارد (9). این یافتهها نیز با رابطه منفی مشاهدهشده بین سرعت ضربه پا و زمان اجرای مهارت ترکیبی در پژوهش حاضر همخوانی دارد و نشان میدهد ورزشکارانی که قادر به اجرای سریعتر ضربات پا هستند، مهارتهای ترکیبی را نیز در زمان کوتاهتری اجرا میکنند. برخی مطالعات نیز نقش عواملی مانند قدرت ضربه دست و تعادل را در اجرای مهارتهای پیچیده ورزشهای رزمی مطرح کردهاند (23)، اما در پژوهش حاضر چنین ارتباطی مشاهده نشد. در مورد تعادل، یکی از تبیینهای احتمالی این یافته به ماهیت آزمون لکلک مربوط میشود؛ زیرا این آزمون عمدتاً تعادل ایستا را اندازهگیری میکند، در حالی که تکواندو بیش از هر چیز به تعادل پویا هنگام جابهجایی سریع، تغییر جهت و اجرای ضربات وابسته است. بنابراین، تعادل ایستا ممکن است نتواند بهطور کامل نیازهای عملکردی این رشته ورزشی را منعکس کند. افزون بر این، همگن بودن نسبی سطح تمرین و سابقه ورزشی شرکتکنندگان احتمالاً موجب کاهش تنوع بینفردی در عملکرد تعادلی شده و در نتیجه توان آشکارسازی روابط آماری را کاهش داده است. همچنین، قدرت ضربه دست در این مطالعه ارتباط معنیداری با شاخصهای عملکرد مهارتی نشان نداد. این موضوع ممکن است به روش اندازهگیری مورد استفاده مربوط باشد؛ زیرا جابهجایی کیسه بوکس الزاماً تمامی ابعاد عملکردی قدرت مشت در تکواندو، از جمله سرعت انتقال نیرو، دقت ضربه و هماهنگی بینعضلانی را منعکس نمیکند. از سوی دیگر، در تکواندو مدرن، نقش عملکردی ضربات پا معمولاً پررنگتر از ضربات دست است؛ بنابراین، انتظار میرود در ورزشکاران نوجوان نیز مهارتهای مرتبط با ضربات پا سهم بیشتری در عملکرد مهارتی داشته باشند.
یافتههای این پژوهش دارای پیامدهای کاربردی مهمی برای مربیان، متخصصان تمرین و بدنسازان است. نتایج نشان میدهد که برنامههای تمرینی با هدف افزایش انعطافپذیری اندام تحتانی میتوانند به بهبود زمان واکنش و عملکرد در مهارتهای ترکیبی کمک کنند. ازاینرو، استفاده از تمرینات کششی پویا، تمرینات انعطافپذیری فعال و برنامههای افزایش دامنه حرکتی در دورههای تمرینی توصیه میشود. علاوه بر این، تمرینات پاسخدهی عصبی–عضلانی، شامل تمرینات واکنشی، تمرینات چابکی همراه با محرکهای غیرقابل پیشبینی و تمرینات پاسخدهی دیداری–شنیداری، میتوانند موجب بهبود زمان واکنش و اجرای تکنیکهای تکواندو شوند. همچنین، استفاده از آزمونهای اختصاصی مانندFSKT-10s بهعنوان ابزاری برای پایش عملکرد، میتواند به مربیان در ارزیابی سرعت اجرای ضربات پا، توانایی اجرای مکرر ضربات و روند پیشرفت عملکرد مهارتی ورزشکاران کمک کند.
با وجود اهمیت یافتههای این پژوهش، چند محدودیت باید در تفسیر نتایج مورد توجه قرار گیرد. نخست، طراحی مقطعی–همبستگی مطالعه امکان استنتاج روابط علّی را فراهم نمیکند و نتایج صرفاً بهعنوان روابط همبستگی قابل تفسیر هستند. دوم، حجم نمونه نسبتاً کوچک (31 =N) ممکن است توان آماری لازم برای شناسایی همبستگیهای ضعیفتر را کاهش داده و تعمیمپذیری یافتهها را محدود کرده باشد. همچنین، استفاده از روش نمونهگیری در دسترس و محدود بودن نمونه به تکواندوکاران نوجوان دختر شرق استان تهران، تعمیم نتایج به سایر گروههای سنی، جنسیتی و مناطق جغرافیایی را با احتیاط همراه میسازد. افزون بر این، برخی متغیرهای مخدوشکننده، از جمله شاخص توده بدنی، وضعیت بلوغ زیستی، سابقه دقیق تمرینی و ویژگیهای برنامههای تمرینی شرکتکنندگان، بهصورت نظاممند کنترل نشدند و ممکن است بر روابط مشاهدهشده تأثیر گذاشته باشند. همچنین، با توجه به انجام آزمونهای همبستگی متعدد، احتمال افزایش خطای نوع اول وجود دارد. هرچند به دلیل ماهیت اکتشافی پژوهش و محدودیت حجم نمونه، از روشهای اصلاح چندگانه مانند بونفرونی استفاده نشد، این موضوع باید در تفسیر یافتهها مدنظر قرار گیرد. بر این اساس، پیشنهاد میشود پژوهشهای آینده با استفاده از طرحهای طولی یا شبهآزمایشی، تغییرات مؤلفههای آمادگی جسمانی و عملکرد مهارتی را پس از مداخلات تمرینی هدفمند بررسی کنند. همچنین، استفاده از نمونههای بزرگتر، چندمرکزی و متنوعتر میتواند تعمیمپذیری یافتهها را افزایش دهد. بهکارگیری روشهای آماری پیشرفته، مانند رگرسیون چندمتغیره، تحلیل مسیر و مدلسازی معادلات ساختاری نیز میتواند در تبیین اثرات مستقیم و غیرمستقیم مؤلفههای آمادگی جسمانی بر عملکرد مهارتی تکواندو سودمند باشد.
نتیجهگیری نهایی
بهطور کلی، نتایج این مطالعه نشان داد که برخی مؤلفههای آمادگی جسمانی، بهویژه انعطافپذیری و زمان واکنش، با شاخصهای عملکرد مهارتی در تکواندوکاران نوجوان دختر ارتباط معناداری دارند. همچنین، سرعت ضربه پا بهعنوان یکی از شاخصهای عملکرد مهارتی، با اجرای مهارتهای ترکیبی رابطه معناداری نشان داد. این یافتهها بیانگر آن است که توسعه مؤلفههایی مانند انعطافپذیری و زمان واکنش میتواند در بهبود عملکرد مهارتی تکواندوکاران نوجوان دختر نقش داشته باشد. بنابراین، توجه به این مؤلفهها در طراحی برنامههای تمرینی تخصصی میتواند به ارتقای عملکرد ورزشی این گروه از ورزشکاران کمک کند. با این حال، با توجه به محدودیتهایی مانند حجم نمونه نسبتاً کوچک، استفاده از روش نمونهگیری در دسترس و ماهیت مقطعی–همبستگی پژوهش، تعمیم نتایج و استنباط روابط علّی باید با احتیاط انجام شود.
سپاسگزاری
نویسندگان از تمامی تکواندوکاران نوجوان دختر که با مشارکت داوطلبانه خود امکان اجرای این پژوهش را فراهم کردند، صمیمانه قدردانی میکنند.
ملاحظات اخلاقی
پیروی از اصول اخلاق پژوهش
این پژوهش مطابق با اصول اخلاقی مندرج در بیانیه هلسینکی انجام شد. پیش از آغاز مطالعه، اهداف، روش اجرا و ملاحظات اخلاقی پژوهش بهطور کامل برای شرکتکنندگان و والدین یا سرپرستان قانونی آنان توضیح داده شد. سپس، رضایتنامه آگاهانه کتبی از والدین یا سرپرستان قانونی و رضایت آگاهانه از شرکتکنندگان اخذ گردید. در تمامی مراحل پژوهش، حقوق آزمودنیها از جمله اختیار کامل برای مشارکت یا انصراف از مطالعه در هر زمان، حفظ محرمانگی اطلاعات و جلوگیری از هرگونه آسیب جسمانی یا روانی رعایت شد. همچنین، پیش از اجرای پژوهش، مجوز اخلاق از کمیته اخلاق دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی با کد اخلاق IR.IAU.CTB.REC.1404.196 دریافت شد.
حامی مالی
این پژوهش هیچگونه کمک مالی از سازمان¬های دولتی، خصوصی و غیرانتفاعی دریافت نکرده است.
مشارکت نویسندگان
تمامی نویسندگان در طراحی پژوهش، گردآوری دادهها، تحلیل و تفسیر نتایج، نگارش و بازنگری مقاله مشارکت فعال داشتند و نسخه نهایی مقاله را تأیید کردند.
تعارض
نویسندگان اعلام میکنند که هیچگونه تعارض منافعی در ارتباط با این پژوهش وجود ندارد.
فهرست منابع
1. Liu R, He L. The relationship between physical fitness and competitive performance of taekwondo athletes. PLoS One. 2022;17(6):e0267711. [DOI:10.1371/journal.pone.0267711]
2. Rostami A, Tabatabaeinejad SM, Soltani M, Mirmoezzi M. Comparative effects of static stretching and PNF techniques on functional flexibility and postural balance in competitive taekwondo athletes. Journal of Sport Biomechanics. 2025;11(2):94-112. [DOI:10.61186/JSportBiomech.11.2.94]
3. Sun M, Soh KG, Cao S, Yaacob AB, Ma S, Ding C. Effects of speed, agility, and quickness training on athletic performance: a systematic review and meta-analysis. BMC Sports Science, Medicine and Rehabilitation. 2025;17(1):66. [DOI:10.1186/s13102-025-01101-w]
4. Bridge CA, Ferreira da Silva Santos J, Chaabene H, Pieter W, Franchini E. Physical and physiological profiles of taekwondo athletes. Sports Medicine. 2014;44(6):713-733. [DOI:10.1007/s40279-014-0159-9]
5. Kim JW, Nam SS. Physical characteristics and physical fitness profiles of Korean taekwondo athletes: a systematic review. International Journal of Environmental Research and Public Health. 2021;18(18):9624. [DOI:10.3390/ijerph18189624]
6. Ebrahimi E, Mozafari S. The effect of six weeks of core stability training on balance and performance improvement among male taekwondo athletes. Journal of Sport Biomechanics. 2024;10(2):160-173. [DOI:10.61186/JSportBiomech.10.2.160]
7. Yılmaz DS. The effect of different flexibility studies on performance of taekwondo. Turkish Journal of Sport and Exercise. 2021;23(3):339-344.
8. Apollaro G, Franchini E, Falcó C, Detanico D, Kons RL. Sport-specific tests for endurance in taekwondo: a narrative review with guidelines for the assessment. Strength and Conditioning Journal. 2024;46(6):627-645. [DOI:10.1519/SSC.0000000000000828]
9. da Silva Santos JF, Franchini E. Frequency speed of kick test performance comparison between female taekwondo athletes of different competitive levels. The Journal of Strength and Conditioning Research. 2018;32(10):2934-2938. [DOI:10.1519/JSC.0000000000002552]
10. Boutios S, Fiorilli G, Buonsenso A, Daniilidis P, Centorbi M, Intrieri M, et al. The impact of age, gender and technical experience on three motor coordination skills in children practicing taekwondo. International Journal of Environmental Research and Public Health. 2021;18(11):5998. [DOI:10.3390/ijerph18115998]
11. Kim HB, Stebbins CL, Chai JH, Song JK. Taekwondo training and fitness in female adolescents. Journal of Sports Sciences. 2011;29(2):133-138. [DOI:10.1080/02640414.2010.525519]
12. Kızılca S, Kahraman MZ. Acute effects of dynamic and plyometric warm-up protocols on speed, strength, flexibility and jump performance in taekwondo athletes. Journal of Sports and Physical Education Studies. 2025;5(3):11-18. [DOI:10.32996/jspes.2025.5.3.2]
13. Masoumi S. The interactive effect of pre-landing skill complexity and fatigue on biomechanical landing patterns in female taekwondo athletes. Journal of Sport Biomechanics. 2026;12(2):172-191. [DOI:10.66224/JSportBiomech.12.2.172]
14. Ferreira S, Raimundo A, del Pozo-Cruz J, Leite N, Pinto A, Marmeleira J. Validity and reliability of a ruler drop test to measure dual-task reaction time, choice reaction time and discrimination reaction time. Aging Clinical and Experimental Research. 2024;36(1):61. [DOI:10.1007/s40520-024-02726-6]
15. Ayala F, de Baranda PS, Croix MDS, Santonja F. Reproducibility and criterion-related validity of the sit and reach test and toe touch test for estimating hamstring flexibility in recreationally active young adults. Physical Therapy in Sport. 2012;13(4):219-226. [DOI:10.1016/j.ptsp.2011.11.001]
16. do Amaral Vasconcellos FV, Fonseca RT, Dantas EHM. Validity and reproducibility of the Sargent jump test in the assessment of explosive strength in soccer players. Journal of Human Kinetics. 2012;33:115-122. [DOI:10.2478/v10078-012-0050-4]
17. Panta K, Arulsingh WD, Raj JO, Sinha M, Rahman M. A study to associate the Flamingo test and the Stork test in measuring static balance on healthy adults. The Foot and Ankle Online Journal. 2015;8(3):4.
18. Ferreira da Silva Santos J, Lopes-Silva JP, Loturco I, Franchini E. Test-retest reliability, sensibility and construct validity of the frequency speed of kick test in male black-belt taekwondo athletes. Ido Movement for Culture. Journal of Martial Arts Anthropology. 2020;20(3):38-46.
19. Buśko K, Nikolaidis PT. Biomechanical characteristics of taekwondo athletes: kicks and punches versus laboratory tests. Biomechanical Human Kinetics. 2018;10(1):81-88. [DOI:10.1515/bhk-2018-0013]
20. Aloui A, Tayech A, Mejri MA, Makhlouf I, Clark CCT, Granacher U, et al. Reliability and validity of a new taekwondo-specific change-of-direction speed test with striking techniques in elite taekwondo athletes: a pilot study. Frontiers in Physiology. 2022;13:774546. [DOI:10.3389/fphys.2022.774546]
21. Behm DG, Alizadeh S, Daneshjoo A, Anvar SH, Graham A, Zahiri A, et al. Acute effects of various stretching techniques on range of motion: a systematic review with meta-analysis. Sports Medicine - Open. 2023;9(1):107. [DOI:10.1186/s40798-023-00652-x]
22. Cano LA, Gerez GD, García MS, Albarracín AL, Farfán FD, Fernández-Jover E. Decision-making time analysis for assessing processing speed in athletes during motor reaction tasks. Sports. 2024;12(6):151. [DOI:10.3390/sports12060151]
23. Yilmaz AK, Yilmaz C, Karaduman E, Mayda MH, Erail S, Bostanci Ö, et al. Correlation of bilateral and ipsilateral strength ratios with balance in female taekwondo athletes. Revista de Artes Marciales Asiáticas. 2021. [DOI:10.18002/rama.v16i2.6486]
| بازنشر اطلاعات | |
 |
این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است. |
تماس با ما
فصلنامه بیومکانیک ورزشی
همدان،شهرک مدنی، بلوار امام خمینی(ره)، بلوار پروفسور موسیوند، مجتمع دانشگاه آزاد اسلامی واحد همدان، معاونت پژوهش و فناوری، دفتر مجلات علمی
صندوق پستی: 734
تلفن دفتر نشریه: 08134494042
وبسایت: http://biomechanics.iauh.ac.ir
ایمیل: sportbiomechanics@iauh.ac.ir
